An tImeall

Garraí Johnny Mhorgan

2009-03-09T11:58:00.003Z

Tá blag úrnua ar an saol le Tadhg Mac Dhonnagáin, cumadóir, ceoltóir, scríbhneoir léiritheoir, foilsitheoir, agus anois: blagadóir! :)

Céad fáilte romhat a Thadhg, agus roimh Garraí Johnny Mhorgan.

Bás Múch Ort! (Seachtain na Gaeilge i gContae an Chláir)

2009-03-04T15:40:00.004Z

Tá Athmhuscailt an Imill ar na bacáin (athuair!) Ach idir an dá linn agus in onóir Sheachtain na Gaeilge, seo blaiseadh beag ón bpost lae atá agam na laethanta seo.

Tá cnuasach beag deas nathanna nádúrtha cainte ón dteanga bheo á chur le céile agam le haghaidh Clár an Bhricfeasta ar Clare FM. Níor mhiste iad a phodchraoladh anseo, sílim, le linn Seachtain na Gaeilge.

An Bhlagadóireacht

2008-10-03T10:34:00.001+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán a lae inné de Lá Nua

Dúirt mé an tseachtain seo chaite go mb'fhéidir go bhfuil an argóint faoin mblagadoireacht thart - ach ní dúirt mé i gceart cé bhuaigh!

Ar shlí, b'fhéidir go bhfuil smut den gceart ag lucht cáinte na mblaganna, gurb amhlaidh go mbíonn cuid mhaith den searbhas agus den gcnaimhséail i gceist ag blagadóirí. Dar ndóigh is bealach iontach iad na blaganna chun tuairimí a phlé, chun eolas a roinnt, chun díospóireacht shibhialta chruthaitheach a bheith agat le daoine éirimiúla - ach is minic nach amhlaidh a bhíonn in aon chor.

Uaireanta, níl mar fhreagra ar do chuid blagadóireachta ach ionsai pearsanta agus fuath, ó dhaoine gan ainm.

Tarlaíonn sé ar bhlaganna polaitiúla go minic - agus tá neart de le feiscint ar bhlaganna Mheiriceá i láthair na h-uaire agus na feachtais uachtarántacha ag druidim le buaic na teasa.

Léirítear tuairim i mblagmhír, agus faigheann sé na céadta freagra i bhfoirm tráchtaireachtaí. Ach faraoir, níl ach thart ar 10% des na tráchtaireachtaí sin a dheineann aon iarracht dul i ngleic go stuama le h-ábhar an ailt.

80% des na freagraí, bristear síos iad idir an lucht tacaíochta an dá champa polaitiúil ag glaoch ainmneacha ar a chéile.

(Agus cad faoin 10% eile? Spam! Nach bhfuil fhios agat?!)

Tá cás eile in nochtaítear an fuath faoi cheilt seo. 'Sé sin más bean tú, agus má tá tuairimí agat.

Phléamar cheana anseo é - na mná a d'éirigh as an mblagadóireacht mar gheall ar thráchtaireachtaí ó shuaracháin gan náire.

Ní h-aon iontas mar sin go bhfuil cuid des na blagadóirí is cáiliúla ag éirí as.

Cuirim i gcás Jason Calacanis, fear a bhunaigh dhein na milliúin dollar as gnó blagadóireachta a bhunú agus é a dhíol. Fear mór gnó, a bhfuil tóir agus éileamh ar a chuid tuairimí. Ach deir sé anois go bhfuil sé tar éis éirí as an mblagadóireacht mar gheall ar lucht an fhuath.

Ach níl sé tar éis éirí as an bhfoilsitheoireacht. Tá oiread le rá aige agus a bhí riamh. Agus lucht léite i gcónaí aige. Ach anois, más mian leat tuairim´í Jason a leámh beiodh ort do sheoladh ríomhphoist a thabhairt dó. Agus cuirfidh sé ar an liosta tú dá nuachtlitir sheachtainiúil.

Nuachtlitir a deir tú? Nach mbaineann sin leis an ré roimh an bhlagadóireacht.

B'fhéidir go mbaineann. Ach dar le Jason, tá ag éirí thar barr leis.

Ach mar a dúirt an tseachtain seo chaite, má tá cuid des na blagadoirí pearsanta ag éirí as an bhfoilsitheoireacht ar an módh sin, tá na meáin mhóra ag glacadh le módhanna na blagadóireachta níoos mó ná riamh. Agus ní h-aon iontas go raibh an bua i nGradam Liteartha an Oireachtais an tseachtain seo, ag blagadóir a bhfuil taithí agus bua an iriseora aige. Is é Concubhar Ó Liatháin, iar-eagarthóir an nuachtáin seo, an chéad duine chun Duais na Blagadóireachta a bhuachaint san Oireachtas. Molaim go mór an iarracht, agus an blag fíor-chuimsitheach atá faoi eagarthoireacht aige ag iGaeilge.wordpress.com.

Mar chosaint ar an bhlagadóireacht

2008-09-25T16:41:00.002+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae inniu de La Nua

Bhíos as láthair ón gcolún seo an tseachtain seo chaite agus bhí ar an t-eagarthóir alt a scríobh chun an spás a líonadh. Is cosúil gur spreagadh chum machnaimh é ar an mblagadóireacht agus ar an bhfiúntas, nó a mhalairt, a bhaineann léi.

Is cosúil go measann Dónall gur daoine séimhe leochailleacha iad na blagadóirí. Bhí sé chomh buartha go ngoillfeadh a thuairimí orthu gur chuir sé foláireamh ar bharr an leathanaigh ag tabhairt chomhairle do bhlagadóirí gan an t-alt a léamh!

Ach mar Bhlagadóir (gan a bheith maíteach, ach … tuigeann tú?), is amhlaidh gur mó mearbhaill ná oilc a chuir an t-alt céanna orm.

Cheapas go mbeinn maslaithe (nó ar a laghad mí-shásta) agus an t-alt á léamh agam, ach ní raibh.

Seo an rud: níor ghoil an cur síos a dhein Dónall ar bhlagadóirí orm, mar níor aithníos é.

An blagadóir baoiseach díchéillí, a labhrann sara smaoiníonn sé, gan smacht aige ar a mhothúcháin, gan srian ar a theanga? Tá go leor daoine mar sin ar an saol, is fíor. Tá cuid acu, fiú, atá in a mblagadóirí, is cinnte.

Ach ní h-é sin bun agus barr na blagadóireachta, ach oiread agus gurb iad tablóidí Shasana críoch agus deireadh na h-iriseoireachta.

Tá go leor scríbhneoireachta atá mí-stuama, leanbaí, mí-chruinn agus mí-ionraic ar fáil. Tá cuid mhaith le léamh ar bhlaganna. Agus tá cuid mhaith a bhfuil imprimatur eagarthóra éigin aici agus é i gcló.

Is léir go bhfuil árd-chaighdeán ag Dónall, mar eagarthóir agus mar scríbhneoir. Séanann sé an bhlagadóireacht ar fhaitíos nach mbeadh sé in ann cloí lena chaighdeán in éagmais srianta na foilsitheoireachta traidisiúnta.

"Dá mbeinnse ag blagáil, is cinnte gur mhinice san Ard-Chúirt mé, mar nach mbeadh faill ann athmhachnamh a dhéanamh ar an mhéid a bhí scríofa agam."

Sílim gur chóir dó níos mó muinín a bheith aige as féin.

Go deimhin, cé gur fíor gur fusa go mór blag a fhoilsiú ná alt "a chur i gcló", ná déanaimís dearmad gur fusa blag atá foilsithe a leasú – é a cheartú – ná gach aon chóip den nuachtán chlóite a aisghairm.

Ach seo an chúis is mó nár ghoil tuairimíocht Dhónaill ró-mhór orm: mar ba chuma liom i ndáiríre.

An dtuigeann tú - is dóigh liom go bhfuil díospóireacht na blagadóireachta thart, ar shlí. Ní h-é go raibh bua ná ceart ag aon dream. Níor chloígh na meáin traidisiúnta na saoránaigh iriseoirí. Níor chuir na blagadóirí deireadh leis an sean-mhúnla. Tá an t-idirlíon ina pháirc phoiblí do gach aon saghas paimfléid agus foilsiúchán. Súann an tomhaltóir a chuid scéalta ó gach aon saghas foinse údarásach agus neamh-údarásach: Nuacht a 1 ar an raidio, páipéar nuachta ar an idirlín, leathanach Facebook a chara.

Agus deineann sé a chuid scagaidh agus eagarthóireachta féin air.

Cé a íocann as Google?

2008-09-11T11:36:00.002+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae inniu de Lá Nua

Bhíos im' aoi-chainteoir ar Raidio na Gaeltachta an lá cheana. Mé féin agus Diarmuid Mac Mathúna ar an bhfón le Cormac O h Eadhra ar an gclár Glór Anoir. An t-ábhar cainte a bhí againn: ollchomhlacht an idirlín, Google.

Nuair a thosnaíos ag plé leis an idirlíon an chéad lá, is minic a chloisfeá an cheist: "ach cé leis é, an t-idirlíon seo?

Bhí sé deacair ar dhaoine a thuiscint nach achmhainn nó seirbhís amháin ar leith atá san idirlíon, ach cnuasach rialacha cumarsáide chun gur féidir le ríomhairí éagsúla sonraí a mhalartú le chéile.

An cheist eile a chuirtí go minic ná: "cén costas atá air?"

Arís, cé go mbíonn costas de ghnáth ar an gceangal a bhíonn agat leis and idirlíon, le solathróir seirbhísí ar nós eircom nó BT, tá cuid mhaith den ábhar, den eolas agus des na seirbhísí idirlín curtha ar fáil gan chostas ar an úsáisitheoir.

Sampla maith is ea Google. Is iontacht tairbheach as tseirbhís a chuireann siad ar fáil dom, ach conas a thuilleann siad a gcuid airgid? Cé a íocann as?

Is í an fhógraíocht a dhíolann billí le Google. Tuigeann formhór gach éinne é sin. Ach níl míniú an scéil chomh simplí leis sin ach oiread.

Is amhlaidh go bhfuil Google in ann seirbhís luachmhar a chur ar fáil do fhógróirí, mar ní thaispeánann siad a gcuid fógraí ach dos na daoine is dóichí go mbeadh suim acu iontu.

Agus cá bhfios dóibh go bhfuil suim agat i rud éigin ar leith? Nach tusa a d'inis dóibh é?

Gach uair a dheineann tú cuardach ar Google, tá tú ag leiriú suime - ag insint mianta do chroí dóibh.

Agus níl léiriú na suime sin teoranta don leathanach cuardaigh ach an oiread.

Má úsáideann tú Gmail, Google Maps, Google News, Google Reader, Google Spreadsheets nó na scórtha sirbhísí eile atá "saor in aisce" - tá tú ag cuidiú le Google, agus leis na fógróirí atá acu, ina gcuid iarrachtaí chun tairgí eile a dhíol leat.

Ach an fiú an margadh é? Sin rud nach raibh seans againn a pjlé ar an gclár, ceal ama. Sin an rud nach féidir liom a rá go cinnte - ainneoinn go mbainim úsáid nach beag as úirlisí éagsúla le Google. Cad é go díreach atá á thabhairt uaim agam? Cad é do mheas?

An tImeall # 195: Aistir Aisteacha

2008-09-04T11:05:00.005+01:00

Inniu ar An tImeall, léann Conn alt na seachtaine ó Lá Nua, agus labhraíonn sé le Bríd faoi blagadóireacht. Píosa ceol inniu dar ainm "Driving To you", ó Christopher Dallman.

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae inniu de Lá Nua

Ag Coinneáil Teagmhála

Má tá tú ar laethanta saoire nó ag ag taisteal, is deacair an t-idirlíon a shárú. Ach go h-áirithe, más aistear aisteach atá ar bun agat, rud éigin as an ngnáth, is mór an áis iad blaganna agus suíomhanna féin-fhoilsithe dá leithéid chun cáirde agus clann a choimeád ar an eolas faoi do chuid eachtraí.

Luamar Roz Savage cheana. Sin í an bhean atá ar a bealach trasna an Aigéin Chiúin ag rámháiocht ina h-aonar. Ba mhór an sásamh dom a chlos gur bhain sí Hawaii amach tar éis nach mór 100 lá a chaiteamh ó d'fhág sí San Francisco. Is féidir eachtraí Roz a leanúint ag rozsavage.com.

Is dócha nach bhfuil an chrógacht chéanna ag teastáil ón dtriúir sa jíp atá ag insint a gcuid eachtraí ar threeladsinajeep.com. Ach is aistear de shaghas éigin eile ar fad atá i gceist acu. Cé go raibh dúshláin a dóthain ag Roz ina báidín, is í féin an t-aon phearsa a bhí sa scéal. Bheifí ag súil leis go gcasfar go leor daoine suimiúla ar na leaids ar a mbealach go dtí an Astráil as Éirinn. D'fhág siad an tír coicíos ó shin agus táid san Iodáil faoi láthair.

Fuaireas ríomhphost ó mo dheartháir ar maidin ag insint dom faoi aistear cróga eile: triúir as Corcaigh (is eol dom Ciarraíoch amháin ina measc!) atá ag fágaint an bhaile inniu ar chamchuairt na tíre. Seo iad foireann an tseanchairr dearg, nó Team WRC ("Wrecked Red Car"). Sé atá sa WRC seo ná Opel Astra ó 1993, agus a ceannaíodh ar €50.

1600 míle a bheidh i bhfad an turais seo, ó Chorcaigh go Béal Feirste (tríd Loch Garman), as sin go Leitir Ceannainn, Cathair na Mart,Trá Lí agus Cionn tSáile. Cinnte, ní bheidh siad i mbaol a mbáite cosúil le Roz Savage, ach leis an aimsir a bhí againn le déanaí, is dócha gur maith an rud é mar sin féin go bhfuil máirneálach i measc an triúir!

Is ar mhaithe le hIonad Taighde Ailse Chorcaí a bheidh Team WRC ag iarraidh airgead a bhailiú ar an dturas, tá tuilleadh eolais ar an suíomh acu ar freewebs.com/wreckedredcar, agus beifear in ann a rian a leanúint ar an suíomh sin le cabhair rabhchán raido atá ar bord acu.

Séasúr na nGradam

2008-08-28T09:26:00.002+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae inniu de La Nua

Anois teacht an Fhómhair - tá séasúr na nGradam chugainn, agus tá aitheantas ar leith á thabhairt don nGaeilge i gcúirsaí idirlín.

Baineann an fógra is práinní acu seo le h-ócáid nua: na Irish Web Awards a reachtálfar i mBaile Átha Cliath i mí Dheireadh Fomhair. Amárach an spriocdháta dos na h-ainmniúcháin - níl aon táille i gceist, agus tá 25 catagóir ar fad ann, ina measc, duais don suíomh Gaeilge is fearr. Ar mhaith leat aitheantas agus gríosadh a thabhairt do shuíomh idirlín Gaeilge? Seo do sheans, ag awards.ie.

Má tá an seoladh sin feicthe cheana agaibh, ní nach ionadh. Is amhlaidh go bhfuil gaol gairid ag an Irish Web Awards leis na Irish Blog Awards a luadh go minic cheana sa cholún seo. Is é Damien Mulley an té a eagraíonn an dá ócáid seo agus tá an-thóir agus éileamh ar na h-ocáidí seo le blianta beaga anuas.

Go deimhin, is amhlaidh go bhfuil Gradam na mBlaganna ró-mhór anois don sean-láthair ina raibh sé le trí bliana anuas. Ní amháin sin, ach tá sé chun an ardchathair a thréigint don mbliain seo chugainn. Is i gCorcaigh a bheidh Gradam na mBlaganna 2009.

I gcás an dá ghradam-ócáid sin, tugadh aitheantas speisialta don nGaeilge ón gchéad lá. Sílim nach miste é sin - agus cuireann sé i gcuimhne don bpobal, go bhfuil deiseanna fíor-mhaithe ann chun an Ghaeilge a úsáid i réimse an idirlín.

Is mór an sásamh dom a fheiscint go bhfuil an dearcadh céanna ag an Irish Internet Association, stiúrthóirí Ghradam na hAislinge - The Net Visionary Awards. Is í seo an chéad bhliain go bhfuil catagóir Gaeilge acusan. Arís, is féidir le h-aon duinesuíomh a ainmniú don nGradam seo, agus cuirfear críoch leis an bpróiséas ainmniúcháin ar 12ú Meán Fomhair.

Agus ní amháin go bhfuil lucht na ríomhaireachta ag tabhairt aitheantais don nGaeilge - ach tá lucht na Gaeilge ag tabhairt aitheantais do shaol an idirlín chomh maith céanna. Is ag deireadh na míosa seo chugainn a fhógrófar buaitheoirí Chomórtais Liteartha an Oireachtais. I measc na n-úrscéal agus na n-aistí i mbliana, beidh comórtas don mblagáil - duais atá urraithe ag Oifig na Gaeilge in Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath.

Píosa spraoi chun críoch a chur le tuairisc an lae inniu. Tá fhios ag an saol mór go bhfuil cumas ósnádúrtha imeartha ag Tiger Woods, ach an bhfuil sé in ann siúl ar an uisce? Bhuel tá an leagan fíorúil de Tiger in ann é a dhéanamh, anois ó chuir EA Games "Módh Íosa" sa leagan is úire dá gcluiche ríomhaireachta gailf. Tá físeán spraoiúil faoi sin inniu ar imeall.com, a d'aimsigh mé ar bhlag le Keith Bohanna ó Chill Chainnigh (bohanna.typepad.com).

Tá deiseanna cláraithe ar líne, ambaiste!

2008-08-25T14:00:00.001+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an 21 Lúnasa de La Nua

Ambaiste.com, ScaoilAmachÉ.com, DoRoghaRud.com ...

Cad é an tréith comónta ag na h-ainmneacha fearainn sin - agus go leor eile nach iad? Má bhaineann tú triail astu i do bhrabhsálaí gréasán, feicfidh tú láithreach - ní ann dóibh!

'Sé sin le rá: níl na h-ainmneacha sin cláraithe. Níl aon suíomh idirlíon ag na seoltaí sin. Níl iontu ach ainmneacha a phioc mé as an spéir.

Ach ní bheadh sé deacair in aon chor na seoltaí sin a chlárú. Ar mhaith leat do AinmSloinne.com féin a bheith agat? Níl deacracht ar bith le seoladh dá leithéid a chlárú ar an bhfearann dot-com - agus má tá ainm breá gaelach agat, tá seans maith ann nach mbeidh an seoladh sin cláraithe ag éinne eile romhat.

Sin é an tréith ar leith faoin bhfearann dot-com. 'Sé 'tá i gceist leis an "com" ná "comhlacht" ach 'sí an fhírinne ná nach bhfuil srian ar bith ann maidir le cén saghas duine nó eagraíocht ar féidir leis seoladh dot-com a chlárú.

Gan srianta, tá deiseanna ann. Ach tá dainséirí ann chomh maith. Bhí sé ina scéal mór roinnt bhlianta ó shin nuair a cheannaigh bithiúnaigh éigin an t-ainm fearainn bertieahern.com, agus chuir siad íomhánna pornagrafacha ag an seoladh sin, ag súil go bhféadfaidís an taoiseach a náiriú ionas go gceannódh sé an t-ainm fearainn uathu ar phraghas árd.

Tá an fearann dot-com ar nós an Iarthar Fiáin. Más féidir leat sealbh a ghlacadh ar ainm, is leat é. Tá cásanna áirithe inar éirigh le comhlachtaí cás dlí a thógaint, ar an gcúis go raibh trádmharc dá gcuid á shárú, ach is bealach achrannach costasach é an módh áirithe sin.

Tá fearainn eile ann, áfach, ar a ndeintear bainistíocht sa tslí is go ndeintear iarracht bac a chur ar dhaoine ag clárú ainmneacha nach bhfuil siad i dteideal a úsáid. Ina measc tá fearann náisiúnta na hÉireann: .ie.

Measann daoine áirithe go gcuidíonn sin le muinín a bheith ag daoine as seoltaí ar an bhfearann sin. Má theastaíonn uait briancowan.ie a chlárú (agus dála an scéil, tá sé ar fáil!) beidh ort cóip dod' theastas breithe a chur ar fáil mar chruthúnas gurb é sin an t-ainm atá ort.

Ach pé fhearann a roghnaíonn tú - agus tá go leor eile ann seachas .com agus .ie - moltar do gach duine a bhraitheann ar a ainm dá ghnó nó dá chlú pearsanta, gur cóir iarracht a dhéanamh an t-ainm sin a chosaint sa réimse leictreonach. Níl sé costasach. Is féidir ainm .com a cheannach ar €6.96 faoi láthair ó blacknight.com. Agus tá seoltaí .ie ar fáil ar €25. Táillí bliantúla atá i gceist anseo ach ní gá go mbeadh aon chostas eile ag baint leis. Ní gá súiomh idirlín a chruthú mura dteastaíonn uait. Is féidir ainm fearainn a cheannach agus é a fhágaint gan suíomh. Is leor sinchun stop a chur le "cybersquatters", agus is fiú smaoineamh air.

Imeall #194: Podchraoladh an Lae

2008-08-14T15:50:00.006+01:00

Níl caighdeán an phictiúir seo ró-mhaith. Roghnaíos caighdeán íseal físe d'aon ghnó i dtreo is go mbeadh caighdeán árd fuaime ann.
Alt na seachtaine seo do Lá Nua
Ceol Podslán: Super Wonderful le Will Deynes

Beochraoladh Idirlín

2008-08-14T12:20:00.003+01:00

Bhíos ar cúpla lá saoire an tseachtain seo chaite: faoiseamh beag ón idirlíon agus ón dteicneolaíocht.

Táim ar ais i mbun oibre, agus an-shuim á chur agam i gcórais bheochraolta físe ar an idirlín.

Luaigh mé justin.tv cheana, agus Qik, an stáisiún teilifíse "i do phóca", a oibríonn ar fón póca.

Tá ag éirí go maith le Qik: an chuid daoine ag baint úsáid as toisc a eásca agus atá sé fón a láimhseáil, seachas ríomhaire agus ceamara gréasán.

Agus anois tá comhlacht Éireannach ag dul san iomaíocht le Qik: UBCam ó Chontae Loch Garman.

Le UBCam is féidir fís a bheochraoladh ó do ríomhaire, nó ó d'fhón póca. Tá liosta na bhfón lena n-oibríonn sé le fáil ar ubcam.com.

Tá roinnt córas eile ar an saol a chuidíonn leat clár níos castaí agus níos taibhsí a chraoladh - mar shampla le ceamaraí éagsúla, agus rannpháirtíocht an lucht féachana. Ina measc tá mogulus.com, a fuair infheistíocht $10m le déanaí ó chomhlacht nuachtán, agus stickam.com.

Tá feidhmeanna agus féidireachtaí éagsúla ag na seirbhísí seo. Is minic comhlachtaí meáin chumarsáide traidisiúnta ag baint úsáid astu, mar shampla stáisiúin raidio ag cur ceamara físe sa stiúidíó.

Staísiún raidio a dheineann seo ná liveireland.com. Tá lucht éisteachta acu seo ar fud an domhain - ach ní féidir iad a chlos ar ghnáth-ghleás raidio. Ar an idirlíon amháin atá sruth fuaime agus físe an stáisiúin seo.

Agus mé ag caint ar fhíseanna - tá físeán iontach ar an suíomh AnLionra.net, suíomh sóisialta na Gaeilge. Dhein Breandán Ó Labhaois ó Bhaile Átha Cliath fís-thuairisc an suntasach faoin dturas a thug sé go Gleann Cholmcille ag cur feabhas ar a chuid Gaeilge. Tá sé ar fáil ag pobal.anlionra.net/ilteangach.

Cuirfidh mé ar fáil inniu é ar imeall.com chomh maith, mar aon le físeán suntasach eile a chonaic mé le déanaí. Ar chuala sibh faoin bhfear a chláraigh an frás "saoirse cainte" mar mar thrádmhairc i dtreo is go mbeadh cosc (go teoiriciúil ar aon nós) ar dhaoine eile na focail sin á úsáid? Is amhlaidh go raibh sé ag iarraidh cás a chur in aghaidh srianta cóipchirt agus maoine intleachtúil ar an gcúis go gcuireann siad bac mí-réasúnta le núálaíocht agus leis an saoirse cainte féin.

Mar chríoch, seo nasc go dtí suíomh fíor-thaibhseach, blag griangrafadóireachta le Trey Ratcliff ag stuckincustoms.com. Pictiúirí áille, portráidí agus tírdhreachanna le fear a dheineann cuid mhaith taistil, is cosúil. Bhí sé i Chernobyl le déanaí agus is fiú go mór na pictiúirí a thóg sé sa talamh tréigthe a fheiscint.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, fís

An tImeall #193: Rhona Ní Chearbhaill

2008-08-11T10:38:00.005+01:00

Inniu ar an tImeall, labhraíonn Bríd le Rhona Ní Cearbhaill, múinteoir agus amhránaí ón gCeathrú Rua, faoin amhránaíocht agus faoin gceoil. Casann Rhona an tamhrán 'Bríd Óg Ní Mhaille'.

An tImeall #192: Liz Davis, ceoltóir R n B

2008-08-06T14:42:00.006+01:00

Inniu labhraíonn Bríd le Liz Davis, ceoltóir Eireannach R n B, faoi ceol s'aici agus conas mar a cuireann sí í féin chun tosaigh ar shuíomhanna cosúil le MySpace agus downloadmusic.ie.

Is féidir tuilleadh eolais a fháil ar Liz ag www.myspace.com/lizdavisdublin.

Cloistear In Here, amhrán a chum Liz féin.

An tImeall #191: Féílte Ceoil an tSamhraidh

2008-08-01T11:13:00.007+01:00

Súil chun tosaigh ar féilte ceoil traidisiúnta an tSamhraidh
Ag tosnú inniu - Ballyshannon Folk and Traditional Music Festival. Dervish, Eleanor Shanley, Morga, Dave Munnelly Band, Eleanor McEvoy, Téada, Four Men and a Dog, Jim McKee agus London Lasses ag seinim ann.
Ag tosnú inniu fosta, The World Fleadh...an-ceoltóirí ar fad ag seinim ann, Shane McGowan, Sharron Shannon, Damien Dempsey, Mundy, Frankie Gavin, The Wolf Tones, Seamas Begley, Lúnasa, Gráda agus Máirtín O'Connor ina measc.
Electric Picnic 2008, ón 29 go stí an 32 de mhí Lúnasa.
The Gig in the Bann, Portglenone, Co Aontroime, ón 4 go stí and 7 la de mhí Mhean Fomhair.
Píosa ceol ó Jim Mckee - 'Gone Fishing'.

Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Scíth ar bith do bhlagadóirí

2008-07-31T10:02:00.011+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae inniu de Lá Nua

Anois agus an iPhone seolta, agus diúltú tugtha ag Yahoo! do thairiscint eile ó Microsoft, tá saol an idirlín ciúinithe go mór - tionscnóirí, tuairisceoirí agus tráchtairí imithe ar a laethanta saoire agus gach aon rud in a thost ... an ea?

Ní h-ea - ná baol air! Dár ndóigh, níl feidhm ag sean-rialacha na nuachta ar an idirlíon, agus is fánach an áit a bhfaighfeá gliomach - nó fiú scéal suimiúil!

Ní chuireann sé iontas ar bith orm nach bhfuil aon chosúlacht ar an scéal go bhfuil saoire samhraidh ar intinn ag an sár-bhlagadóir Damien Mulley. Ní amháin go bhfuil sé ag blagadóireacht go fuinniúil ar mulley.net (2, 3 nó níos mó alt gach aon lá!), ag tabhairt léachtaí agus ag eagrú seimineár ach tá gradam-ócáid nua á stiúradh aige ar an múnla céanna leis na Irish Blog Awards - sin iad na Irish Web Awards a bhronnfar mí Dheireadh Fomhair seo chugainn. Tá tuilleadh eolais ag awards.ie.

Ach anois tá blag nua aige chomh maith: Bleep.ie, le tuairisceoireacht agus léirmheastóireacht ar ghiúirléidí agus ar theicneolaíocht. Tá sé scríofa go maith, le léirmheasanna go leor ar ríomhairí agus ar fóin phóca agus leis na scéalta is úire, mar shampla faoin bpacáiste nua leathanbhanda 24Mbps, a fógraíodh inné ag BT.

Táim an-thógtha leis an mblag de chuid Chumann Scríbhneoirí Óga is Úra na Gaeilge ag scribhneoirioga.blogspot.com. Táthar ag foilsiú go han-mhinic ann le roinnt míonna anuas, prós, léirmheasanna agus scéalta suntasacha faoi shaol liteartha na Gaeilge. Go mba fada buan iad!

Ar mhaith leat bheith i scannán zombie? Seo do sheans! Smaoinigh an físbhlagadóir darb ainm Paperlilies ar an seift seo roinnt seachtainí ó shin, agus tá an tionscnamh faoi lán seoil anois ag youtube.com/user/internetzombiemovie. Is comhfhiontar mór atá i gceist anseo - líon mór daoine ar fud an domhain, ag comhoibriú le cabhair YouTube. Ní h-uafás go cur le chéile, is cosúil!

Sampla eile den gcruthaitheacht amaitéarach seo atá á spreagadh ag YouTube ná an Swedeáil. Sin é a tugtar air nuair a dheineann daoine a leaganacha féin de scannáin agus cláracha teilifíse aitheanta.

Cloisfear a thuilleadh faoin Swedeáil sa bhfomhar nuair a taispeánfar sraith nua teilifíse ar an ábhar ar RTE. Tuilleadh eolais ar rte.ie/swededtv.

Caithfear a admháil go raibh scéal mór teicneolaíochta amháin an tseachtain seo, agus cuireadh suimh mhór ann anseo in éirinn. Suíomh cuardaigh nua seolta atá ag tabhairt dúshlán Google, agus iad ag maíomh go bhfuil an t-innéacs is mó ar domhain acu. Agus an rud is suntasaí dar liomsa: tá ainm gaelach aige. Ar thriail sibh fós é? Cuil.com.

An tImeall #190: An Todhchaí Digiteach

2008-07-24T16:45:00.007+01:00

Ag craoladh beo ó Studio nua Edgecast Media
Togra nua: Eureka! - Sraith úr eolaíachta, dírithe ar scoláirí méanscoile a bheas á chraoladh ar RTE Ráidió na Gaeltachta i mí Méan Fomhair
Tuilleadh forbairt ar www.anlíonra.net - is fiú go mór blag Cáit Ní Mhaolain a seiceáil amach - cur síos ar na heachtrái a bhíonn aici ar an mbus ata ann!
Comhrá idir Conn agus Bríd faoin todchaí digiteach agus faoin dá suíomh, plean2028.ie agus iiea.com/digital.
Agus ceol ó Foy Vance: Shed a Little Light. Is féidir an t-amhrán sin a cheannach ar 99c ó downloadmusic.ie

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

An Todhchaí Digiteach

2008-07-24T10:10:00.003+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae inniú de Lá Nua

Bíonn mo dhóthain le rá agam faoin deis atá againn sa lá tá inniu ann ár dtuairimí a nochtadh ar ábhar ar bith. 'Sea, d'fhéadfá a rá, ach an bhfuil éinne ag éisteacht?

Bhuel - seo an rud. Tá go leor daoine a bhfuil suim thar an ngnáth acu i dtuairimí an phobail ar rogha leathan ábhar. Má smaoiníonn tú air, táimíd dár gceistiú an t-am ar fad - go h-oscailte agus go h-indíreach chomh maith.

Ní h-aon lá thart ná go gcloistear ar a laghad scéal amháin i nuacht an lae faoi phobalbhreith éigin, agus na firicí suntasacha atá nochtaithe aici.

Ach tá níos mó ná scéalta suntasacha do chláir nuachta i gceist le dearcadh an phobail a mheas. Tógtar cinní móra i gcúrsaí gnó agus rialtais, ag brath ar thorthaí na taighde.

Tá ról lárnach ag an idirlíon sa phróiséas seo sa lá tá inniu ann. Oireann sé do gach duine. Tá sé i bhfad níos éasca daoine suíomh idirlín a chur ar fáil chun tuairimí a bhailiú ón bpobal ná mar atá sé a bheith ag cur bailitheoirí faisnéise amuigh ar an sráid nó ag taisteal ó dhoras go doras.

Agus oireann sé don bpobal chomh maith, páirt a ghlacadh i bpróiséas aischothaithe ar a dtéarmaí féin.

Tá dhá phróiséas ar leith ar siúl i láthair na h-uaire ina bhfuiltear ag iarraidh aighneachtaí ó bpobal ar dhá ábhar atá fíor-thabhachtach do deo im' thuairimse.

An chéad ceann, is é an Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta atá in a bhun. Táthar ag bailiú aighneachtaí faoi láthair chun dul i mbun oibre ar phlean straitéise 20 bliana a ullmhú don
teanga Gaeilge. Iarrtar ortsa páirt a ghlacadh san obair fíor-thabhachtach seo ag an suíomh plean2028.ie.

Agus tá réimse eile atá an-tabhachtach don tír seo im' thuairimse. Cad iad do thuairimí i dtaobh an "todhchaí digiteach", mar a tugtar air. Conas ar féidir a chinntiú go mbainfidh Éire an leas is fearr as an úr-theicneolaíocht. Tá cúig cheist suntasach faoin ábhar sin ar an suíomh iiea.com/digital.

An bhfuil tuairim agat? Abair leat!

Ar an taobh contrártha

2008-07-16T16:09:00.002+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae inniu de La Nua

Má tá formhór an tsaoil mhóir ar aon intinn faoi cheist éigin, uaireanta is fiú go mór an taobh contrártha a ghlacadh!

Nó sin é a rith liom i dtaobh Andrew Keen an lá cheana.

Agus gach aon saineolaí, tráchtaire, polaiteoir, agus oide ag caint ar thabhacht na teicneolaíochta agus ar fheabhas an idirlín, is féidir a bheith deimhin cinnte de go mbeidh tóir ar an té atá amhrasach faoi, go h-áirithe i measc na ndaoine a bheidh ag iarraidh argóint leis!

Is fearr go mór an sásamh a bhaineann le cás nó le cúis, má tá duine éigin ag cur i do choinne. Agus bhí go leor daoine ag lorg troda le Andrew anuraidh nuair a d'fhoilsigh sé leabhar faoin dteideal: The Cult of the Amateur: How Today's Internet is Killing Our Culture.

Is é an Vicipéid (wikipedia.org) an suíomh is mó go bhfuil Andrew ag gearán faoi. Maíonn sé go bhfuil sé ró-éasca do dhuine ar bith scríobh air, agus dá bharr sin nach féidir muinín a bheith againn as caighdeán na faisnéise atá ann.

Tá poinnte aige ach, mar a dúirt Lawrence Lessig (lessig.org), a bhunaigh an ghluaiseacht Creative Commons ar mhaithe le leasú cóipchirt, agus atá cáinte i leabhar Andrew, tá botúin a dhóthain sa leabhar ceánna gur cruthúnas ann féin é nach bhfuil córas na foilsitheoireachta traidisiúnta puinn níos fearr maidir le fíorú firicí!

'Sí an difríocht atá leis an idirlíon ná gur fusa na botúin a cheartú!

Tá sé íoróineach, dar ndóigh, go bhfuil blag ag Andrew féin (andrewkeen.typepad.com) agus podchraoladh leis! Chuala mise é asn tseachtain seo chaite ag labhairt ar phodchraoladh an Gillmor Gang (gillmorgang.techcrunch.com), áit ar mhaígh sé gur fiú blag a bheith ag duine dá leithéid má tá cáil air cheana, de bharr leabhair, nó cumadóireacht cheoil, nó scánnánaíochta.

Eilíteachas? D'admhódh sé féin é, go máiteach! Fimínteacht? Sílim é.

Ach dúirt sé rud eile faoi bhlaganna atá suntasach go maith san agallamh sin: gur cuid den príomhsruth anois iad na blaganna - sean-mhéain, mar a dúirt sé - agus sílim gur fíor dhó é.

Cuid mhaith des na blaganna móra is geall le irisí nuachta, le fóirne móra oibre agus fógraíocht - ach an crot céanna blag acu fós - le tráchtaireachtaí agus araile.

Agus tá cuid mhaith nuachtán agus irisí traidisiúnta atá ag tógaint cuma an bhlag orthu féin le déanaí chomh maith, mar shampla suíomh nua irishtimes.com.

Sé mo dhearcadh féin nach bhfuil argóint fónta ag Andrew Keen, ach pé scéal é, ní féidir an taoide a chur siar. Tá gach aon duine againn, amaitéarach nó gairmiúil, ag treabhadh na páirce céanna anois. An mbeimíd níos fearr as?

Blagadóireacht spóirt

2008-07-11T12:33:00.007+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae inné de Lá Nua

Ní foláir nó go bhfuil lár an tsamhraidh againn faoin am seo. Nó sin é a tuigtear dom ar aon nós, le Wimbledon thart agus comórtaisí craoibhe Chumann Lúthchleas Gael faoi lán-seoil. Ní shílfeá éagus an crot atá ar an aimsir, ach tá sé ina shamhradh de shaghas éigin, is cosúil.

Buíochas le Dia go bhfuil an féilire spóirt againn, nó ní bheadh cliú againn cén séasúr atá againn. Agus buíochas leis na blaganna spóirt a choinníonn súil ghéar ag trácht agus ag tuairisc ar na h-imeachtaí go léir.

Dár ndóigh, níl talamh níos saibhre ann do bhladar agus plé sa tír seo, ná an spórt (seachas an aimsir féin is dócha). Agus tá go leor le ráag na blagadóirí tríes imeachtaí na deireadh seachtaine seo chaite.

Tá muintir Chorcaí caithréimneach tréis dóibh an Ríocht a chur chun siúil Dé Domhnaigh. "Maith sibh Corcaigh" arsa Concubhar Ó Liatháin, "Tá sibh tar éis an Samhradh a ghealú in ainneoin na doinine" (igaeilge.wordpress.com).

Agus bhí údar an bhlag thesraid.com chomh sásta leis an dtoradh gur chruthaigh sé suíomh úr, gaakerry.com, chun magadh beag a dheánamh faoina cháirde Ciarraíocha,

Ní h-iad na Corcaígh amháin a bhí sásta. Dar le h-údar an bhlag croom.wordpress.com as Luimneach, ba "radharc aoibhinn" é bua Chorcaí.

Níos faide ó thuaidh, tá an Spailpín Fánach ag díriú ar chúrsaí in gConnacht ar spailpin.blogspot.com. Tá an t-údar anaithnid seo ag cíoradh ceisteanna móra peile a chontae dúchais le roinnt bhlianta anois, agus i mbliana tá seastán nua aige i bpáipéar nuachta an Mayo News.

Más tá tú fós sa tóir ar phlé na gcluichí Gaelacha i bdiaidh an méid sin, b'fhiú cuairt a thabhairt ar realgaa.blogspot.com agus ar gaa-2008.blogspot.com chomh maith. Nó tabharfaidh sheepstealers.ie an deis duit éadaí úr-dheartha i ndathnanna d'fhóirne a cheannach, chomh maith lena bheith ag plé agus ag caidreamh le leantóirí eile na gcluichí.

Bhíomar ag caint faoi phodchraoltóireachtaí RTÉ an tseachtain seo chaite. Tá Spórt an Domhnaigh, le Raidio na Gaeltachta, ina measc. Agus tá físchlár nua idirlín atá ag díriú ar chúrsaí spóirt á léiriú ag comhlacht darb ainm Ballywire Media. Togra de chuid an iriseoir spóirt le Today FM, Paul Collins is ea an clár seo ar a dtugtar Game Ball, agus 'sí Aoife Sheehan, captaen camógaíochta Luimní, atá i mbun láithreachta air. Tá sé le feiscint ag gameb16.bebo.com.

Duairc-Eolaíocht

2008-07-03T07:45:00.003+01:00

Bhuel, tháinig an drochshaol ar deireadh thiar thall, agus tá an cúlú eacnamaíochta ina h-ábhar cainte ar na blaganna, chomh maith le gach aon áit eile.

Ach fós féin táthar in amhras faoi fhigiúirí an ESRI agus faoin dtabhacht a bhaineann leo. "Más fíor don ESRI cén fáth go bhfuil gach éinne chomh gnóthach?", fiafraíonn an fear caidreamh poiblí Ronnie Simpson. Bolscaireacht dearfach? B'fhéidir.

Ach i ndáiríre, sílim nach bhfuil fhios ag cléir ná tuath cad 'tá in ndán dúinn anois. Agus tá formhór na mblagadóirí ina dtost ar an gceist.

Cuid acu, sílim go bhfuil siad ró-óg chun go mbeadh tuiscint acu ar chad a chiallaíonn cúlú eacnamáiochta - i dtéarmaí praiticiúla ar aon nós.

Agus tá blagadóirí a mholann go mb'fhéidir go bhfuil deis le tapú anseo. Ag scríobh ar a bhlag margaíochta ag 3r.ie, maíonn Peter Lawless gur cruthaíodh níos mó milliúnaithe le linn briseadh stocmhargaidh 1929, ná le linn tréimhsí an rachmais.

Agus pléann Gerard O'Neill ó Amárach Research na slite ina d'fhéadfadh cúlu "maith" a bheith ag Éire, in earnálacha áirithe ar aon nós.

Dár ndóigh ní in Éirinn amháin atá an eacnamáiocht in amhras. Bíonn léargas maith stuama ar chúrsaí eacnamaíochta agus infheistíochta ar fáil ar an bpodchraoladh Meiriceánach "The Disciplined Investor" le Andrew Horowitz.

Deir Andrew go bhfuil cáineadh faighte aige ó chuid dá lucht éisteachta a deir go bhfuil sé "ró-dhiúltach" ar chúrsaí eacnamáiochta. Ach sin cuid den bhfadhb le faisnéis airgeadais i gcónaí: an dream nach bhfuil ag iarraidh droch-scéalta a chlos, ní chreideann siad iad!

Ach i gcás mar seo - is fearr cloí leis an bhfírinne lom i gcónaí. Agus is í an fhírinne, dar le Mike Shedlock a bhí ina aoí ag Andrew le déanaí, ná go bhfuil staitisticí boilsciú agus dí-fhostaíochta na Stáit Aontaite curtha as a riocht sa tslí is go bhfuil an fíor-scéal níos measa ná mar atá á thuairisc.

Dar le Mike, tá roinnt mhaith stáit san aontas i gcúlú cheana féin: Florida agus Ohio ina measc.

Fágtar an focal scoir ag Meiriceánach eile, Richard Delevan atá ina iriseoir agus tráchtaire anseo in Éirinn.

Scríobh sé alt don Irish Daily Mail ina dúirt se: "Easpórtáil - seachas a bheith ag díol tithe lena chéile - sin í an t-aon bhealach slán atá romhainn". Is féidir an t-alt a leámh ar a bhlag ag richarddelevan.com.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, eacnamaíocht

Saortha ón Sceideal Craoltóireachta

2008-07-03T06:54:00.004+01:00

Tá Bríd ar a laethanta saoire agus táimse in arrears arís ag postáil ar an suíomh seo! Seo dhaoibh colún na seachtaine seo chaite ó Lá Nua.

Bhíos ag éisteacht le RTÉ Raidio 1 an oíche cheana. Is breá liom éisteacht le Andy O'Mahony, agus na h-agallaimh a bhíonn aige le daoine atá chomh h-oilte agus chomh h-éirimiúil agus atá sé féin!

An tseachtain seo chuir sé agallamh ar David Hendy, stairí craoltóireachta, a bhfuil leabhar nua foilsithe aige ar stair BBC Radio 4: "A Life on Air".

Bhí an t-agallamh suimiúil agus taitneamhach. Thaitneodh sé níos mó liom is dócha, dá mbeadh cur amach níos fearr agam ar an stáisiún sin agus ar an stair a bhaineann leis. Ach sílim gur luadh an fhíric ba suntasaí dar liomsa sa nóimeád deireannach den gclár, mar a bheadh aguisín, dála an scéil - gan mórán bainte aige le príomh-ábhar an agallaimh féin.

Ag tagairt do shobaldráma ársa raidio an BBC, "The Archers", dúirt David go raibh sé ina scéal mór anuraidh go raibh titim mhór i líon na ndaoine a éistíonn leis an gclár sin ar an raidio. Ach má thógann tú san áireamh na daoine a éistíonn le podchraoladh an chláir sin, íoslódáilte ón idirlíon, ag an am agus ins an áit is fearr a oireann dóibh féin, is cosúil go bhfuil níos mó éisteoirí ná riamh ag an gclár sin - agus breis agus milliún acu sin ar an idirlíon.

Tá an phodchraoltóireacht ag teacht chun tosaigh go mór. Aithníonn na craoltóirí móra traidisiúnta nach bhfuil ann ach módh fíor-mhaith chun a gcuid ábhar a dháileadh. Tá obair fíor mhaith déanta ag an BBC agus ag RTÉ ag cur a gcuid clár ar fáil mar seo.

Faoi láthair tá síntús agam le fotha podchraoltóireachta le Marian Finucane - is féidir liom mo rogha clár atá craolta aici le bliain anuas a phiocadh - mar shampla dhá agallamh a dhein Marian le Nuala Ó Faoláin sa tréimhse sin, agus an t-agallamh a chuir Rachel English ar Marian an mhaidin i ndiaidh bhás Nuala. D'éistíos leis an trí chinn sin agus mé ar thuras bóthair an tseachtain seo chaite.

Sraith eile go bhfuilim ag baint taitnimh as faoi láthair ná In Our Time le Melvyn Bragg in pléitear ceisteanna móra na staire le saineolaithe. Sampla maith is ea é den tsaghas cláir go gcaithfeá coinne speisialta a dheánamh leis an sceideal craoltóireachta dá dteastódh uait é a leanúint. Ach anois tá an podchraoladh liostáilte agam in iTunes - agus tagann sé chugam!

Ná dearmadaimís Raidio na Gaeltachta ach an oiread. Mar aon leis an gcuid eile de RTÉ, tá dul chun cinn suntasach déanta acu sin sa phodchraoltóireacht le bliain anuas. Agus ná bac leis na hArchers - tá Cois Cuain agam ar mo iPod anois!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, raidio, podchraoltóireacht, podchraoltóireacht

Comórtas Blagadóireachta an Oireachtais

2008-07-01T12:21:00.002+01:00

Táim ag fanacht anseo ar ghlaoch ó Raidio na Gaeltachta. Beidh mé ag dul ar an aer i gceann cúpla nóimeád. Inniu an sprioc-dháta do chomórtais liteartha an Oireachtais - agus is í seo an chéad bhliain a mbeidh duais don mblagáil!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, oireachtas, blagadóireacht

Cumarsáid ar toinn

2008-06-19T09:12:00.003+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae inniu de Lá Nua.

Tá Roz Savage ag rámhaíocht trasna an Aigéin Chiúin, ina h-aonar.

Níl sé ach bliain ó thriail sí an turas seo a ndhéanamh go deireannach. Chlis uirthi an uair sin nuair a iompaíodh a báidín i stoirm. Agus i 2006 d'eírigh léi an an tAtlantach a thrasnú sa mhodh seo.

Tá Roz Savage 300 míle amach ó chósta Mheiriceá, in a h-aonar. Thóg sé 3 seachtainí uirthi an méid sin a dhéanamh. Tá sí ar an mbealach go Hawai'i ar an gchéad chuid d'aistear ó Mheiriceá go dtí an Astráil a thógfaidh 3 bliana.

Tá Roz Savage in a h-aonar, ach níl sí gan chomhluadar.

An turas seo, tá Roz ag baint úsáid mhór as úirlisí an idirlín chun teagmháil agus cumarsáid a dhéanamh le gaolta, le cáirde agus lena lucht leanta, buíon atá ag fás le gach tarrac a thugann sí dá maidí rámha.

'Sé rozsavage.com an príomh-shuíomh atá aici. Is ann atá an blag ina scríobhann sí gach lá. Agus is ann atá naisc go dtí na suíomhanna eile atá in úsáid aici.

Is féidir leat cairdeas a thabhairt do Roz ar Facebook. Is féidir féachaint ar na grianghrafanna atá foilsithe aice ar Smugmug. Is féidir leat féachaint ar a cuid físeán ar YouTube agus más mian leat bronntanas a cheannach di, tá nasc go dtí a mianliosta ar Amazon.com!

Níos tabhachtaí fós, má shíleann tú gur fiontar fónta é an iarracht seo ag Roz, más dóigh leat gur bealach maith é chun áird a tharraingt ar chúrsaí timpeallachta mar shampla, is féidir deontas airgid a thabhairt a thacóidh leis an iarracht.

Tá Roz ag podchraoltóireacht chomh mhaith. Trí h-uaire sa tseachtain, bíonn glaoch gutháin saitilíte aice leis an bpodchroltóir Leo Laporte. Cuireann seisean ceisteanna uirthi i dtaobh na n-eachtraí a scríobhann sí ar an mblag agus ar Twitter. Pléann siad an litríocht! Tá rogha mór leabhar fuaime ag Roz ar a h-iPod, a mbíonn sí ag éisteacht leo agus í ag rámhaíocht léi. Tugann sí léargas ar shaol an mháirnéalaigh aonair, agus seolann beannachtaí go dtína cáirde go léir atá ag faire uirthi ar fud an domhain.

Deirtear go mbíonn an fharraige uaigneach. Is cinnte go mbíodh sin fíor. Ach is cosúil go bhfuil ar ár gcumas anois an t-uaigneas a chloí, is cuma cén áit ina bhfuil tú ar an bplainéad beag ceangailte seo.

Coinnigh ort, a Roz!

Imeall #189: Agallamh Beirte

2008-06-13T14:01:00.005+01:00

Bríd agus Conn le chéile ar An tImeall
Plean úr do An tImeall. 2 chlár in aghaidh na seachtaine
Tuilleadh eolas faoi An Líonra. Beifear ag cloí leis an ainm
Ceol ó Dust Rhinos: Big Man Silvest!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Níl an cóipcheart féin gan teorainn

2008-06-12T09:04:00.003+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán 5ú Meitheamh de Lá Nua.
(Ní bheidh colún Conn ann in Lá Nua inniu, ach beidh sé ar ais an tseachtain seo chugainn.)

"Is le gach bó a lao agus is le gach leabhar a chóip". Sin í an bhreith iomráiteach a tugadh in aghaidh Cholmcille Naofa, tar éis dó cóip a dhéanamh de lámhscríbhinn, gan chead an úineára fadó. Agus is ar an bprionsabal céanna atá dlithe cóipchirt na linne seo bunaithe chomh maith.

I ndáiríre, 'sé an bunús atá ag gach dlí cóipcheart ná cearta an chumadóra a chosaint. Má dheineann tú obair chruthaitheach, ba chóir go mbeifeá in ann luach saothar a fháil as. Má tá maoin fisiciúil agat, tá sé fuirist a dhóthain é a chosaint le glas agus slabhra. Ach is "maoin inteachtúil" atá i gceist le saothar cruthaitheach, agus feidhmíonn dlithe an chóipchirt chun an mhaoin sin a chosaint ó ghoid chomh maith céanna.

Aithnítear na prionsabail go forleathan, agus aontaíonn formhór gach éinne go dtacaíonn srianta cóipchirt leis an gcruthaitheacht agus leis an ealáion mar do dtugann siad geallúint don ealaíontóir go mbeidh sé in ann a bheatha a thuilleamh lena chuid oibre.

Ach tá cearta eile le cosaint sa réimse seo chomh maith. Níl an cóipcheart féin gan teorainn.

Tríd is tríd, meastar go bhfuil sé réasúnta go mbeadh cosaint chóipchirt ag an údar, agus ag a eastáit ar feadh tréimhse áirithe tar éis a bháis, ach tagann an lá go mbíonn deireadh leis. Ansin bíonn an saothar sa bhfearann poiblí, cuid de oidhreacht chomónta ealaíne an chine daonna, agus cead ag cách é a roinnt agus a chóipeáil, agus oibreacha eile a bhunú air.

Is rud an-thabhachtach é an fearann poiblí, agus tá mór-oibreacha oidhreachta ar fáil do chách gan srian dá bharr.

Ach tá deacrachtaí ann nuair nach bhfuil sé soiléar cé leis an cóipcheart ar shaothar cruthaitheach - nó an bhfuil sé fós i bhfeidhm. Tugtar oibreacha díleachta ar a leithéid - agus síleann daoine áirithe go bhfuil sé in a bhac mór ar roinnt agus cur chun chinn an léinn agus na h-ealaíne nuair atá oibreacha ar chóir a bheith saor ó chóipcheart faoi ghlas toisc go bhfuil foilsitheoirí in amhras fúthu.

Tá bille á phlé i Meiriceá faoi láthair: Orphan Works Bill 2008. Má reachtaítear ina dhlí é, cuirfidh sé ar chumas foilsitheoirí ábhair a athfhoilsiú má tá iarracht réasúnta déanta acu an t-úinéar a aimsiú. Má aimsítear an t-úinéar i ndiaidh an athfhoilsithe, beidh sé i dteideal a sciar a éileamh, ach ní bheiodh sé i dteideal damáistí píonósacha.

I ré seo na cumarsáide, tá deis iontach ann seoda clasaiceacha na h-ealaíne a chur ós comhair an phobail. Tá tograí ar siúl ag leithéidí Chartlann an Idirlín (archive.org ) chun leabhair atá saor ó chóipcheart a scanáil agus a chur ar fáil do phobail ar fud an domhain. Tá "bookmobile" acu atá in ann taisteal áit ar bith agus do rogha ó 20,000 leabhar sa bhfearann poiblí a íoslódáil ó shaitilít agus a chlóbhualadh ar an bpoinnte boise. Tá an "chóipeáil" athraithe go mór ó ré Cholmcille agus a chuid lámhscribhinní. B'fhéidir go ma chóir an cóipcheart a leasú chomh maith?

Imeall #188: An Líonra & Scéalta Eile

2008-05-30T09:10:00.003+01:00

Athmhuscailt an phodchraolaidh seo. Fáilte go dtí an seó!

Fáilte roimh Bhríd
AnLionra.net - suíomh sóisialta nua na Gaeilge

An chúis go bhfuil ainm nua á lorg againn don Líonra
Tá obair fós le déanamh ar ghaelú an chórais. Bogearra nua chugainn i gceann cúpla mi a dhéanfaidh beart níos fearr de. Beidh na teachtaireachtaí ríomhphoist, a fhaightear ón gcóras, i nGaeilge faoin am sin.
Abair.ie - sintéiseoir urlabhra i nGaeilge (Buíochas do Abigail a raibh an scéal aici!)
Ceol: All The Little Things le caoinchead Martin Saunders agus i gcomhair le MyHost.ie

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, anlionra
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Cuir do mhuinín i ndaoine, agus ní i meaisíní!

2008-05-29T17:25:00.003+01:00

Más fíor a bhí á rá agam an tseachtain seo chaite, nach bhfuil sé éifeachtach níos mó dul i muinín seifteanna SEO (Search Engine Optimisation) chun do do shuíomh idirlín a chur ós comhair an phobail, an bhfuil straitéis ar bith eile ar fáil?

Tá sé an-shimplí, deir glúin úr an ghréasáin linn. "Cuir do mhuinín i ndaoine, agus ní i meaisíní!"

Is féidir dallamullóg a chur ar meaisín, ar chóras gan anam. Is féidir an córas a fhoghlaim agus ansin is féidir é a imirt! Is féidir cártaí a chomhaireamh. Is féidir staitisticí agus dóchúlachtaí a ríomhadh. Is féidir tú féin a chur ag tús an líne, má thuigeann tú an tslí in a stiúraítear an scuaine.

Níl sé chomh fuirist bob a bhualadh ar dhaoine. Sin é an fáth go bhfuil mórán daoine ag cur a muinín i ngréasán a gcairde, nuair a theastaíonn freagra ar cheist uatha, seachas i roulette na n-inneall cuardaigh. Má léann tú blaganna le daoine a bhfuil ábhar spéise den tsaghas céanna acu agus atá agat féin, tá seans ann go gcuirfear go leor ábhar fónta faoi do bhráid. Nó má tá tú ag cuardach bialann, nó lóistín i gcathair stróinséartha, arb fhearr duit fiafraí de Google nó ceist a chraobhscaoileadh i measc do chairde ar an gcóras mionteachtaireachtaí Twitter?

Tá sé déanta agam féin go minic le bliain anuas. Ag lorg treoracha d'áit éigin i mBaile Átha Cliath - cuirim ceist ar Twitter. Taobh istigh de 2 nóimeád faighim 4 theachtaireacht teács - comhairle ó na h-áitreabhaigh, agus glaoch gutháin: "Ní raibh fhios agam go rabhais ag teacht - bhfuil tú ag iarraidh bualadh liom i gcomhair lón?"

Idirlíon Sóisialta atá i bhfeidhm anseo - agus ní idirlín na meaisíní.

Tá an sampla is suaithinsí de le fáil faoi láthair sa chomhlacht Mahalo. Inneall cuardaigh is ea Mahalo - ach in ionad córais ríomhaireachta a bheith ag cur leathanaigh na dtorthaí i dtoll a chéile, is amhlaidh gur saothar daonna atá i gceist. Tá sé ina sprioc acu an 50,000 cuardach is coitiantaí a sholáthar, le h-obair a lámh.

Tá an prionsabal céanna i bhfeidhm i gcás na líonraí sóisialta atá tagaithe chun cinn le blianta beaga anuas. Agus mar is eol daoibh creidimse go láidir go gcuidíonn na gréasáin sóisialta seo go mór le mionlaigh, le h-ábhair spéise ar leith agus le pobail scaipthe - ar nós pobal na Gaeilge.

Tá na Gaeil ag baint leasa as na mor-chórais aitheanta ar nós YouTube agus Bebo anois le stáir. Ach anois tá córas dár gcuid féin againn, atá ina acmhainn teagmhála agus foilsitheoireachta do phobal na Gaeilge. Mar a léigh sibh sa nuachtán seo an tseachtain seo chaite, tá an suíomh sin ar fáil anois ag anlionra.net. Má bhí sibh ag éisteacht le Rónán Mac Aodha Bhuí ar Raidio na Gaeltachta an tseachtain seo, beidh fhios agaibh chomh maith go bhfuiltear ag cuardach ainm níos fearr don suíomh. Sin é an chéad gníomh más ea, do phobal an ghréasáin seo. Cad a ghlaofar ar Ghréasán seo na Gaeilge? Cad a deir sibh?

Lipéid: irishblogs, gaeilge, anlionra

Cad é SEO?

2008-05-29T10:56:00.003+01:00

(Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an 22ú Bealtaine de Lá Nua)

An bhfuil fhios agat cad é SEO? Ní "seo" atá i gceist agam in aon chor ach S.E.O. I mBéarla: "Search Engine Optimisation", ábhar a dheineann tinneas agus buairt go minic dóibh siúd a bhíonn ag gabháilt do ghnó idirlín.

'Sé creideamh lucht an SEO ná go bhfuil an cheird s'acu an tabhachtach ar fad. Dar leo, mura bhfuil tú ar phríomhleathanach cuardaigh Google dos na téarmaí is rogha leat, níl tú ag obair. Agus dar leo, ní féidir áit a bhaint amach ar an leathanach sin gan a gcuid seirbhísí tecniúla a cheannach.

Ach tá dream eile ann a deir nach bhfuil san SEO ach "cacamas", mar a dúirt an dearthóir gréasán i mBaile Átha Cliath, Eoghan McCabe i mblag-phostáil a scríobh sé cúpla mí ó shin.

Dar le lucht cáinte an SEO, níl ann ach cleasaíocht, caimiléireacht agus faillí ar ghnólachtaí idirlín agus ar a gcustaméirí chomh maith. "Ola nathaireacha", mar a deir Eoghan.

Spreagadh díospóireacht bhríomhar ar bhlaganna a chomleacaithe i dtionscal gréasáin na hÉireann ar an ábhar, agus plé ar SEO "maith" agus "olc".

Ach tá poinnte ag Eoghan, bíodh is go mb'fhéidir go raibh sé abhairín bagrach agus é a chur i láthair aige.

Más seirbhís innealtóireachta é an SEO ar féidir a cheannach - ní gá mar sin go mbeadh sé fíor go bhfuil fiúntas maith don úsáideoir i gcónaí sna suíomhanna idirlín atá ar leathanach 1 de thorthaí an chuardaigh.

Go deimhin tuigeann na h-innill chuardaigh an méid seo go rí-mhaith, agus tá siad ag obair i gcónaí chun caighdeán a gcuid torthaí cuardaigh a fheabhsú.

Mar gheall ar an obair seo, tá an baol ann go ndí-cháileodh leithéidí Google suíomhanna as a gcuid torthaí cuardaigh, má mheasann siad go bhfuil cleasanna SEO den gcineál "hata dubh" á imirt acu.

An straitéis a mholann cuid mhaith daoine mar sin: cuir ábhar fiúntach ar fáil. Cothaigh "údarás" don ábhar lena bhfuil tú ag plé. Déanfaidh daoine nascanna go dtí do shuíomh ag tagairt ort, agus scóráilfidh tú go h-ard leis na h-innill chuardaigh.

Módh an-mhaith chuige sin is ea blag.

Aon rud eile ar féidir a dhéanamh? Cothaigh pobal. Beidh a thuilleadh ar an ábhar seo againn an tseachtain seo chugainn.

Duine amháin atá an-ghnóthach ag cothú phobal digiteach anseo in Éirinn na laethanta seo is ea an fear Gaeltachta Anton Mannering. Ceapadh le déanaí é don togra uile-Éireann Digital Media Network, agus tá sé fós ag gabháilte dá chuid cruinnithe Techludd do fhiontraithe.

Comórtas Raidio na Gaeltachta..!

2008-05-27T15:11:00.001+01:00

Sheol Raidio na Gaeltachta comórtas inniú le ainm a fháil do anlionra.net - suíomh líonra sóisialta nua na gaeilge. Tá céad euro ar fáil don buaiteoir, mar sin, má tá moladh agat téigh i dteagmháil le R na G ar uimhir téics 51553!

Beidh Conn le cloisteáil ar clár Rónan Mac an Bhuí gan mhoill, is feidir éisteacht arlíne ar www.rnag.ie, nó anseo ar ball nuair a mbeidh an tagallamh le cloisteáil mar podcraoladh anseo ar an tImeall.

Fiontraithe le Gaeilge

2008-05-21T17:33:00.002+01:00

Bhí sé de phribhléid agam le déanaí a bheith ag obair le togra ar a dtugtar Fiontraithe le Gaeilge.

Ní neart go cur le chéile!

Tuilleadh eolais ag AnLionra.Net

Ag aithint aghaidhe

2008-05-15T09:36:00.005+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae innu de Lá.

Chuir léitheoir dílis de chuid an cholúin seo ag smaoineamh mé, lena theachtaireacht ag trácht ar an alt a bhí anseo agam coicís ó shin faoin ngreásán séimeantach.

Arsa Prionsias:

"Níl a fhios agam an bhfuil an cumas atá mé chun a leagan amach anseo chuid den Ghréasáin Séimeantach, ach, táim ar bís ag feitheamh lena theacht. 'Sé atá ar intinn agam ná bheith in ann pictiúr a ghlacadh le ceamara, é a íoslódáil chuig mo ríomhaire agus é a chur isteach i gclár chuardach, mar eochair, chun gach rud a fháil amach mar gheall ar ábhar an phictiúir."

Luaigh sé chomh maith go gceaptar go bhfuil teicneolaíocht mar seo cheana féin in úsáid ag "seirbhísí rúnda" de chuid tíortha áirithe ...

Chreidfinn go bhfuil, ach n'fheadar cé chomh maith agus a oibríonn sí?

I saol na tráchtála, bíonn caint chomh maith ar na féidireachtaí atá ag baint le córais ríomhaireachta ar féidir leo pictiúirí a aithint. Ach sílim gurb í an fhírinne i gcónaí gur fearr an teoiric ná an taithí go fóill.

Mar shampla bhí comhlacht darb ainm Riya ag forbairt chórais a d'aithneodh aghaidheanna ar ghrianghrafanna agus a chuideodh leat rangú a dhéanamh ar na mílte pictiúr de ghaolta agus cáirde atá againn go léir, ar dhioscaí crua agus ar mheáin eile, i ré seo na griangrafadóireachta digití.

Ach bhí an fhadhb níos deacra ná a mheas siad, agus níorbh fhiú an iarracht. Tá Riya dírithe ar ghnó eile anois.

Ach ní gá a bheith ag brath ar ríomhairí chun pictiúirí a aithint ionas go bhféadfaí meatashonraí (sonraí a insíonn duit faoi shonraí) a chur le pictiúir ar an idirlíon.

Ní gá ach a insint don ríomhaire cad tá ann.

Sin é atá ar siúl ar flickr, mar shampla, nuair a chuireann tú clibeanna le do ghrianghraf ansin. Sin mar a chuirtear isteach nach mór gach aon phíosa eolais i dtaobh nithe ar an idirlíon.

Cuid den eolas seo - cuirtear isteach é d'aon ghnó, mar shampla clibeanna ar Flickr, ar Zoomr, nó ar Technorati. Ach tugtar spreagadh i mbealaí éagsúla do dhaoine chun an córas "a mhúineadh".

Mar shampla, nuair a líonann tú sonraí ar do phróifíl ar Facebook nó ar Bebo, tá tú ag súil le cairde a mhealladh a mbeidh spéis acu sna h-ábhair chéanna leat féin.

Ach ní cairde amháin a mhealfaidh tú. Ar thug tú riamh faoi ndeara má luann tú ar do leathanach go bhfuil suim agat i bpeil, nó i gcúrsaí faisin, go bhfeiceann tú fógraí oiriúnacha dos na h-ábhair sin ar imeall an leathanaigh?

Agus ná bí ag caint ar cad a insíonn na focail chuardaigh a úsáideann tú sna h-innill chuardaigh fút! Sin scéal eile do lá eile, sílim!

Podchraoladh Nuala

2008-05-13T07:30:00.001+01:00

Tá tamall maith ó bhí podchraoladh ar an suíomh seo, is oth liom a rá. Táimíd i ndiaidh a bheith ag obair "ar chúl an stáitse" anseo agus beidh fógra againn daoibh an tseachtain seo chugainn faoin obair sin, agus an toradh atá air.

Mar chúiteamh beag, chun leithsceál a ghabháil agus chun tús a chur athuair le foilsiú na fuaime ar an suíomh seo, seo dhaoibh podchraoladh nua a dhein Edgecast Media le déanaí, ar son chustaiméir dár gcuid: Seirbhís Leabharlainne Dhún Laoghaire agus Ráth an Dúin.

Ní eagrán den Imeall é seo, agus níl sé go hiomlán i nGaeilge, ach sílim go gcuirfidh lucht leanta na sraithe seo suim ann mar sin féin.

Sa phodchraoladh seo, léann an file Nuala Ní Dhomhnaill dánta óna leabhar nua, "The Fifty Minute Mermaid". D'oibrigh sí in éineacht leis an bhfile Paul Muldoon, a chuir Béarla ar na dánta, agus tá na h-aistriúcháin le clos le h-ais na Gaeilge sa taifead seo.

Deineadh an taifeadadh in Amharclann an Pavilion i nDún Laoghaire, ar an 2ú Nollaig 2007, le linn taispeántas filíochta a reachtáladh mar chuid den bhFéile Filíochta, comórtas idirnáisiúnta a eagraíonn an leabharlann gach bhliain, do dhánta i 10 teanga, an Ghaeilge san áireamh.

Tá painéal idirnáisiúnta moltóirí ann chomh maith, ach ar an ócáid áirithe seo bhí triúir des na moltóirí Éireannacha ann. Agus mar ar tharla sé, bhí Gaeilge ag gach aon duine acu. I dteannta Nuala ar an lá sin bhí Gabriel Fitzmaurice a scríobhann i nGaeilge agus i mBéarla, agus Rita Ann Higgins, a bhfuil cáil bainte amach aici dá chuid saothar sa Bhéarla ach a bhfuil Gaeilge aici chomh maith.

Rita Ann Higgins
Gabriel Fitzmaurice

Chuireas-sa suim ar leith sa mhéid atá le rá ag Nuala Ní Dhomhnaill. Mar a chloisfidh sibh, tá meafar don athrú teangan i scéal na murúch a thréig an fharraige. Ní labhrann sí faoin gcúis ar tharla an t-athrú seo, ach díríonn sí ar an dtionchar atá aige ar an bpobal agus ar an daoine aonaracha lenar tharla sé.

Tá tagairt bheag ag Rita Ann dos na cúiseanna. Labhrann sí faoina h-athair, arb as an nGaeltacht dó, ach nach raibh toilteanach í a labhairt lena pháistí.

Táimíd ag prapáil chun oibre anseo arís a cháirde. Gabhaim buíochas libh as an bhfoighne.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, filíocht, nualanídhomhnaill

Ábhar cainte ar na mblaganna: imeacht Bertie

2008-05-08T10:12:00.002+01:00

Scríofa ag Conn agus foilsithe in eagrán an lae inniu in Lá Nua...

Bertie bocht! Bíodh is go raibh sé féin in ann deoir a ghol ós comhair an tsaoil, is cosúil nach bhfuil mórán daoine ag caoineadh ina dhiaidh! Port seinnte, óráidí tugtha agus ar aghaidh linn.

Bhuel, níl na blagadóirí buartha faoi ar aon nós. Nílim a rá gur dheineas taighde doimhin sa scéal, ach ní rabhas in ann aon duine a aimsiú nach raibh sásta go raibh sé imithe.

Cad a d'imigh ar Bhertie na ndaoine? An Taoiseach Teflon? Bhí gach éinne ceanúil air - nach raibh?

Sílim féin gur chuidigh Gift Grub leis an íomhá pearsanta a chothaigh sé le linn a thréimhse cumhachta. "Duine beag maith go leor", mar a deireadh cara liom faoina leithéidí. Bertie? - dheara níl aon dochar ann!

Ach ní raibh gach duine den tuairim chéanna. Tá alt suimiúil ar an mblag greeninkpen.blogspot.com ina gcuireann an t-údar an cheist: "cén uair a thosnaigh tusa ag tabhairt fuatha do Bhertie?"

Luaitear blag eile san alt sin, publicenquiry.eu. Bhí Anthony, údar an bhlag sin chomh tógtha le h-alt le Eamonn Sweeney sa Sunday Independent, ag cur síos ar Bhertie mar phusachán, gur athfhoisligh é sé ina iomláine é.

Sa bhlag céanna, tuairiscíonn Anthony go raibh iontas ar Sam Smyth ar Today FM, gur dhein pobal Mheiriceá neamhshuim de chamchuairt Bhertie agus dá aitheasc ós comhair theachtaí an náisiúin sin i Washington. Cad is fiú an mór is fiú?

Ní miste féachaint ar shuíomh cuardaigh na mblaganna, technorati.com, go bhfecifidh tú cad faoi a bhfuil na daoine ag caint i Meiriceá. Tá Britney Spears chun tosaigh ar John McCain i liosta na n-ábhar atá á bplé. Hilary agus Obama chun tosaigh ar an mbeirt acu ó thaobh líon na n-alt ag caint futhu. Ní nach ionadh go bhfuil siadsan taobh le taobh sna cairteanna comhrá seo - ní luaitear duine acu gan a chéile comhraic!

Cruinníonn memeorandum.com na mórscéalta ó na blaganna agus deineann a chuid ríomhairí ainilís ar na focail a luaitear iontu agus ar na h-altanna a dheineann tagairt dá chéile le nascanna idirlín. Ansin cuirtear i láthair ar an bpríomhleathanach, in órd de réir tabhacht agus údarás na mblaganna ar a bhfuil siad foilsithe.

Suíomh a bhfuil cáil ar leith air ná digg.com. Tugann sé deis do dhaoine vóta a chaitheamh ar na scéalta is ansa leo - agus sin é a shocraíonn cé chomh h-ard ar an leathanach a bhíonn an scéal.

Tá tóir ar Digg is measc an aosa óig ach go h-áirithe, mar sin tá níos mó Britney ná Barack ar an suíomh sin. Ach níl oiread agus alt amháin ag tagairt do Bhertie!

Ach tá go leor cainte faoi ar politicsinireland.com. Tá na mílte alt anseo, cruinnithe ó bhlaganna Éireannacha agus rangaithe ina gcatagóirí de réir ainm an pholaiteora, páirtí agus dáilcheantar. Níl aon easpa cainte faoi Bertie. An t-aon rud atá in easnamh ná deora.

An gréasán séimeantach

2008-05-02T14:50:00.001+01:00

Scríofa ag Conn...

Roinnt seachtainí ó shin, scríobhas faoi na gluaiseachtaí móra i dteicneolaíocht na faisnéise atá ag múnlú idirlíon an todhchaí - agus an saol mór in éineacht leis. Luaigh mé leathnú an leathanbhanda, an fhorbairt sa chumarsáid soghluaiste agus an dul chun cinn i gcumhacht na ríomhairí féin - rud a chiallaíonn go bhfuil ríomhairí níos cumasaí inár bpócaí anois ná mar a bhí ar roicéid Apollo a chuaigh go dtí an ghealach.

Scríobhas alt iomlán ar ghné eile: an t-idirlíon sóisialta. Inniu teastáionn uaim díriú ar an gcúigiú gné a bhí luaite agam: an Gréasán Séimeantach.

Gabhaim párdún as na focail neamhchoitianta atá in úsáid inniu agam. Ní h-aon sólás é go bhfuil na focail sin i mBéarla díreach chomh neamhchoitianta céanna. Táim buíoch, arís eile, don suíomh focal.ie, agus sa chás seo don bhFoclóir Ríomhaireachta is Teicneolaíocht Faisnéise atá mar chuid de bhunachar an tsuímh sin.

Ciallaíonn an focal "séimeantach", "bainteach le brí agus ciall". I gcúrsaí ríomhaireachta tuigtear go bhfuil an t-uafás faisnéise stóráilte ar dhioscaí crua, i mbunachair sonraí, foilsithe ar leathanaigh idirlín srl. Ach is cuma cé mhéid eolais atá agat mura bhfuil fhios agat cad leis a bhaineann sé. Níl aon mhaith i liosta focal mura bhfuil fhios agat an liosta siopadóireachta é, nó liosta ainmneacha daoine, nó tomhais cuirtíní.

Ach cad í an fhadhb a deir tú? Nach bhfuil fhios ag an saol an difríocht idir liosta daoine agus liosta siopadóireachta? Bhuel tá fhios ag daoine cén difríocht idir na saghasanna éagsúla sonraí seo - mar tuigimíd na focail (má tá tuiscint againn ar an dteanga ina bhfuil siad scríofa).

Ach níl 'fhios ag ríomhairí. Níl rud ar bith níos aineolaí ná ríomhaire i ndáiríre, agus ní foláir gach rud a mhíniú dó. Mar sin má tá tú ag iarraidh ar ríomhaire rud éigin ciallmhar a dhéanamh le do chuid sonraí, ní mór duit a insint dó cén saghas sonraí atá i gceist.

Samhlaigh leathanach próifíl ar líonra sóisialta ar nós Bebo nó Facebook. Tugtar ainm an duine, leasainm, aois, baile, liosta na rudaí a thaitníonn leis, srl. Nuair a léann duine an leathanach sin, tuigeann sé an brí ar leith atá ag gach mír ar an leathanach. Ach nuair a léann ríomhaire é - ní fheiceann sé ach sraith d'aonacha agus neamhníonna.

Is féidir a insint don ríomhaire cén cód ina bhfuil na h-uimhreacha seo, mar shampla go seasann na h-uimhreacha do charachtaeírí teács de réir cód éigin ar nós ASCII (American Standard Code for Information Interchange) nó Unicode. Ach fós féin ní dhéanfaidh an ríomhaire idirdhealú idir ainm dílis agus baile, ná fiú idir Ghaeilge agus Sanskrit mura dtugta tuilleadh eolais dó faoi na sonraí.

Tugtar "meatashonraí" ar na sonraí seo - "sonraí faoi sonraí", (metadata sa Bhéarla) agus cuireann siad go mór le cumas na ríomhairí obair ar ár son. Má thuigeann gach ríomhaire na córais chéanna chun cur síos ar shonraí, nochtaítear féidireachtaí nua. Ar mhaith leat a fháil amach cé mhéid daoine i measc do cháirde Facebook a bhfuil dúil acu i mbia síneach, mar shampla? D'fhéadfadh gnáthchuardach ríomhaire a fháil amach an bhfuil "bia síneach" scríofa ar a leathanach próifíl. Ach inseoidh cuardach séimeantach duit cé acu an bhfuil na focail sin scríofa ar an ngrá-liosta nó ar an ngráin-liosta acu!

Tá an-chuid taighde ar siúl faoi láthair ag iarraidh na prótacail séimeantacha seo a aontú, agus tá cuid den obair sin ar siúl anseo in Éirinn. Go deimhin tá ainm gaelach ar thogra amháin. Seasann an t-ainm SIOC do Semantically Interlinked Online Communities agus is iad taighdeoirí an Digital Enterprise Research Institute (DERI) i nGaillimh atá á fhorbairt. Ní h-aon timpiste é an t-ainm gaelach ach oiread. Tá baint aige le togra eile darb ainm SNEACHTA!

Caidreamh Sóisialta

2008-04-24T21:36:00.004+01:00

[Ní raibh alt i Lá Nua an tseachtain seo agam, ach seo dhaoibh alt na seachtaine seo chaite! Tá cúrsaí anseo ag feabhsú, de réir a chéile - agus buíochas le Bríd! :) Dála an scéil, beidh scéal nua le nochtadh againn anseo i gceann coicíse ... ;) ]

Dheineas iarracht an tseachtain seo chaite, míniú éigin a thabhairt ar an gcúis go gceaptar go bhfuil idirlíon nua againn faoi láthair - idirlíon ar fiú ainm nua a thabhairt air, mar atá á dhéanamh ag saineolaithe teicneolaíochta leis an téarma “Web 2.0”.

Na cúinsí sin a luaigh mé: leathanbhanda, soghluaiseacht agus cumhacht na ríomhairí pearsanta (agus póca) - tá siadsan tabhachtach - ach teastaíonn uaim inniu díriú ar ghné fíor-shuntasach: an gné sóisialta.

Is idirlíon sóisialta atá i gceist le Gréasán 2. Tá sé maith a dhóthain a bheith ag léamh altanna agus ag féachaint ar fhíseáin ach níl ach méid áirithe ama a mbeidh duine sásta ábhar a shú isteach go fulangach ar nós práta toilg! Iarrann Greásán 2 ort a bheith gníomhach agus páirt a ghlacadh. Bhí gnéithe de sin riamh againn leis na cláir phlé, ach tá sé i gcroílár an ghreásáin nua seo le leithéidí Bebo, MySpace, Facebook, YouTube agus araile.

Feictear tabhacht na suíomhanna nua seo nuair a chuirtear san áireamh an méid ama a chaitheann daoine orthu. Ní leasc le daoine óga, ach go h-áirithe, 2 nó 3 uair a chloig a chaitheamh, uaireanta, ar an idirlíon.

"2 nó 3 uair a chloig, a deir tú?! Ní fhéadfadh sin a bheith sláintiúil."

B'fhéidir nach bhfuil sé sláintiúil - ach cad é an méid ama a chaith tusa aréir i do chnap sínte ós comhair na teilifíse?

Go deimhin is ag tréigint na teilifíse atá cuid des na daoine óga seo. Ní h-é sin le rá nach bhfuil siad ag féachaint ar fhíseáin cheoil, ar shobaldrámaí agus fiú ar scannáin iomlána. Ach is ar leathanaigh idirlín a gcáirde a aimsíonn siad na h-ábhair seo. Níl siad ag roghnú a gcuid ábhar siamsaíochta ó na sceidil a fhoilsíonn na craoltóirí, ach ar fhocal a gcuid cáirde féin. Tá an t-ábhar a gcuireann siad suim ann scagtha ag gréasán a gcáirde - pléite, molta, cáinte, scaipthe - agus é in a dhlúthchuid den gcaidreamh sóisialta a eascraíonn ar dtús as an gcaradas sa bhfíor-shaol, agus a fhorbraítear i mbealaí éagsúla ar ghréasáin an nua-idirlín.

Bhaineas úsáid cheana as físeáin eolais ó commoncraft.com, chun míniú deas éifeachtach a thabhairt ar choincheapa idirlín, agus sílim nár mhiste é a dheánamh anseo arís. Má thugann sibh cuairt ar imeall.com ar maidin tá súil agam go maithfidh sibh dom an Béarla sa bhfíseán "Social Networking in Plain English". Níl ann ach cúpla nóiméad, ach tugann sé léiriú fíor-mhaith, im' thuairimse, ar na féidireachtaí a nochtaítear nuair a bhainimíd úsáid as an nGréasán Sóisialta chun ár gcuid ceangailtí sóisialta a nochtadh dá chéile.

Ag insint na fírinne

2008-04-22T13:51:00.002+01:00

D'admhaigh scríbhneoir de chuid an sraith leabhair "The lonely Planet" le déanaí gur chum sé iontráilithe don leabhrán eolais faoin Bhrasaíl as an aer! B'idir an cumadóireacht seo agus bradaíl a chur sé an leabhráin le chéile, agus mar thoradh, tá "The Lonely Planet" i ndiadh scríbhneoirí eile a cur amach go dtí an Bhrásaíl le fíricí an leabhair a seiceáil. Tá mé féin go hiomlán le haghaidh a bheith ag obair ón baile, ach tá sé sin ag dul thar fóir!

Ach rith sé liom ansin, go bhfuil seans maith go bhfuil scríbhneoirí de gach shaghas ag déanamh an rud céanna. Toisc go bhfuil sé comh héasca eolas a fháil ar an idirlíon, ní gá níos mó dul amach le rud éigin a fheiceáil le do shúile féin.

Mura d'admhaigh an scríbhneoir áirithe seo céard a bhí faoi bhun aige, tá seans mhaith ann nach mbeadh a fhios ag éinne faoi go deo. Ábhar machnaimh, gan dabt...

An t-idirlíon nua?

2008-04-16T15:37:00.002+01:00

Seo alt a d’fhoilsigh Conn in Lá Nua ar an 10ú Aibreán.

Bhíos i mBéal Feirste Dé Luain, ag múineadh cúrsa traenála ar chúrsaí idirlín, líonrú sóisialta, blagadóireacht srl. Tá an-shuim sna réimsí seo le déanaí, agus 'sí an cheist is minicí a chloisim ná "cad é an scéal nua anseo? Níl ann ach an t-idirlíon céanna a bhí riamh ann, nach ea?"

Bhuel, 'sea - agus ní h-ea.

Ar shlí amháin, níor athraigh an bunphrionsabal ó dhein Tim Berners-Lee an chéad suíomh WWW i 1990. Ar an slí chéanna, níor athraigh sé ó dúirt Alexander Graham Bell "Mr Watson, come here". Nó ó thaínig Maois anuas ón sliabh le taibléidí cloiche. Má tá na clocha sin ina bpúdar anois, tá an teachtaireacht a bhí orthu fós beo.

Nach ait an rud é cumhacht na faisnéise? Ní féidir lámh a leagan ar scéal. Ní féidir é a ithe. Ach is féidir é a dhíol agus a cheannach.

Ní féidir é a scrios - ach is féidir é a lúbadh agus a chur as a riocht.

Seasann impirí agus cumhachtaí móra ar an smacht atá acu ar chúrsaí faisnéise - agus titeann siad dá réir chomh maith céanna.

Níl aon amhras faoi chumhacht na faisnéise, agus faoin maoin agus saibhreas atá cruinnithe acusan atá in máistrí uirthi. Níl aon scéal nua sa mhéid sin. Níl athrú ar an mbunphrionsabal.

Ach táimíd ar chéim eile ar fad anois, le comhdhíriú na gcúinsí éagsúla i bpróiseáil agus i seachadadh na faisnéise.

Ar an gchéad dul síos, tá forbairt agus forleathnú an leathanbhanda. Ní guthanna agus téacs amháin atáimíd in ann a sheachadadh, ach ceol, scannáin, comhdháileanna, cruinnithe agus comhráití. Is féidir suí ós comhair ceamara agus cumarsáid iomlán a dhéanamh, le brí, le guth, agus le geaitse. Is féidir taispeáint, in ionad míniú. Is féidir a bheith "i láthair".

Sa dara h-áit, tá an fhorbairt sa chumarsáid soghluaiste. Ní amháin go bhfuil leathanbhanda againn, tá sé san aeir againn. Tá ceangal ardluais idirlín inár bpócaí againn, in aon áit 'na bhfuilimíd.

Sa triú h-áit, tá an fhorbairt sna giúirléidí soghluaiste. Is cumhachtaí go mór iad an iPhone agus an Nokia N95 ná na ríomhairí móra boird a bhí againn 10 mbliana ó shin.

Sa trí chúinse sin amháin tá cúis a dhóthain go bhfuil ré úr idirlín againn. Ach tá dhá rud eile nár luaigh mé fós. Ceann acu is ea an gné sóisialta, agus cé gur rud cuíosach simplí é le míniú, is dóigh liom gur fiú alt dá chuid féin é, mar sin féin.

'Sé atá sa chúigiú gné ná an gné seimeantach (semantic). Nílim cinnte gur leor alt amháin don ábhar sin, ach bainfidh mé triail as!

@Bertie, slán.

2008-04-16T15:36:00.002+01:00

Seo alt a d’fhoilsigh Conn in Lá Nua ar an 3ú Aibreán.

Tá Michael Arrington uaillmhianach. Uaillmhianach agus maíteach.

Níor chás dó é, ar shlí. Níl oiread agus trí bliana caite ó thosnaigh sé a bhlag Techcrunch (techcrunch.com) chun scéalta a thuairisc faoi úrchomhlachtaí teicneolaíochta. Mar fhiontraí é féin, cé gurb é an dlí a ghairm, ba chúis iontas dó nach raibh éinne ag tuairisc na scéalta sin ag an am, agus bhí suim neamhghnáthach aige féin san ábhar.

Anois tá Techcrunch ag uimhir a h-aon i measc na mblaganna is mó tionchair, de réir liosta céime na mblaganna ar Technorati.com. Tá na céadta míle léitheoir aige, scór ar an bhfoireann, agus tá sé ráite, fiú, gurb é Michael féin "kingmaker" Silicon Valley.

Fós féin níl sé sásta. Chuala ar phodchaoladh Steve Gillmor an lá cheana é, agus é ag caint faoin straitéis atá aige chun dul in iomaíocht le mórchomhlacht na nuachta teicneolaíochta ar an idirlíon, CNet News.com.

Bhí a chara Dan Farber ar an gclár céanna, eisean atá ina phríomh-eagarthóir ar News.com, agus bhí píosa spraoi ag an mbeirt acu ag magadh faoina chéile.

Dar le Michael Arrington, ní féidir a bheith ag súil leis go dtaispeánfadh iriseoirí fóirne CNet an díograis chéanna agus a léiríonn sé féin agus a fhoireann. 'Sí an difríocht ná go bhfuil foireann Techcrunch dá spreagadh ag na scaranna atá acu sa chomhlacht, agus ní ag a dtuarastal. Sin an chúis, a mhaíonn sé, gur minic a bhíonn oíche gan chodladh aige agus é ar chroí-dhícheall ag iarraidh a bheith chun tosaigh leis na scéalta is úire.

An t-aon chúis imní atá ag Mike? "Tá súil agam nach maróidh seo mé sara mbeidh an duais bainte!"

Níl aon bhaol ann go n-éagfaidh tuairisceoirí amaitéaracha idirlín na hÉirean leis an dua agus iad ag Twitteráil leo ar mion-eachtraí a saolta féin (twitter.com, jaiku.com) ach fós féin bhíos buíoch dóibh ar maidin inné agus Bertie i mbun a oráide deireannaigh i dTeach Laighin. Bhíos ar sráideanna na cathrach, gan teacht ar scáileán teilifíse, ach choinnigh mo cháirde idirlín ar an eolas mé, buille ar bhuille. Is é is dóigh le Steve Gillmor go mbeidh seirbhísí gasta sóisialta mar seo ina ndlúth-chuid den gcóras nuachta atá ag fás agus ag forbairt ar pháirceanna an idirlín. Is deacair a rá - ach d'oibrigh sé domsa. @Bertie, slán.

Rickrolláil

2008-04-16T15:28:00.004+01:00

Seo alt a d’fhoilsigh Conn in Lá Nua ar an 27ú Márta.

Ar buaileadh bob an "Rickroll" ort go fóill?

Ó nach 'in iad na cleasaithe glice, páistí an idirlín? Ní ag obair i gcónaí a bhíonn Jeaic agus Jeaicí! Nuair a theastaíonn faoiseamh ó obair chrua na h-oifige, sin é an uair go n-iompaíonn siad ar pháirc spraoi an idirlín.

Is mar seo a oibríonn cleas an Rickroll. Seolann tú nasc idirlín chuig cara leat le teachtaireacht cosúil le "Seo an t-eolas a bhí uait ...", nó "Féach an leathanach suntasach seo ...". Buailtear ar an nasc, ach in ionad rud éigin suntasach, 'sé atá ann ná físeán de phop-réalt na n-ochtóidí Rick Astley, ag canadh an amhráin a chuaigh go barr na gcairteanna ar fud an domhain i 1987 agus 1988: "Never Going to Give You Up".

Má tá tú críonna do dhóthain beidh cuimhne agat ar an amhrán áirithe sin agus ar an monarcha pop-cheoil as a dtáinig sé. I bhfad sara raibh caint ná cuimhneamh ar "You're a Star", ná ar thurcaithe sa chomórtas Eoraifíse, bhíodh daoine a raibh dúil acu sa cheol ag gearán faoi Stock, Aitken & Waterman. Athraíonn na focail ó aois go h-aois, ach is dócha go mbíonn an sean-phort céanna i gcónaí ag lucht cáinte an phopcheoil olltáirgthe!

Má tá tú imníoch faoin Rickrolláil sa mhéid is go bhfuil sé ag cur bac ort cliceáil ar nascanna nua, ná bí buartha - tá cabhair ar fáil! I measc na blúiríní suntasacha a d'aimsigh an físbhlagadóir Zadi Diaz ag an gcomhdháil SXSW in Austin Texas le déanaí, tá an dea-scéal go bhfuil bunachar sonraí ar fáil de na Rickrolls go léir atá ar eolas. Bíonn fuíollach ama le spáráil ag daoine áirithe, is cosúil!

Ach is fiú cúpla nóiméad a chaitheamh ag breathnú ar fhíschlár Zadi - EPIC-FU - gach seachtain. Cruinníonn sí scéalta suntasacha ón idirlíon agus cuireann sí i láthair iad i gclár taitneamhach seachtainiúil, thart ar 10 nóimeád ar fhaid. Má tá iPod agat, is féidir síntús a ghlacadh leis an bpodchraoladh seo in iTunes agus beidh sé sin, agus cláir eile cosúil leis ar fáil agat i do phóca, uair ar bith agus áit ar bith a theastaíonn uait féachaint orthu.

Ní amháin go gcuireann Zadi clár suimiúil ar fáil gach seachtain, ach cothaíonn sí plé agus pobal i measc a lucht leanúna chomh maith, leis an suíomh pobail mix.epicfu.com. Ar an gclár, cuireann sí tús le díospóireacht ar ábhar éigin, agus ansin nochtann daoine a dtuairimí ar an suíomh. Bíonn cuid mhaith aighneachtaí i bhfoirm físe, agus cuirtear rogha na bhfíseán sin i láthair sa cheád eagrán eile den gclár. Mar shampla, bhí plé bríomhar acu le déanaí faoi scannán comhcheilge ar a dtugtar Zeitgeist, a mhaíonn go bhfuil cúrsaí an domhain mhóir dá stíuradh ag grúpa beag daoine cumhachtacha, a bhfuil sé mar aidhm acu an cine daonna a chur faoi smacht ag rialtas domhanda.

Mar a dúirt, b'fhéidir go bhfuil fuíollach ama le spáráil ag daoine áirithe? Cad é do mheas?

Lasta Teipe

2008-04-16T15:19:00.006+01:00

Seo alt a d’fhoilsigh Conn in Lá Nua ar an 20ú Marta.

Luaigh mé na méimeanna an tseachtain seo chaite, agus an tslí in a scaiptear smaointe agus scéalta ó dhuine go duine, ar nós víris! Ach ní h-é sin an t-aon tréith comónta atá idir ghéinte agus méimeanna.

"Dúirt bean liom go ndúirt bean léi, go bhfaca sí bean a chonaic bean a chuala bean ag rá ..." a deir an seanfhocal cáiliúil. Deinimíd gáire faoi seo, mar go dtuigimíd go léiríonn sé go fíor-mhaith a thapúla a scaipeann scéal, ó bhéal go béal.

Dár ndóigh, is tapúla an droch-scéal ná scéala ar bith eile, rud a thuig údar an Hitchikers Guide to the Galaxy, Douglas Adams, go rí-mhaith. D'inis sé faoi spás-árthaigh a ritheadh ar "dhroch-scéalta" agus a bhí níos tapúla ná rud ar bith eile sa chruinne. Ní raibh de locht orthu ach amháin nach raibh fáilte rompu aon áit a ndeachaigh siad.

Ach tuigimíd go léir go bhfuil gné tabhachtach eile ag scéalta a scaiptear ó dhuine go duine. Léiríonn an cluiche "Chinese Whispers" nach ionann an scéal a cloistear agus an scéal a instear i gcónaí, agus go gcuireann gach lúb sa tslabhra a rian féin ar an scéal.

I gcás na géineolaíochta, is féidir leis na sócháin seo i gcumarsáid na faisnéise a bheith chun leas an speicis, má bhronann sé bua éigin ar an orgánach a chuidíonn leis. Agus ní h-aon droch-rud ach an oiread é i gcás na méimeanna idirlín ach an oiread. 'Sé sin le rá, go gcuireann casadh úr beocht agus beatha i sean-scéal agus go dtugann sé i dtreo eile ar fad é.

Sin é mar a tá i gcás na lolcats a luamar an tseachtain seo chaite. Thosnaíodar le pictiúir de chait, ach is beag ainmhí (ainmhí gleoite ach go h-áirithe) nach raibh ina chúis gháire sa tsraith pictiúirí áiféiseacha sin anois.

Ansin thárla lúb eile sa scéal, nuair a d'fhás sraith úr pictiúirí le téama ar leith, sé sin lé rá: "teip".

Pictiúirí de thubaistí atá sna failcats seo, tá siad greannmhar, seachas truamhéileach go h-iondúil. Sa bhun-leagan tá focal amháil scríofa orthu, i gceannlitreacha: "FAIL".

Tógtar ar an dtéama le leaganacha eile ar nós "EPIC FAIL", agus an ceann is rathúla orthu go léir: "Your Shipment of FAIL has arrived", anuas ar phictiúr de long a bhfuil a chuid boscaí lastais titithe ar a chéile agus ag luí ar leataoibh.

Tuigeann lucht na margaíocht go ró-mhaith guir féidir méimeanna a úsáid chun teachtaireacht tráchtála a scaipeadh. Sin é a bhí ar bun ag buíon bolscaireachta an scannáin "Be Kind. Rewind." Reachtáil siad comórtas ag iarraidh ar dhaoine a leaganacha féin dena rogha scannán cáiliúil a dhéanamh agus a chur ar YouTube. Tá na h-iarrataisí le feiscint ar bekindrewind.ie, agus tá tuilleadh cainte ar an ábhar ar bhlag phop-chultúir na bliana le Rick O'Shea, ag rickoshea.wordpress.com.

Gáire an chait

2008-04-16T15:03:00.004+01:00

Foilsíodh an t-alt seo in Lá Nua ar an 13ú Márta.

In a leabhar cáiliúil The Selfish Gene a foilsíodh i 1976, do chum an t-eolaí Richard Dawkins téarma nua agus é ag plé samhail na h-éabhlóide géinití i dtéarmaí forleathnú faisnéise d'aon tsaghas.

Más í an ghéin aonad na h-oidhreachtúlachta bitheolaíochta, 'sí an meme (méim? mím?) an t-aonad faisnéise is lú ar féidir a sheachadadh ó dhuine go duine. D'úsáid Dawkins samhail agus rialacha atá an-chosúil le rialacha Darwin don roghnú nádúrtha, agus tá úsáid bainte aige as teoiricí na méimeolaíochta chun a chuid smaointe a fhorbairt maidir le cúrsaí creidimh, go h-áirithe sa leabhar a d'fhoilsigh sé i 2006, The God Delusion.

Ag an am ceánna, tá an-thrácht ar an bhfocal "méim" le blianta beaga anuas ar an idirlíon. Ach ní mar gheall ar dhíospóireachtaí diagachta ná argóintí éirimiúla Richard Dawkins atá sé, ach de sheasca finiméin i bhfad níos mionchúisí!

I gcomhthéacs an idirlín, 'sé 'tá ins na méimeanna ná na blúiríní faisnéise a thaistealaíonn "ó bhéal go béal", nó ó mhéarchlár go méarchlár, ba chirte a rá, b'fhéidir.

Amhail géinte na bitheolaíochta, tá saintréithe ar leith ag na méimeanna is rathúla. I gcás na síolráiochta, tríd is tríd, is iad na géinte is fearr a thugann buntáiste don gcreátúr a iompraíonn iad, is mó agus is faide a scaiptear. Maidir leis na méimeanna idirlín, níl amhras ach gurb é an tréith is comóntaí atá ag na sceálta is mó tráchta ná an greann.

Cuimhnigh ar an ríomhphost is déanaí a fuair tú ó chara leis na focail: "Caithfidh tú seo a fheiscint!", nó "Taitneoidh seo leatsa!" Agus cé chomh minic agus ar sheol tú féin teachtaireacht mar sin ar aghaidh go dtí grúpa cáirde nó comhleacaithe eile ded' chuid?

Is sinne iompróirí na mímeanna. Is ionann iad agus fuil agus aer ár gcuid cumarsáide sóisialta: torthaí spóirt, scéalta grinn, ráflaí. "Cogar, go gcloisfidh tú!"

Bainimíd tairbhe astu mar sin, chomh maith lena mbainimíd tairbhe as ár ngéinte (don gcuid is mó). Sin é an míniú ar an scaipeadh a bhíonn orthu, sa tslí gur dhóigh leat uaireanta go bhfuil "beatha iontu", nó go bhfuil intleacht éigin dá dtiomáint agus dá stiúradh thart timpeall an idirlín? Dia an Ghreásáin? An Dearthóir?

Mar shampla, seo liosta de chuid des na mímeanna is mó trácht orthu anuraidh: Miss Teen USA South Carolina, a léirigh a h-aineolas faoi ceisteanna domhanda in agallamh ar stáitse, Technoviking, Chocolate Rain, Leave Britney alone, agus na lolcats.

'Siad na lolcats an mhéim is mó a tháinig chun solais anuraidh. Pictiúirí greannmhara d'ainmhithe (cait is mó) atá i gceist, le téacs. Tá coinbhinsiúin ar leith a chloítear leo a chuireann leis an ngreann, mar shampla caint leanbaí mí-ghramadúil, a shamhlófá le h-ainmhithe, b'fhéidir, agus is minic a thógann siad ar chlocha a chéile le tagairtí glice in ómós do lolcats a d'imigh rompu.

Is fusa iad a thaispeáint ná iad a mhíniú, b'fhéidir. Tá samplaí de chuid acu ar imeall.com agam inniu. Anois, meas tú an bhféadfaimís cúpla ceann i nGaeilge a chruthú, in ónóir na seachtaine seo? Fáilte roimh aighneachtaí!

Tuilleadh cat

Ar ais arís!

2008-04-16T12:33:00.000+01:00

Beannachtaí a chairde!

Is mise Bríd Maloney agus is mé an ball foirne is úire ag Edgecast Media. Anois agus beirt againn san oifig (mé féin agus Conn) beidh, faoi dheireadh, stuif nua á fhoilsiú againn ar An tImeall, ag tosnú inniu!

Conn & Concubhar

2008-03-15T10:42:00.003Z

Casadh iar-eagarthóir Lá Nua, agus mo shean-chara scoile, Concubhar Ó Liatháin orm inné.

Thaispéaineas Qik.com dó (an stáisiún teilífise i do phóca!)

Lipéid: irishblogs, gaeilge, igaeilge, concubharoliathain, qik

Oireachtas na mBlaganna

2008-03-09T19:13:00.002Z

Bhí an-oíche Dé Sathairn ag Gradam na mBlaganna i mBaile Átha Cliath. Bhí breis agus 400 duine a bhailigh le chéile i lárionad spioradálta na blagadóireachta in Éirinn, Óstán an Alexander.

Táimse ag gabháilt don chraic seo anois le tamall, agus aithne mhaith curtha agam ar chuid mhaith blagadóirí aitheanta faoin am seo. Agus ní ríomh-aithne atá i gceist agam ach oiread. Do b’é seo an 3ú Irish Blog Awards ach, ní h-é sin an t-aon ócáid ag a mbíonn na blagadóirí ag cruinniú.

Go deimhin, le bliain nó dhó anuas tá méadú mór ag teacht ar líon na gcruinnithe, agus tá siad scaipthe ar fud na tíre chomh maith.

Mar sin, níor chuir sé iontas ar bith orm nuair a shroicheas an Alexander Dé Sathairn go rabhas tréis labhairt le leathdhosaen blagadóir a raibh aithne agam orthu sara fuaireas eochair an tseomra fiú amháin.

Bhíos mar a bheadh fíor-ghael ag tuirlingt ar Oireachtas na Gaeilge. N’fheadar an é an IBA, Oireachtas na mBlaganna?

Feictear go bhfuil sé ag fás agus ag forbairt, bliain i ndiaidh bliana. Ní amháin go raibh méadú ar an slua a d’fhreastail ar an oíche, ach thapaidh roinnt des na grúpaí spéise éagsúla an deis chun mion-ócáidí a thionól ar an imeall.

Tá an toradh is feiceálaí ó na cruinnithe imeallacha seo le feiscint i gcnuasach na bpictiúr a tógadh le linn chruinniú na ngrianghrafadóirí, ar shráideanna lár na cathrach san iarnóin Dé Sathairn. Tá siadsan, agus pictiúirí ón oíche féin le feiscint ar Flickr.com: cuardaigh an téarma irishblogawards.

Bhí an-chomhrá agam ar an oíche le roinnt cheirdbhlagadóirí, lucht na cniotála ach go h-áirithe. Ní chuir sé iontas ar bith orm a chlos go bhfuil an bhlagadóireacht ag cur dlús agus éifeacht le h-iarrachtaí an phobail sin, chomh maith céanna agus atá sí ag treisiú agus ag cuidiú le gach aon saghas grúpa spéise ar leith – an Ghaeilge san áireamh.

Bhí sé in a chúis áthais dom an méid daoine a bheannaigh i nGaeilge dom ar an oíche. Tá Gaeilgeóirí i ngach aon áit. Cruthaíonn an bhlagadóireacht an méid sin mura raibh sé soiléir cheana: nocht do chuid Gaeilge, agus nochtfar Gaeilge chugat.

Agus dar ndóigh bhaineas an-shásamh as an mbua a fógraíodh do Ghradam na Gaeilge ag an IBA. Tá sé tuillte go maith ag údar anaithnid an tsuímh Gael Gan Náire, agus is comhartha maith é ar ardchaigheán na blagadóireachta atá ar siúl i nGaeilge.

Tá Seachtain na mBlaganna baistithe ar an seachtain seo, ó tharla oiread imeachtaí éagsúla a bheith ar siúl. Tháinig BlogTalk 2008 sna sála ar an IBA Dé Domhnaigh: comhdháil idirnáisiúnta 3 lá i gCorcaigh do lucht léinn agus fiontraíochta sa réimse seo. Agus tionólfar Creative Camp (ar mhúnla BarCamp) i gCill Chainnigh Dé Sathairn beag seo. Tuilleadh Eolais ar creativecamp.barcamp.ie.

Agus níl iontu seo ach na mór-ócáidí. Tá Tweetups (do lucht Twitter!) agus Blogger Coffees ag leathnú ar fud na tíre. Ócáidí sóisialta is ea iad seo, níos mó b’fhéidir ná na Open Coffees atá ar siúl le nach mór bliain agus a bhfuil dírithe níos mó ar chúrsaí gnó. Agus thosnaigh sraith nua líonraíochta gnó tar éis na Nollag: TechLudd, a reachtálann cruinnithe míosúla ar fud na tíre.

Is leor an méid seo mar fhianaise, im’ thuairimse go bhfuil tionchar nach beag ar an mblagadóireacht ar an saol. Cothaíonn sí an éagsúlacht, rud a chuidíonn le mion-fhiontraithe, le lucht na cniotála, agus - siúrálta glan – leis an nGaeilge.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, irishblogawards

Craoladh Beo ó na Irish Blog Awards

2008-03-01T16:31:00.003Z

Comhgháirdeachas le Gael Gan Náire, buathóir Gradam na Gaeilge ag na Irish Blog Awards, urraithe ag Edgecast Media agus An tImeall.

Dála an scéil, bhí cruinniú fíorúil agam le beirt Ghaeilgeoir Idirlín (Kevin Scannell agus Pádraig Schaler, bail ó Dhia orthu!), níos luaithe Dé Sathairn. Bhaineas úsáid as beo-shruthú Ustream.TV, agus d'éirigh cuíosach maith leis an iarracht.

Cruinniú Fíorúil na nGaelbhlagadóirí

2008-03-01T07:14:00.002Z

Mar a dúirt anseo cheana, beidh cruinniú beag na nGaelbhlagadóirí ann inniu i bhforsheomra Óstán an Alexander (léarscáil anseo).

Teastaíonn uainn freastal ar Diaspora na mBlaganna Gaeilge chomh maith leis na daoine atá in ann a bheith i láthair! Mar sin, táimíd chun na seirbhísí Qik agus Ustream a úsáid chun beo-chraoltaí físe a dhéanamh ón ócáid.

Is é Ustream an ceann is dóichí a bheidh in úsáid agam, ach beidh an córas eile ina dhara rogha agam.

Mar sin:

16:00 An cruinniú colainne. Sa Lobby, Óstán an Alexander.
16:45 Beo-chraoladh físe ar imeall.com.

Ma bhuaileann sibh isteach ar an suíomh seo (imeall.com) ag 16:45 GMT, beidh scáileán le feiscint ag barr an leathanaigh. Beidh sibh in ann cliceáil are an scáileán sin le dul tríd go dtí an leathanach Ustream. Beidh seomra cainte ansin aguis beidh sibh in ann bhúr gcuid teachtaireachtaí a chlóscríobh ansin chugainn.

'Sí an chúis go bhfuil dhá am difriúil againnn ná go bhfuil fhios agam nach mbíonn gach duine sásta páirt a ghlacadh i gcraoladh físe. Sa tslí seo, beidh seans againn comhrá ar ár suaimhneas sara gcuirfear an ceamara ar siúl, agus ansin, is féidir le daoine áirithe suí as radharc an cheamara más fearr leo é sin.

Buíochas ó chroí le Sabrina Dent, a dhein graific dheas na stocaí bána don gcruinniú seo!

Idirlíon Gaelach

2008-02-28T09:34:00.004Z

Seans gurb é seo mo cholún deireannach do Lá Nua. Tá súil agam nach amhlaidh a thitfidh amach, ach tá baol ann nach foilseofar an nuachtán seo i ndiaidh Dé hAoine.

Tá mé spreagtha chun machnaimh mar sin, ag uair seo na cinniúna, ar na h-ábhair is mó plé a bhí agam i gcolún seo na ríomharí, agus ar stáid na Gaeilge sa cyber-spás.

Níl sé ach 2 bhliain ó thosnaíos ag scríobh an cholúin seo. Ach measaim féin go bhfuil athrú suntasach tagtha ar an idirlíon gaelach. San am san, bhíos an-chorraithe faoi dheiseanna agus faoi bhuanna na blagadóireachta. Agus tá fós! Go deimhin feictear dom go bhfuil geallúintí na mblaganna dá bhfíorú, cé nach bhfuil sé ag tarlú díreach sa tslí go rabhas ag súil leis.

Ag an am sin, ní raibh tusicint agam ar an dtabhacht a bheadh le cúrsaí físe. Ní raibh trácht ar YouTube, ná ar a leithéid. Cuimhnigh air! Níl ach dhá bhliain caite ón uair sin go mbímís ag iarraidh an t-idirlíon a shamhlú, gan físeáin a lua!

Ná níor fhéadas a shamhlú go mbeadh daoine ag tréigint a mblaganna ar mhaithe le córais mhionteachtaireachtaí ar nós Twitter.

Ach an rud is mó nach raibh coinne agam leis, ainneoinn an chíocrais a bhí agam don bhfás agus don bhforbairt seo go léir? Ní raibh coinne faoin spéir agam leis an siúl agus leis an bhfuadar atá faoi na h-athraithe seo. An bhfuíl tú cinnte nach bhfuil ann ach 2 bhliain?

Is mór an t-údar sásaimh dom an fhorbairt atá tagtha ar fhéin-fhoilsitheoireacht na Gaeilge ar an idirlíon sa tréimhse sin. Táim tréis súil a chaitheamh ar ghearr-liosta na mblaganna do Ghradam na Gaeilge ag an tríú Irish Blog Awards a bheidh ar siúl ag an deireadh seachtaine. Is mór an sásamh dom go bhfuil cuid mhaith acu nár chuala trácht orthu cheana – agus níos fearr fós: go bhfuil pobal tráchtairí ag cur agus ag cúiteamh i nGaeilge ar na suíomhanna sin, formhór acu nach bhfuil aithne agam orthu ó na gnáthshuíomhanna Gaeilge.

Is féidir an liosta a fháil ar an suíomh agam, ar imeall.com. Agus is féidir cliceáil ar an liosta go dtí na suíomhanna iad féin. B’fhéidir má bhíonn am saor agam an tseachtain seo chugainn, agus gan éinne ag iarraidh colúin orm, go dtabharfaidh mé faoi liosta na mblaganna Gaelacha a athshonrú dom féin.

Dála an scéil, bhí duine nó beirt i dteagmháil liom ag fiafraí an bhféadfadh grúpa blagadóirí Gaeilge bualadh lena chéile san iarnóin, roimh Ghradam na mBlaganna Dé Sathairn? Más cuimhin libh beidh na ban-bhlagadóirí, na fota-bhlagadóirí agus na bia-bhlagadóirí ag tapú an deis chun aithne níos fearr a chur ar a chéile! Cad faoi na gael-bhlagadóirí?

Mar sin, má tá tú i mBaile Átha Cliath Dé Sathairn, tugtar cuireadh duit bualadh isteach go dtí Óstán an Alexander, gar do Chearnóg Mhuirfean. Is ann a bheidh Gradam na mBlaganna féin níos déanaí sa tráthnóna, ach má chuireann tú cos thar táirseach isteach thart ar a 4 a chlog, beidh Gaeilge le clos sa seomra tosaigh ann, agus beidh fáilte romhatsa agus roimh do chuid Gaeilge chomh maith!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, irishblogawards

Beidh an tIdirlíon ag creathadh le Groove na Gaeilge

2008-02-27T20:16:00.006Z

Tá stáisiún Gaeilge don aos óg ar an mbealach, agus níl se ag fanacht go mbronnfar ceadúnas craolta air.

Mar a deir an seanfhocal: "We don't need no steenking transmitters ..."

Ach cogar, tá bhúr gcabhair ag teastáil, mar a mhíníonn an teachtaireacht rúnda seo a tháining faoi mo bhráid um thráthnóna:

A chairde!

Tá slua uainn!

Má tá sibh saor ag am lóin ar an Luain 3 Márta ag 1pm agus i lár na cathrach bígí linn nuair a seolfar RaidióX.com - stáisiún nua raidió don aos óg. Caith éadaí dearga má's féidir.

Muna bhfuil sibh saor bí cinnte an teachtaireacht a scaipeadh ar aon duine a bhíonn i lár na cathrach de ghnáth

Am: 1 pm Dé Luain 3 Márta
Áit: Páirc Chruicéad, TCD (in aice an Pav)

Éadái dearga? An suimiuil go deo!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, raidio

Cruinniú na nGaelbhlagadóirí Dé Sathairn

2008-02-27T03:57:00.002Z

Bhíos ag caint le hAonghus, sílim coicíos ó shin, agus mheas seisean go mba dheas an rud é cruinniú beag neamhfhoirmeálta a eagrú do bhlagadoirí na Gaeilge ar imeall (mar a déarfá) Ghradam na mBlaganna i mBaile Átha Cliath Dé Sathairn. Tá roinnt mhaith grúpaí eile ag déanamh an rud céanna, mar a tharlaíonn sé.

Faoraoir, ní bheidh Aonghus féin ábalta a bheith i láthair, ach d'fhág sé fúmsa é rud éigin a eagrú agus a fhógairt. Sin é an botún a dhein sé!!!

Mar sin, ainneoinn go mb'fhearr dá mbeadh níos mó ama againn chun socraithe a dhéanamh, táimíd chun tabhairt faoi ar aon nós. Más amhlaidh go mbeidh tú in ann a bheith i láthair 'siad seo a leanas na socraithe:

Áit: Óstán an Alexander (An Lobby)
Am: 4:00pm
Dáta: 1ú Márta 2008

Rud eile a mhol Aonghus: ós rud é go n-aithnímíd go bhfuil cuid mhaith don bpobal gaelach seo scaipthe ar fud an domhain mhóir, táim chun rud éigin a shocrú chun go mbeidh sé ar ár gcumas labhairt le daoine ar an idirlíon le linn an chruinnithe seo. Nílim cinnte fós an le Ustream, le Qik nó le rud éigin éile a dhéanfaidh mé é seo, ach ní bheidh aon rud ag teastáil chun páirt a ghlacadh ach gnáth-ríomhaire agus ceangal idirlín. Beidh na sonraí ar an leathanach seo agam Dé Sathairn.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, cruinniú

Táimíd ag Hireáil

2008-02-23T02:52:00.002Z

Tuilleadh eolais anseo.

Cuideoidh seo liom na tograí go léir atá idir lámha a dhéanamh, An tImeall san áireamh.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, fostaíocht

Comórtaisí Grianghrafadóireachta

2008-02-22T23:55:00.001Z

Táim buíoch do Rosie (blag galánta aici) a d'fhág tráchtaireacht nuair a bhíos ag caint faoin ngrianghrafadóireacht an lá cheana. Chuir sí ar an eolas mé faoin gcomórtas grianghrafadóireachta Íomhá '08 atá dá reachtáil ag Oifig Ghaeilge DIT, i dtaca le Seachtain na Gaeilge.

Tá muid ag lorg íomhánna ón bpobal a léiríonn an dearcadh atá acu i leith na Gaeilge i 2008, i bhfoirm grianghraif faoin téama An Ghaeilge Bheo. Tá fáilte roimh iontrálacha don chomórtas náisiúnta – nó idirnáisiúnta, fiú! – ó seo go dtí an 30 Márta 2008.

Agus murar leor an méid sin duit, tá comórtas gaelach grianghrafadóireachta eile ar siúl faoi láthair chomh maith. Tá seo eagraithe ag clár ealaíne TG4, Soiscéal Pháraic, agus tá gach eolas acu ar bhlag an chláir!

Dála an scéil, bhíos féin ar Shoiscéal Pháraic le déanaí, in éineacht le Kevin De Barra ó Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge, agus mo shean-pháirtí blagadóireachta Roseanne Smith (a bhí ar fhoireann na Comhdhála tráth). Tá an eachtra le fáil ar an gcartlann idirlíon anois ag TG4.tv (17/2/08).

Bhíos ag súil le Roseanne agus Kevin a fheiscint arís inniu - agus mórán Gaeilgeoirí eile nach iad ag Tóstal na Gaeilge 2008, ach bhíos breoite i ndiaidh tréan-iarrachtaí na seachtaine. Turasanna go BÁC agus Luimneach, páistí tinne, agus 2 oíche gan chodladh ... is leor san!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, grianghrafadóireacht

Stáisiún Teilifíse i do Phóca

2008-02-21T10:20:00.005Z

Ní déarfainn go bhfuil bás na sean-bhlagadóireachta chugainn fos, ach ní mór a admháil go bhfuil sí cuíosach tinn mar sin féin!

Luaigh mé Twitter an tseachtain seo chaite, agus an tslí 'na bhfuil sean-laochra na mblaganna chomh gafa leis an twitteráil. Is é Twitter an seomra comhrá síoraí. Aon duine a bhain úsáid riamh as IRC (Internet Relay Chat), aithneoidh siad na cosúlachtaí.

Módh gasta, saoráideach is ea Twitter chun gearr-thuairiscí a chaitheamh amach i sruth na smaointe. Do chuid smaointe fánacha, nó machnaimh leath-chríochnaithe. Nó is féidir leat ceist a chur, féachaint an bhfuil an freagra ag éinne i measc do shlua comrádaithe féin.

Ach fós féin, níl ann ach téacs. Caithfidh tú do theachtaireacht a bhualadh amach ar na cnaipí. Más cnaipi fón iad, is measa fós é. Faoin am go mbíonn do theachtaireacht cumtha, scríofa, agus seolta agat, tá an nóimeád imithe, agus in éineacht leis tá an mothuchán a spreag an teachtaireacht ar dtús.

Sin é an chúis go ndeirimse go minic gur féidir leat do shaol a mhaireachtaint, nó is féidir leat é a bhlagáil, ach ní féidir leat an dá rud a dhéanamh!

Nó an féidir? Samhlaidh tú féin ag ocáid éigin, seó faisin b'fhéidir, agus teastaíonn uait a chur in iúil do cháirde ag baile cad tá ar siúl. D'fhéadfá cromadh ar na cnaipí, ach cén mhaith é sin chun na h-éadaí taibhsiúla a leiriú? Ach leis an seirbhís cumarsáide nua Qik tá rogha eile agat: beo-chraoladh teilifíse ó do fón póca go dtí do leathanach pearsanta ar qik.com. Is stáisiún teilifíse i do phóca é Qik, agus tá lucht leanta Twitter, ach go h-áirithe, an-thógtha go deo leis. Ní nach ionadh, tugann sé freagra níos fearr fós ar an gceist: "Cad 'tá ar siúl agat?". Nílim chun é a rá leat - taispeánfaidh mé duit!

An sheans go mbeidh sruthanna Qik dá seoladh oíche anocht ag Óstán an George i Luimneach. Tionólfaidh an eagraíocht nua TechLudd ócáid eile sa tsraith cruinnithe neamhfhoirmeálta míosúla do úrchomhlachtaí teicneolaíochta atá acu. D'éirigh thar barr leis an gchéad cheann an mhí seo chaite. D'fhreastal breis agus 100 ar an gcruinniú sin i mBaile Átha Cliath. Deis eile caidrimh agus comhluadair a bheidh anocht ann, agus beidh roinnt chomhlachtaí ag taispeáint a gcuid táirgí agus seirbhísí chomh maith. Moltar clárú roimhré. Tá tuilleadh eolais ag techludd.com.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, twitter, qik, fís

Ag Cuardach Eolaithe le Gaeilge

2008-02-19T00:20:00.000Z

Táim ag obair ar thogra nua, agus ag lorg ainmneacha do shaineolaithe ins gach réimse den eolaíocht, a bhfuil Gaeilge acu. Má tá moltaí ag éinne, chuirfinn fáilte mhór rompu. Níl uaim ach ainm an duine léannta, an réimse taighde, agus pé sonraí teagmhála atá ar fáil, mar shampla, ainm an institiúid ina bhfuil sé nó sí.

Ní gá teagmháil leo ar mo shon, níl uaim ach nod, mar shampla: "Tá Gaeilge mhaith ag an Dr. X Ó Y. Tá máistreacht ar Z-eolaíocht aige. Tá sé ag obair i gColáiste W."

Staidéar féidireachta atá sa chuid seo den iarracht seo, d'fhéadfá a rá. Má thaispeántar go bhfuil go leor daoine chun togra inmharthanach a chothú (agus creidim go bhfuil), seolfar an chéad chéim eile, agus bheinn ag dul i dteagmháil le daoine ag an bpoinnte sin.

Más féidir leat cabhrú leis an iarracht seo, cuir ríomhphost go dtí conn AG edgecast.ie, nó glaoigh orm ag +353 87 7408056.

GRMMA!
Conn

Continuous Partial Attention*

2008-02-18T23:12:00.002Z

* Frás a luaitear le Twitter. Cuirigí Gaeilge ar sin!!!

Tá an cyber-saol ag scoilteadh, agus tá sé ag éirí i bhfad níos deacra súil a choimeád ar gach aon ghné de.

Creid é nó ná creid, is cosúil go bhfuil an bhlagadóireacht féin, mar a tuigtear dúinn é, ag éirí sean-fhaiseanta! Ina h-áit, tá níos mó áirde á thabhairt ar chóras a luamar cheana anseo: Twitter.

Samhlaigh, le do thoil, blag in a bhfuil gach mír a scrítear níos giorra ná 140 carachtar ar fhaid. Sin é Twitter. Tugtar “mion-bhlagadóireacht” air, nó “athshonrú stádais”. Níl mórán gur féidir a rá i 140 carachtar is fíor, ach iarrann Twitter ort freagra gonta a thabhairt ar an gceist: “Cad ‘tá ar siúl agat?”

Is fusa é a thaispeáint ná é a mhíniú: tabhair cuairt ar twitter.com go bhfeicfidh tú sruth na dteachtaireachtaí. Nó tabhair cuairt ar twittervision.com go bhfeicfidh tú na teachtaireachtaí céanna, beo, mar aon leis an suíomh ar léarscáil an domhain as ar tháinig siad.

Ar chuid mhaith des na teachtaireachtaí seo chifidh tú an comhartha ‘@’ agus focal in a dhiaidh. Ainm úsáiditheora atá sa bhfocal sin, agus ciallaíonn an ’@’ gur leis an úsáiditheoir sin a bhfuiltear ag caint.

‘Sé an ‘@’ an eochair a thugann ciall agus brí don sruth síoraí seo. Má chliceáileann tú ainm an úsáiditheora chífidh tú Twitter i gcomhthéacs an duine sin, agus chífidh tú na cómhráití atá ar siúl i measc a “cháirde Twitter”.

Ag brath ar na cáirde atá roghnaithe agat ar Twitter, is féidir leis a bheith an-úsáideach go deo mar áis chumarsáide. Deir daoine áirithe gurb é an módh is tapúla agus is fearr a fhaigheann siad nuacht a bhaineann leis na h-ábhair ar suim leo, i gcúrsaí pearsanta, nó fiú i gcúrsaí gnó!

Ach tá gnáth-bhlaganna againn i gcónaí agus iad ag dul i bhfeabhas an t-am ar fad. Bhí sé de phribhléid agam an tseachtain seo chaite moltóireacht a dhéanamh ar 25 acu mar chuid de chéad bhabhta moltóireachta an Irish Blog Awards. Bhíos tógtha go mór leis an éagsúlacht a bhí iontu, agus lena gcaighdeán, ach go h-áirithe. Agus an rud ba shuntasaí fúthu: ní raibh trácht cloiste agam ar formhór acu cheana! Is comhartha aibíochta é, sílim, ar bhlaganna na hÉireann.

Is cúis áthais ar leith dom líon na ndaoine a bhfuil cáil bainte amach acu sna meáin traidisiúnta agus atá anois ag tabhairt faoin mblagadóireacht. Tá blag maith ag údar Father Ted, Graham Linehan. (Bheadh léite agat faoi dá mb’amhlaidh gur léitheoir de chuid an Sunday Independent tú, chomh maith le Lá Nua! Ar éigin é, ach cá bhfios?!) Is ann a léas scéal an Uachtarán Bush, agus an pictiúir is ansa leis. Léigh duit féin é, ar whythatsdelightful.wordpress.com.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, twitter

Pictiúirí Sóisialta

2008-02-10T12:24:00.001Z

Bhíos ag caint faoin ngrianghrafadóireacht an tseachtain seo chaite, agus faoi Flickr: liónra sóisialta na bpictiúr.

Níl aon dabht ach go bhfuil suíomhanna pictiúr den tsaghas seo an-oireiúnach chun cumarsáid agus caidreamh a chothú. Cuimhnigh air seo. Nuair a théann tú ar cuairt ar cháirde nó ar ghaolta, nach deas an caitheamh aimsire é nuair a tógtar anuas albaim na bpictiúr?

Iadsan a bhíonn ag plé teoiricí na socheolaíochta maidir le cumarsáid idirlín, tá an-chaint le déanaí ag cuid acu faoi 'réada sóisialta'. Duine acu is ea Jyri Engestrom, taighdeoir socheolaíochta agus bunaitheoir an chomhlacht Jaiku, a díoladh le Google anuraidh.

'Sé tuairim láidir Jyri, gurb iad na líonraí sóisialta is fearr a éiríonn leo ná na cinn atá bunaithe ar réad éigin - ar nós pictiúirí. Ní h-aon iontas gur beag an mhaith a bhíonn i gcaidreamh soisialta ar mhaithe leis féin amháin. Ní mór dó a bheith bunaithe ar 'rud éigin', mar shampla: galf, nó ceol, nó a leithéid.

Suíomh eile atá cosúil le Flickr ná Zoomr. 'Sé Thomas Hawk atá in a phríomh-fheidhmeannach ar Zoomr, agus is grianghrafadóir digiteacht aitheanta é i gceantar San Francisco.

Téann Thomas agus a cháirde ar shiúlóidí thart timpeall na cathrach lena gceamaraí - turasanna ar a dtugann siad 'photowalking' - agus anois tá photowalking ag teacht go hÉireann. Tá an blagadóir/grianghrafadóir RedMum ag eagrú tionól mar sin roimh Ghradam na mBlaganna i mBaile Átha Cliath ar an 1ú Márta.

'Sea, tá mór-ócaid shóisialta phobal na mblaganna chugainn arís, creid é nó ná creid. Mar chomhartha ar an éagsúlacht mhór atá ann i measc bhlaganna agus blagadóirí, tá cruinnithe do ghrúpaí ar leith dá n-eagrú ag daoine éagsúla ar imeall na h-ócáide féin. Ní amháin na grianghrafadóirí, ach beidh cóisir deas tae ann do na banbhlagadóirí chomh maith. Tá tuilleadh eolais ag sabrinadent.com.

Cuirfidh sé sin tús le seachtain bhruidiúil do bhlagadóiri in Éirinn. An lá dar gcionn cuirfear tús le tri lá imeachtaí i gCorcaigh: an comhdháil BlogTalk 2008, agus WebCamp. Agus ar an 8ú lá tionólfar Creative Camp i Cill Chainnigh, comhdháil aon lae ar chúrsaí idirlín, agus béim ar leith aici ar an gcruthaitheacht.

'Sea, an chruthaitheacht! Nach shin é a spreag an chaint seo agam? Níl aon easpa samplaí anseo in Éirinn de dhaoine atá ag úsáid blaganna chun a gcuid pictiúir a thaispéaint. Ní miste deartháireacha Uí Chaoimh a lua: Dónal agus Donncha. Tá Seán McCormack i nGaillimh, agus Claire Wilson (Gingerpixel) i mBaile Átha Cliath. Má thugann tú cuairt ar a suíomhanna siúd, ní thógfaidh sé i bhfad ort grianghrafadóirí digiteacha eile a aimsiú, mar chífidh tú go meallann na daoine seo ealaíontóirí eile chun cainte leo. Sin é bua an líonra sóisialta!

(Nasc breise: Gearr-Liosta Ghradam na mBlaganna, leis an liosta do "Best Photo Blog".)

Lipéid: irishblogs, gaeilge, grianghrafadóireacht

Lá Nua i gCruachás

2008-02-06T11:41:00.000Z

Tá baol go gcuirfear stop le foilsiú an nuachtáin laethúil Gaeilge Lá Nua, murar féidir pacáiste fóirithinte a shocrú leis an bhForas agus na rialtaisí. Tuilleadh eolais.

Le bhúr dtoil, sínigí an t-achainí.

Ionsaí

2008-02-06T07:00:00.000Z

Maidir leis an bhfíseán a bhí againn an tseachtain seo chaite, ón bhFeachtas ar son na Fíor-Áilleachta le Dove, seo ceann eile:

Lipéid: irishblogs, gaeilge, áilleacht

Sin é Soiscéal Pháraic

2008-02-05T07:00:00.001Z

Tá blag seolta ag an gclár ealaíne ar TG4, Soiscéal Pháraic.

soiscealpharaic.blogspot.com

Lipéid: irishblogs, gaeilge, blagadóireacht

Gradam Gaeilge na mBlaganna

2008-02-01T12:36:00.000Z

Seo dhaoibh liosta fada na suíomh atá ainmnithe do Ghradam na mBlaganna don mBlag is Fearr a Bhain Úsáid as an nGaeilge, mar a d'fhoilsigh Dáithí Mac Síthigh iad ar a shuíomh, Lex Ferenda.

Go n-éirí leo!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, gradam, blagadóireacht, irishblogawards

Ealaíon an Íomhá

2008-01-31T08:25:00.000Z

Bhíos ag caint le cara liom inné a bhfuil dúil aige sa ghrianghrafadóireacht. Chuireas ceist air an raibh sé chomh tugtha céanna don gcaitheamh aimsire sin sarar tháinig na ceamaraí digiteacha ar an saol?

"Ó do bhí", a d'fhreagair sé, "ach chosain sé an t-uafás airgid orm!"

Mhínigh sé dom gurb é an nós a bhí riamh aige ná oiread pictiúirí agus a d'fhéadfadh sé a thógaint, ag súil go mbeadh ar a laghad cúpla ceann maith sa bheart.

Sin é bua mór na grianghrafadóireachta digití. Is féidir cliceáil leat, gan a beith buartha faoi chostas na scannán. Os rud é go bhfuil srian an chostais sin tógtha as an áireamh, is fusa don bhfoghlaimeoir rudaí a thriail agus foghlaim óna chuid botúin. Agus don ngrianghrafadóir cumasach, tugann sé níos mó saoirse dó a bheith cruthaitheach agus ealaíonta agus dul sa tseans.

Dar ndóigh, níl i dtógaint na bpictiúirí féin ach cuid den ealaíon. Tá deiseanna eile le bheith cruthaitheach sa phróiseáil a deintear ina dhiaidh sin. Is é Adobe Photoshop an feidhmchlár is mó a úsáidtear don obair seo agus tá oiread cáil air go bhfuil an focal photoshopping in úsáid go forleathan - ainneoinn gur féidir feidhmchláir eile a úsáid chomh maith.

Is é an úsáid is mó a bhaineann an gnáthdhuine as Photoshop, ná na "súile dearga" a cheartú. Ach níl ansin ach tús an scéil. Tá físeán iomráiteach ar an idirlíon ina dtaispeáintear cleasanna lucht na h-aerscuaibe agus iad ag cruthú na bpictiúirí taibhsiúla de mhainicíní agus de spéirmhná a fhoilsítear in irisí agus i bpóstaeirí. Is é an comhlacht Dove a dhein an físeán, mar chuid den bhFeachtas ar son na Fíor-Áilleachta atá acu, atá ag cur in aghaidh an íomhá de mhná a chruthaíonn tionscal na h-áilleachta.

Tá an grianghrafadóir Natalie Dybisz i mbun feachtais den tsaghas céanna. Tá cleachtadh maith aici ar Photoshop ach ní ar son na margáiochta ach ar son na h-ealaíne a dheineann sí a cuid pictiúirí. 'Sí féin an t-ealaíontóir, agus an mainicín, agus an coimeádaí ar a gailearaí idirlín féin ar an suíomh Flickr.

Is féidir le daoine Flickr a úsáid chun pictiúirí a roinnt lena gcáirde agus lena ngaolta. Ach tá roinnt mhaith ealaíontóirí ag baint úsáid as chomh maith. Spreagtar comhrá faoi phictiúirí. Pléitear an pictiúir féin, an teicníc, an trealamh, an phróiseáil agus an ealaíon.

'Sé atá i Flickr ná acadamh ealaíne, agus tá ealaíontóirí aitheanta ar nós Jim Fitzpatrick ag baint úsaid as mar aon le leitheidí Natalie, nach bhfuil aon traenáil fhoirmeálta aici ach a bhfuil foghlamtha aici ón idirlíon, agus ón aischothú a fhaigheann sí dá cuid iarrachtaí óna comrádaithe ar Flickr. Mar thoradh ar an bhfeabhas atá bainte amach aici, tá sí tosnaithe ar phictiúirí a dhíol agus ar thaispeántaisí poiblí a chur ar fáil i ngealaraithe. Níl sí ach 21 bliain d'aois.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, grianghrafadóireacht, ealaíon, flickr

Blag-ghráin

2008-01-24T13:20:00.000Z

Má bhí tusa den tuairim gur rud maith í an bhlagadóireacht, tá dul amú ort, is cosúil!

Is mór an sólás, mar sin, go bhfuil an cumadóir Eoraifíse agus colúnaí an Irish Times John Waters againn chun sinn a threorú ar bhóthar ár leasa.

Tá John buartha faoin bpornagrafaíocht agus faoin ndiabhal-adhradh atá go forleathan ar an idirlíon, dar leis, ach is cosúil nach bhfuil sé leath-chomh buartha futhu agus atá sé faoin mblagadóireacht.

“Fiafraímse de dhaoine: An blagadóir tú?”, a dúirt John le Raidio Newstalk an tseachtain seo chaite. “Agus má deir siad gurb ea, deirimse leo: Fág an áit uaim, anois díreach!”

Is cosúil go measann John go bhfuil sé ceart go leor tuairimí a bheith agat, agus iad a fhoilsiú, chomh fada is go bhfuil imprimatur agat ó eagarthóir nuachtán.

Ach má tá droch-mheas ag John Waters ar na blagadoirí, is measa fós an déistin atá ar chuid mhaith blagadoirí do MTV agus do léiritheoirí an chláir My Super Sweet Sixteen.

Seans go bhfuil an clár seo feicthe agaibh a Ghaela, agus sibh ag fanacht le Pimp my Ride ar TG4.

Clár “firinne” is ea é, a dheineann cur síos ar chóisirí lá breithe le déagóirí saibhre loitithe i Meiriceá. Ach ní i Meiriceá a bhí an chósir a craoladh an tseachtain seo chaite ar MTV, ach i nDún Dealgan.

Bhí an scéal ag Jim Carroll ar a bhlag “On the Record”, suíomh a fhoilsítear faoi scáth an Irish Times. (Ná h-abair le John Waters é!)

Ar deireadh inniu, ní mór dom tagairt do cheann des na físeáin is suaithinsí ar an idirlíon i láthair na h-uaire. Éireannach mná atá ina h-údar air, agus Gaeilgeoir chomh maith, más fíor don “cúpla focal” atá in éineacht leis an bhfíseán aici ar YouTube. Sin í “Sowra” an “Groovy Dancing Girl”! Tá dhá fhíseán curtha in áirde aici, agus í ag damhsa lena stíl úr siamsach féin! Is é an chéad cheann is mó a bhfuil éileamh air, le ceol ó Daft Punk. Tá nach mór 2 mhiliún casadh tugtha ag an lucht féachana don bhfíseán sin le bliain anuas. An-éacht go deo, a “Shamhradh” - maith thú!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, blagadóireacht

Aitheantas ó Oireachtas na Gaeilge don mBlagadóireacht

2008-01-18T14:12:00.000Z

Tá an scéal inniu ag Lá Nua.

Beidh sé mar chuid de Chomórtais Liteartha an Oireachtais agus déanfaidh Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath (ITBÁC) urraíocht air.

Dála an scéil níl ach cúpla uair a chloig fágtha chun blag a ainmniú don nduais eile seo!

Imeall Eile

2008-01-17T09:43:00.000Z

Guíonn An tImeall gach rath ar Imeall Geal (níl gaol eadrainn!), an tsraith nua teilifíse i nGaeilge a chuirfear tús leis anocht ar BBC2, ag 10:00 pm.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, teilifís

Ainmnigh do Rogha Blag do Ghradam na Gaeilge

2008-01-17T06:59:00.000Z

Tá Gradam na mBlaganna chugainn arís eile agus tá deis agaibh bhúr rogha blaganna a ainmniú i gcatagóirí éagsúla, an Ghaeilge san áireamh.

Arís i mbliana tá mo chomhlachtsa ag déanamh urraíochta ar an gcatagóir don mblag is fearr a bhaineann úsáid as an nGaeilge. Más cuimhin libh, 'sí Hilary an thug an chraobh sin léi anuraidh.

Ní gá gur blag lán-Ghaeilge a bheadh i gceist anseo ach oiread. Tá blag ar bith a chuireann an Ghaeilge os comhair lucht a léite i dteideal cur isteach ar an rannóg seo.

(Dá mba mhaith leat an blag seo a ainmniú, go raibh maith agat, ach ní ghlacfar leis os rud é gur mise an t-urraí!)

Amárach an sprioc-dháta d'ainmnniúcháin, 6:00 pm.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, irishblogawards

Ron Paul agus na Nerds

2008-01-17T06:42:00.000Z

Bhí botún san alt seo mar ar foilsíodh é sa nuachtán an tseachtain seo chaite. Dúradh go mba liobrálach é Ron Paul, duine des na h-iarrthóirí do ainmniúchán uachtarántachta Pháirtí na Poblachta i Meiriceá.

Dár ndóigh, ní liobrálach in aon chor é Ron Paul. Is liobraíoch é, nó mar a deirtear sa Bhéarla: libertarian. Tá an-dhifríocht idir an dá rud!

‘Sé tá sa liobraíochas ná fealsúnacht pholaitiúil a chuireann béim ar leith ar shaoirse an duine agus ar chearta maoine, agus a chuireann in aghaidh rialacháin agus rialtas gníomhach.

Tá teoiricí ar leith i gceist maidir le h-eacnamaíocht agus córas airgeadais, agus tá cuid mhaith liobraíoch i gcoinne Chogadh na hÍaráice chomh maith. Molann an fhealsúnacht seo rialtas “beag”: nach cuireann a ladar i saol a saoránach féin, ná i gcúram thíortha eile ach an oiread.

I Meiriceá, tír na saoirse, tá slí do gach aon saghas fealsúnachta agus creidimh – agus tá cuid mhaith i dtuairimí an liobraíochais a mheallann daoine a bheag nó a mhór. Níl aon duine ag iarraidh labhairt i gcoinne na saoirse, an bhfuil?

Ag labhairt ar a son tá an clár raidio Free Talk Live a chraoltar ar na scórtha stáisiún raidio ar fud Mheiriceá, agus atá in a phodchraoladh chomh maith. Agus tá feachtas ar siúl ag cuid acu chun “saorstáit” a bhunú a thabharfadh tús áite do phrionsabail an liobraíochais.

Is é New Hampshire an stáit atá roghnaithe ag an Free State Project agus tá siad ag iarraidh ar a lucht leanúna geallúntas a shíniú go mbogfaidh siad go New Hampshire, agus nuair a bheidh siad ann go n-oibreoidh siad “chun sochaí a chruthú in arb é an ról is mó a bheidh ag an rialtas sibhialta ná cosaint na beatha, na saoirse agus na maoine”.

Is é sin an ráiteas is mó a thugann léargas ar chré na liobraíoch. Níl slí ann do sholáthar oideachais ná cúram sláinte ag ranna rialtais. Tá saoirse ag an nduine a rogha rud a dhéanamh chomh fada is nach gcuireann sé isteach ar bheatha, ar shaoirse ná ar mhaoin a chomharsan.

Má tá poinntí maithe ag an bhfealsúnacht seo, d’aontódh mórán daoine go bhfuil go leor argóintí in a coinne chomh maith. Sin an chúis go bhféachtar ar leithéidí Ron Paul mar iarrthóirí imeallacha i measc an phobail i gcoitinne, agus sna gnáth-mheáin chumarsáide. Ach mar a dúirt an tseachtain seo chaite, tá difríocht suntasach idir an tacaíocht atá ag an Dr. Paul sa tsaol mór agus an tsuim a chuireann lucht an idirlín ann, áit a bhfuil sé i measc na n-iarrthóirí is mó trácht air.

Is é an freagra is coitiantaí a thugann Ron Paul ná gurb é Bunreacht na Stáit Aontaithe a phríomh-threoir i ngach ceist. Sílim go luíonn an smaoineamh sin go maith le nerds an idirlín, ar mhaith leo cáipéis a shamhlú ina mbeadh réiteach gach ceiste – ar nós clár ríomhaireachta maith!

Dream eile a mhealltar chuig na fealsúnachta sin ná lucht na ngunnaí. Cuid mhaith acu sin, is baill iad de mhílistí aitiúla. Is nós é seo a mhol cuid des na “founding fathers” agus atá taobh thiar de “Cheart na n-Arm” mar atá sé i mBunreacht Mheiriceá. Maítear gur deacra a bheadh sé pobal armtha a chur faoi chois – ag ionróirí, nó ag a rialtas féin fiú.

Ach más loighiciúil, réasúnta cuid des na smaointe seo i slí amháin, faraoir is minic go ngabhann rudaí gránna in éineacht leo: ciníochas agus sceimhlitheoireacht ina measc. Bhí Timothy McVeigh, buamálaí Oklahoma, in a liobraíoch.

Séanann lucht Free Talk Live an fhoréigean, mar a shéanann Ron Paul na tuairimí ciníocha a léirigh scríobhnóir anaithnid i nuachtlitreacha a foilsíodh in a ainm sna nóchaidí. Ach spreagadh cuid mhaith dá lucht leanúna idirlín chun athmhachnaimh nuair a tógadh raic faoi na litreacha arís an tseachtain seo chaite. Mar a deir an seanfhocal: "Inis dom do chomhluadar agus ‘neosfad duit cé thú féin".

Lipéid: irishblogs, gaeilge, polaitíocht

Blag-thoghchánaíocht

2008-01-17T06:32:00.000Z

Is dócha nach bhfuil ábhar ar bith níos oiriúnaí do shíor-argóint na mblaganna ná an pholaitíocht. Foilsíonn inneall cuardaigh na mblaganna Technorati.com liosta des na blaganna is mó agus ní h-aon iontas, agus an bhlagadóireacht fós ina h-óige, gurb iad na blaganna teicneolaíochta atá ar bharr an liosta.

Ach ag uimhir a ceathair ar an liosta tá The Huffington Post, blag nuachta agus tuairimíochta a bhfuil ceann-áras aige in Washington DC agus na scórtha fostaí ar an bhfoireann aige. Tá cáil chomh maith ar dailykos.com – tá sé ag uimhir 11.

Más geall le nuachtáin iad cuid des na mórbhlaganna seo, níl na h-eagráiochta traidisiúnta ag cailliúint an deis ach oiread chun leas a bhaint as formad na mblaganna chun a scéalta a scaipeadh. Níl le déanamh ach féachaint ar mhór-chruinnitheoir na mblagscéalta polaitúla memeorandum.com, go gchífidh tú gurb iad blaganna leis na nuachtán is mó a nochtann na scéalta, agus go gcuireann na blaganna beaga leis an bplé ar na scéalta sin ina dhiaidh.

Is iad Hilary agus Obama, dár ndóigh, na h-iarrthóirí Daonlathacha is mó go bhfuil na blagadoirí ag caint futhu, agus sa mhéid sin níl aon easaontas idir iad agus na meáin traidisiúnta maidir le cé h-iad na priomh-iomaitheoirí sa pháirtí sin. Ach ar thaobh na bPoblachtánach níl sé chomh soiléir is dócha – nó ní raibh go dtí gur thosnaigh an vótáil. Go dtí seo bhí sé an-shuimiúil go raibh an-chuid cainte ar an idirlíon faoi iomaitheoir nach raibh mórán suime ag na meáin traidisiúnta ann: ‘sé sin an Dr. Ron Paul.

Tá aigne neamhspleách ag Ron Paul, is cosúil, agus níl sé ar aon intinn lena pháirtí ar roinnt mhaith ceisteanna. Cloíonn sé go docht le bunreacht na Stát Aontaithe in a chuid tuairimí polaitiúla agus measann sé an tsaoirse a gheallann an cháipéis sin a bheith maolaithe go maith ag rialtaisí éagsúla le céad bliain anuas.

Is cinnte gur duine imeallach é Ron Paul, fiú ina pháirtí féin (measann sé go bhfuil cogadh na hÍaráice mí-bhunreachtúil), ach mar sin féin tá roinnt mhaith tacaíochta meallta aige ó dhaoine a bhfuil meas acu ar an neamhspléachas agus an liobraíochas.

Thána ar roinnt mhaith suíomh suimiúil Gaeilge le déanaí. Tá blag breá nua ag gaeilgeóir Meiriceánach darb ainm Liam Hart. Tá Cumann na dTomhaltóirí Gaeilge ar líne ag tomhaltoir.com – agus tá siad ar Bebo agus ar MySpace chomh maith! Agus tá taispeántas fuinniúil Des Bishop, agus é ag léimt thart ag an Oireachtas i gCathair na Mart, le feiscint ar YouTube, bail ó Dhia air!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, polaitíocht

Bliain na Físe

2008-01-17T06:22:00.000Z

“Ní fís go Joost”, a dúirt mé in alt anseo anuraidh, ag tagairt don tseirbhís teilifíse idirlín Joost.com. Go deimhin, dúirt faoi dhó é: i mí an Mhárta agus i mí Iúil chomh maith ar eagla na mí-thuisceana is dócha!!

Dár ndóigh ní raibh i gceist agam leis sin ach go mb’é Joost an ionchollaíocht ab fhearr a bhí feicthe agam ag an am sin de chinniúint an idirlín. ‘Sé sin le rá: an teilifís.

Agus sinn ag breathnú romhainn in 2008, níl aon amhras orm faoi cad é an gné is suntasaí agus is tabhachtaí des na teicneolaíochtaí úra seo a bhíonn á bhfaire agam. Cinnte, beidh béim ar an so-ghluaiseacht agus tiocfaidh scata gléasanna cumasacha eile sna sála ar an iPhone iomráiteach (nach bhfuil ar díol fós i ndeisceart na tíre).

Beidh scáileán chomh breá soiléir ar ghach aon ghléas acu agus atá ar an iPhone féin – ‘sea agus níos fearr. Agus beidh iad in oiriúint go maith d’fhíseáin.

Agus ní físeáin amaitéaracha ar leathchois atá i gceist agam ach oiread. Im’ thuairimse, ‘sé an gné is spreagúla faoin dteicneoláiocht seo ná an rogha leathan saothar neamhspleách atá ar fáil. Ach más mian leat is féidir míreanna CSI a fheiscint ar Joost (i Meiriceá amháin ag an bpoinnte seo).

Is féidir tuilleadh de shaothar Hollywood a fheiscint ar an seirbhís nua Hulu atá faoi thástáil i láthair na h-uaire. Chomh-fhiontar atá in Hulu de chuid NBC Universal agus comhlacht Rupert Murdoch, News Corp, agus tá sé molta go mór ag cuid mhaith dóibh san a bhain triail as go dtí seo.

Ar cheann des na córais is fearr agus is forbartha atá ar fáil anois tá Miro. Togra “foinse-oscailte” is ea é a tosaíodh leis an ainm “Democracy”. Tarraingíonn sé físeáin isteach ó shuímh éagsúla, ó YouTube dar ndóigh, ó Blip.TV, ó dailymotion.com agus ó na mílte foinsí podchraolta eile.

Cad é an tslí is fearr chun rogha físe an domhain mhóir a fheiscint? Ar do theilfíseán – dár ndóigh. Ná bac le scáileán an ríomhaire agus pianta droma! Sín amach ar an dtolg, agus bain úsáid as bosca Apple.TV chun cláir bhreátha ardghléine (HDTV) a tharraingt isteach ar do cheangal leathanbhanda agus a thaispeáint ar theilifíseán leathanscáileáin!

Is bosca agus bog-earra é Apple TV – ach ní h-é an t-aon rogha córais ach oiread é. Is féidir ríomhaire le Miro nó le Joost a cheangal le do theilifíseán, agus tá córas oibriúcháin Windows Media Centre ar fáil ó Microsoft. Nó tá comhlachtaí ag díol boscaí atá bunaithe ar an gcóras Myth TV, a ritheann ar Linux.

Dár ndóigh, cuirfidh an fhorbairt seo níos mó éilimh ar achmhainní leathanbhanda. I mo chás féin, tá mo theorainn íoslódála le Eircom á sárú agam gach aon mhí anois ó bhí an samhradh ann. Ach níl dabht ar bith faoin dtreo ina bhfuil cúrsaí ag dul. Ní mharóidh an t-idirlíon an teilfís, ach athróidh sé í, go h-uile agus go h-iomlán.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, fís

Leisce Nollag a Shíneann Isteach sa Bhliain Nua!

2008-01-17T06:11:00.000Z

Tá suil agam go raibh Nollaig dheas agaibh a cháirde. Bhí sé ró-dheas agam fein, agus chuaigh mé i dtaithí arís ar 8 n-uaire a chloig codlata a fháil gach aon oíche!

Tá mé ag éirí as an droch-nós leisciúil sin arís agus ag filleadh ar mo chúramaí ar an suíomh seo! :) Scríobhas 2 alt do Lá Nua le coicíos anuas nár foilsíodh in aon chor anseo. Réiteoidh mé an t-easnamh sin anois díreach, agus tá an tríú h-alt chugainn inniu chomh maith.

Faraoir níl aon phodchraoltaí ag gabháilt leis na h-altanna seo. Tá sé i gceist agam tabhairt faoin bpodchraoltóireacht físe arís, agus cuirfear tús leis sin chomh luath agus is féidir liom cíor agus rásúr a aimsiú.

Imeall #187: Difríochtaí Cultúrtha?

2007-12-20T23:14:00.001Z

Is é “éiceachóras” (ecosystem) an focal is coitiantaí a chloistear i dtaobh ré úr an idirlín. Nach ait sin? Mar a dúirt anseo cúpla seachtain ó shin, tá sé mar a bheadh machaire fairsing suíomhanna agus seirbhísí agus na comhlachtaí atá ina mbun. Cothaíonn siad a chéile, bíonn siad in iomaíocht, agus i bpáirtíocht, agus is cosúil nach bhfuil de bhac nó de theorainn ar fhás an chórais seo, ach sa mhéid is go bhfuil an t-idirlíon – agus an leathanbhanda ach go h-áirithe – ar fáil do phobail an domhain.

Tá aicme an-thabhachtach san éiceachóras seo: na h-úrchomhlachtaí beaga, nó mar a deirtear sa bhFraincís: “les startups”! Is iad a bhí i lár an aonaigh an tseachtain seo chaite ag an gcomhdháil Le Web 3 i bPáras, iad ag taispeáint toradh a saothar agus ag suirí le custaiméirí, le h-infheisteoirí agus le fathaigh mhóra an idirlín: leithéidí Google nó Microsoft.

In éiceachóras an idirlín, tá ról ar leith ag na mórchomhlachtaí sin. Bíonn pobail mhóra custaiméirí acu, agus achmhainní dá réir. Ach an rud nach bhfuil acu ná smaointí úra agus nuálaíocht. Is minic go mbíonn sé deacair do eagráiochtaí móra na tréithe sin a chothú ón dtaobh istigh. Sin é a nádúr. Ach ar nós míolta móra na farraige, is féidir leo creátúirí eile a shlogadh, agus cur leis an gcumas atá acu féin.

Bhí halla ar leith ag Le Web 3, dos na startups. In a measc bhí an comhlacht Éireannach LouderVoice. Agus labhair Tom Raftery ó Chorcaigh leis an slua faoin slí inar féidir le teicneolaíocht an idirlín dul i ngleic le fadhbanna na timpeallachta.

Bhí léiriú suntasach ar an saol úr nuair a bhí an blagadóir cáiliúil Robert Scoble ar stáitse. Bhí Michael Arrington ón suíomh TechCrunch, blag nuachta a phléann úrchomhlachtaí idirlíonn, sa lucht féachana agus é ag scríobh ar a ríomhaire glúine. Bhí Scoble ag déanamh taispeántas ar an scáileán nuair a dúradh leis go mba cheart dó féachaint ar TechCrunch. Is amhlaidh go raibh an nóimeád sin díreach roghnaithe ag Arrington le nochtadh don saol go raibh Scoble ag fágaint a phost – agus ní raibh aon dul as aige ansin ach é admháil ar an stáitse.

Bhí ualach ceamaraí físe i láthair – comhartha eile den saghas idirlín atá ag forbairt ós ár gcomhair amach. Agus bhí sé in a chonspóid le cúpla lá anuas faoi fhísbhlagadóir amháin a chuir suim ró-mhór, measann daoine áirithe, i spéirmhná na comhdhála i scannáinín beag a d’fhoilsigh sé le ceolraon an amhráin Beautiful Girls le Seán Kingston. Tá ar a laghad bean Eorpach amháin a taispeánadh atá breá sásta leis an moladh - ach tá cuid mhaith eile, go h-áirithe ó thíortha an Bhéarla, a mheas gur céim siar do mhná i saol teicneolaíochta é. Difríochtaí cultúrtha, peut-être?

Beannachtaí na Nollag oraibh go léir a cháirde!
Ceol Podslán: Oíche Chiúin/It Came Upon a Midnight Clear le Doug Boldt.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, leweb3
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Imeall #186: An tImeall en Francais

2007-12-19T23:16:00.001Z

Táim i bPáras na Fraince agus alt na seachtaine seo á scriobh agam, ag freastal ar an gcomhdháil Le Web 3. Tá an-thóir ar an gcomhdháil seo i dtionscal an idirlín ar fud na hEorpa. Ní amháin sin, ach tá bua ar leith aige mar chomhdháil go meallann sé daoine ó Mheiriceá chomh maith. Cúis mhór amháin atá leis sin ná an clú agus cáil atá ar stiúrthóir na comhdhála, Loic le Meur, fiontraí agus blagadóir.

"He doth bestride the world like a collosus" a dúirt Shakespeare faoi Julius Caesar, agus is é an ráiteas céanna a shamhlaímse le Loic le Meur! Is ceannródaí mór na blagadóireachta é sa bhFrainc, agus bhunaigh sé comhlacht chun úirlisí blagadóireachta a sholáthar. Dhíol sé an comhlacht sin leis an gcomhlacht Meiriceánach Six Apart, a bhí ag iarraidh margadh a fhorbairt san Eoraip, agus tá baint fós aige leis an gcomhlacht sin.

Bhí sé ina chomhairleoir idirlín don Uachtarán Sarkozy le linn an fheachtais toghchánaíochta anuraidh. Bhí sé in a chonspóid ag Le Web 3 anuraidh nuair ar tugadh cuireadh do Sarkozy agus do iarrthóir eile labhairt ag an gcomhdháil, agus ag an nóiméad deireannach athraíodh clár an lae chun oiriúint dóibh. Bhí roinnt daoine den tuairim go raibh íoctha acu as comhdháil teicneolaíochta agus dá bhrí sin
nach raibh siad ag iarraidh éisteacht le polaiteóirí. Is fíor gur tháinig formhór na cáinte sin ó dhaoine nach Francaigh iad.

Ach fíoraíonn an scéal an mana nach bhfuil a leithéid de rud ann agus droch-phoiblíocht. I mbliana, tá slua níos mó ná riamh tagaithe go dtí Le Web 3, agus iad ag baint sult agus spleodar as an gcaint agus as an gcomhluadar. Tá trí fhoirgneamh líonta ag imeachtaí éagsúla, agus tá dhá lá á chaitheamh ag caint ag plé todhchaí an idirlín agus na céimeanna atá romhainn amach.

Beidh a thuilleadh scéálta agam faoin gcomhdháil seo an tseachtain seo chugainn, agus ar "les startups" mar a tugtar orthu anseo! Ina measc siúd tá an fiontar is déanaí de chuid Loic é féin: Seesmic.com. Seirbhíse físe idirlín is ea é.

Ach cad é an chúis is mó go bhfuil na sluaite ag triall ar Le Web 3, im' thuairimse? An bia! Tá sé go h-aoibhinn - bien sur!

Ceol Podslán: Ikea le Jonathan Coulton

Lipéid: irishblogs, gaeilge, leweb3
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Imeall #185: Cás Aidan

2007-12-06T17:10:00.001Z

Tá sé ag tárlú arís. Dhá mhí ó shin tuairiscíodh sa nuachtán seo go bhfuair scoláire Meiriceánach fáilte fhuar ó sheirbhísí inimirce na tíre seo toisc gur theastaigh uaidh go mbeadh a chlann in éineacht leis agus é ag staidéar in Ollscoil Chorcaí.

Más cuimhin libh, dhein Keola Donaghy a dhícheall a fháil amach roimh ré, cad iad na coinníollacha a shásódh Oifig Inimirce na nGárdaí maidir lena iníon agus a cuid scolaíochta. Ach tar éis dóibh an t-aistear ó Hawaii a thabhairt orthu féin, fuaireadar an doras iata ina gcoinne.

An dea-thoradh atá ar an scéal ó shin ná go bhfuil glactha le Keola ar chúrsa iarchéime sa Nua-Shéalainn a thosnóidh tar éis na Nollag. Agus tá Céad Míle Fáilte curtha ag rialtas na tíre sin roimh a chlann chomh maith.

Tá Keola i dteagmháil i gcónaí lena cháirde in Éirinn, lena bhlag culture-hack.com. Agus is ó bhlag eile a chloisimíd go bhfuil an chéad chaibidil eile sa scéal seo á nochtadh.

Is mic léinn iar-chéime iad James Britton agus a bhean chéile Erin. I láthair na h-uaire, tá Erin ag staidéar ag Ollscoil na hÉireann, Gaillimh, áit a raibh James ina teannta go dtí gur fhill sé ar Mheiriceá chun tuilleadh staidéir a chríochnú. Tá duine eile sa chlann chomh maith: a mac, Aidan, atá 4 bliana d’aois.

Tá Aidan ag freastal ar an mbunscoil ar an gCladach i gcathair na Gaillimhe ó thús na scoilbhliana seo, ach inné dúirt Gárda lena mháthair go gcaithfidh sé an scoil a fhágaint, nó díbreofar as an dtír é.

Tá an scéal ar fad ar an mblag ag jamesrbritton.com, agus tá blagadóirí eile ag tosú ag cur suime ann. Tá tuilleadh poiblíochta á fháil aige ar an suíomh digg.com, suíomh ar ar féidir leis an lucht léite vótaí a chaitheamh ar na scéalta a gheobhaidh tús áite ar an leathanach. Ní dócha go bhfuil deireadh ráite ar an ábhar seo go fóill.

Táim cinnte gur luaigh mé Paddy’s Valley cheana anseo. Sin é an misean neamh-oifigiúil tráchtála go Silicon Valley, a bhfuiltear ag réiteach chuige leis an gcuid is mó de bhliain.

Bhuel, tá an lá tagtha agus, an tseachtain seo, tá thart ar scór fiontraí teicneolaíochta ón dtír seo ag líonrú le saoithe an tsileacain thall. Tá tuairiscí dá gcur abhaile acu, ar paddysvalley.org, i bhfoirm sruth mion-teachtaireachtaí ar jaiku.com/channel/paddysvalley agus fiú i bhfoirm físeán ag paddyvalley.blip.tv.

Dála an scéil, seo suíomh suimiúil chun cuidiú leat Wikipedia a léamh ar ghléas póca: wapedia.mobi. An bhfuil fhios agat go bhfuil leagan Gaeilge ann, an Vicipéid? Tabhair cuairt ar ga.wikipedia.org. B’fhéidir gur mhaith leatsa cur lena bhfuil ann?

Beannachtaí le gach aon duine a chas orm Dé Domhnaigh seo chaite ag Gradam Gael na Bliana agus ag Gradam Gnó na Gaeltachta. Bhí an-lá againn sa Ghaillimh.
Ceol Podslán: Derek Malone le 3 Blind Mice.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, inimirce, paddysvalley
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Imeall #184: Sssssh!

2007-11-29T07:00:00.001Z

[Deineadh an podchraoladh seo i lár na h-óiche ciúine, le glór íseal, ar eagla go ndúiseofaí líon an tí! ;) ]

De réir a chéile ta sean-idirlíon na leathanach agus na bhfocal ag athrú in a mheán beo fuaime agus físe.

Go deimhin, tá an fhuaim féin ag géilleadh don bhfís, ó thús na bliana seo ach go h-áirithe. Tá sé le sonrú agam ar mo iPod beag féin: áit nach mbíodh ach cláir fuaime an t-am seo anuraidh, is podchraoltaí físe iad formhór na gclár ar an ngléas sin agam anois.

‘Sé Rocketboom an ceann is sine, b’fhéidir. Bunaíodh é i 2004, agus ‘sí Joanne Colan atá á chur i láthair le breis agus bliain. Is Sasanach í Joanne, a chaith tréimhsí ag obair leis an BBC agus le MTV, agus is láithreoir teilfíse den chéad scoth í. Tá Fraincís ar a toil aici, agus ar Oíche Shamhna seo chaite thaispeáin sí go raibh cumas sa Ghaeilge aici! Thug sí fobhraíocht foirfe don bhfocal “Samhain” in eagrán an lae sin, agus í ag insint stair na féile dá lucht feáchana.

Tá Geekbrief.TV agus Webbalert.com luaite cheana agam. Dhá chlár eile iad a chuirtear i láthair i stíl nuachta. Ceann eile is ea Wallstrip.com a phléann cúrsaí airgeadais agus infheistíochta. Fiú mura bhfuil suim dá laghad agat in eachtraí na dtarbh agus na mbéaranna, bainfidh tú taitneamh as an gclár spraoíúil seo.

Tá greann agus aor ar fáil chomh maith, ó 1938media.com, mar shampla. Agus ar YouTube tá an-éileamh ar físeáin mhagúla le leithéidí Lisa Nova agus Happyslip, ach go h-áirithe.

Sheol an blag cáiliúil BoingBoing eagrán físe an mhí seo chaite chomh maith. Tá siad fós ag iarraidh socrú ar an an stíl is oiriúnaí dóibh féin, ach tá sé léirithe go proifisiúnta acu.

‘Sé an ceann is ansa liom féin i láthair na h-uaire ná GigaOM.TV. Cuireann an t-iriseoir teicneolaíochta Om Malik an clár seo i láthair in éineacht le Joyce Kim. Is láithritheoir taitneamhach nádúrtha í Joyce, ach go h-áirithe, agus bíonn comhrá deas idir an bheirt acu agus iad ag cur síos ar scéalta móra gnó Silicon Valley.

Tá slua léiritheoirí nua ag treabhadh na páirce seo, leithéidí Revision3.com a léiríonn GigaOM. Agus tá lucht na gnáth-theilfíse ag cur suime san idirlíon chomh maith. An cuimhin libh an clár My So Called Life, a chuir Clare Danes ós comhair an tsaoil mhóir? ‘Sé Quarterlife an teideal atá ar an dtogra is déanaí de chuid léiritheoirí na sraithe sin, agus tá sé le le feiscint anois ag quarterlife.com.

Ach níl sa mhéid seo ach mo rogha-sa, agus táim cinnte go bhfuil an-chuid, idir maith agus olc, nach bhfuil deis agam a bhlaiseadh. An bhféachann tusa ar fhíseáin idirlín? Cad iad na cinn a mholfá-sa? An dóigh leat go bhfuil todhchaí na teilifíse ar an idirlíon?

Ceol Podslán: Santa Will Find You le Mindy Smith.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, fís, ciúnas, daidínanollag
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Imeall #183: Meascáin!!

2007-11-22T10:25:00.001Z

Níl aon iontráil fós ag tobar na téarmaíochta, focal.ie, don bhfocal mashup. Ní h-aon iontas an méid sin, mar is focal cuíosach nua é tríd is tríd. Ach más amhlaidh dó, measann daoine áirithe gur focal cuíosach tabhachtach é, agus an módh oibre a samhlaítear leis ó thaobh na cruthaitheachta de.

Tá saghas amháin mashup, go bhfuil cur amach go forleathan air le fada. ‘Sé sin an meascán ceoil. Le teacht an “samplú digiteach” tháinig forbairt ar mhodh nua cruthaitheachta don gceol, go h-áirithe i réimse an “hip-hop”. Is minic na scórtha blaiseadh beag fuaime éagsúla in aon amhrán amháin. Tá plé maith ar an nós seo, agus ar na h-impleachtaí atá ann do chúrsaí cóipchirt, i gclár raidio dár teideal “The Funky Drummer”, cuid den sraith iontach “Sound Stories” ar RTE Radio 1 atá léirithe ag Luke Clancy. Tá moladh mór tuillte ag RTE go bhfuil sé seo, agus scoth agus rogha a gcuid clár, ar fáil mar phodchraoltaí ag rte.ie/radio/podcast.

Anois tá saol na teicneolaíochta ag foghlaim ó na ceoltóirí. Is fada “ath-úsáid” agus comhoibriú bhogearraí ina sprioc ag dearthóirí na gcóras faisnéise. Agus anois go bhfuil an t-idirlíon forbartha mar atá, tá dearcadh nua ar bhogearra mar sheirbhís ar féidir a chur ar fáil ar an ngréasán, “ar cíos” más maith leat, seachas breathnú ar bhogearra mar tháirge a díoltar, agus a seasann leis féin.

Anois má fhéachtar ar an ngréasán domhanda mar mhachaire fairsing ina bhfuil na seirbhísí éagsúla seo “ag fás” ina chuid páirceanna, cad iad na dinnéir éagsúla ar féidir a chur ar an mbord, ag meascadh na dtorthaí éagsúla atá ar fáil don gcócaire?

Sin é an gréasán in-ríomhchláraithe! Tá léarscáil maith de le fáil ar an suíomh programmableweb.com. Agus ag caint ar léarscáileanna, tá sampla maith den measc-chlárúcháin sa tsuíomh a luaigh mé an tseachtain seo chaite anseo: justroutes.com. Ní raibh ar na h-údair sin córas léarscáilíochta a chruthú as an nua, nó ní bheadh an suíomh déanta i 6 seachtainí acu! Bhaineadar úsáid as Google Maps chun an jab a chur i grích, meascaithe le co-ordnáidí na stadanna bus a chruinnigh siad féin le gléas saitilíte GPS.

Ní h-iad Google an t-aon dream a thacaíonn leis an measc-chlárúchán. Ag Mashup Camp Bhaile Átha Cliath ag an deireadh seachtaine (mashupcamp.com) bhí na boic mhóra go léir i láthair: Microsoft, IBM, agus Yahoo in a measc, gach ball acu ag moladh na n-úirlisí agus na comhéadain a chuireann siad ar fáil do measc-chláraitheoirí. Agus tá cuid des na h-úirlisí seo dírithe go speisialta ar dhaoine nach ríomh-chláraitheoirí iad. Is cosúil go gceapann ailtirí agus lucht straitéise na mórchomhlachtaí seo go bhfuil síolta ré úr ríomhaireachta sna mashups. Bímís ag cócaireacht, más ea!

Ceol: Mashup le Bobby Martini: Ain't no other man 'till you get enough

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, mashupcamp, mashups
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Ríomhaire na bPáistí

2007-11-08T07:37:00.000Z

Sa chéad alt a scríobhas don nuachtán seo, dhá bhliain ó shin cothrom na míosa seo, thugas cur síos ar an dtionscamh “One Laptop Per Child”, nó mar is fearr cáil air: “an ríomhaire glúine ar $100”.

Sa deireadh, ní rabhadar in ann an ríomhaire a dhéanamh ar $100 – ach fós féin ní olc an margadh é ar ábhairín níos lú ná $200. Cuireadh tús le táirgíocht na ríomhairí (ar a dtugtar an “XO”) Dé Luain seo chaite, i monarcha sa tSín.

Más cuimhin libh, ‘sé atá in OLPC ná togra oideachais agus forbartha don tríú domhan. Don chuid is mó díolfar na ríomhairí le rialtaisí amháin, agus beidh na céadta míle ríomhaire i ngach ordú. Ach is féidir leis an bpobal cuidiú leis an iarracht chomh maith. Ag an suíomh xogiving.org is féidir leat ríomhaire a cheannach ar $200 le deonú do pháiste sa triú domhain. Agus nochtfaidh siad scéim nua Dé Luain seo chugainn leis an mana: “Give 1 Get 1”. Ar feadh tréimhse coicíse, beidh seans ag deontóirí i dTuaisceart Mheiriceá ríomhaire XO amháin a dheonú, agus ceann eile a fháil dá bpáistí féin ar $400.

Fuaireas an scéal is déanaí ar an XO ar bhlag an iriseora Richard Delevan, in alt a scríobh sé don iris Business & Finance. Tá cur síos maith ann ar shainghnéithe an XO, atá ceaptha agus cumtha le n-úsáid in áiteanna nach mbeidh na gnáth-sheirbhísí ríomhaireachta ar fáil. Ní amháin gur féidir fuinneamh a chur ann le casadh an hanla tochrais, ach maítear go mbeidh na páistí féin in ann 95% den obair chothabhála a dhéanamh. Tá físeán YouTube ar an suíomh agam inniu, a thaispeánann buachaill agus cailín óg as Quebec ag athrú páirteanna, agus gan acu ach 10 agus 8 mbliana d’aois.

‘Sé Richard a bhí ina eagarthóir ar fhorlíonadh gnó an Sunday Tribune le tamall anuas, ach is cosúil, de réir blag Damien Mulley, gur chaill sé an post sin an tseachtain seo. Dar le Damien, thárla seo de dheasca alt a scríobh Richard faoin gceantálaí Ken MacDonald, ó Hooke & MacDonald, a bhfuil teipthe air a theach féin a dhíol le breis agus bliain.

Tá plé beo ar an gceist seo ar mulley.net, ar dublinopinion.com, poetbloggs.net, adammaguire.com agus ar arandomwalk.com. Bhí admháil tugtha ag Richard ina alt do údar anaithnid A Random Walk mar fhoinse do scéal MacDonald.

Inniu, tugann an blurb ar bhlag Richard le fios go mbaineann a thréimhse eagarthóireachta ar an Tribune leis an aimsir chaite, ach níl faic eile ráite aige faoin scéal … go fóill.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh

Físbhlagadóir na Ceithre Scór

2007-11-08T07:18:00.000Z

Ar chuala tú an scéal faoin bhfísbhlagadóir in aois a cheithre scór?

Tá cónaí ar Peter Oakley faoin dtuath, i lár na tíre i Sasana. Tá ríomhaire agus ceamara gréasán aige, ceangal leis an idirlíon agus aigne bheo.

Pléann sé cúrsaí an tsaoil, a chuimhní cinn agus a dhearcadh féin, os comhair an cheamara. Ach níl sé ag caint leis féin. Féachann na mílte duine ar a chuid físeán ar YouTube. Agus tugann siad freagra air. Spreagann físeáin Pheadair daoine eile, agus leanann an comhrá.

An boc mór é Peter? An réalt é, nó celebrity? Bhuel, ní déarfadh sé féin gurb ea. Ach tá dearcadh aige chomh maith le h-aon duine, agus tá sé le clos. Agus is dóigh le daoine áirithe gur fiú éisteacht leis. Coicíos ó shin fuair Peter cuireadh ó Fóram Eacnamaíochta an Domhain i nDavos na hEilbhéise. Is mian leo go dtiocfadh Peter chun cainte le ceannairí agus le taoisigh an domhain ag an gchéad chruinniú eile an bhliain seo chugainn.

Dhiúltaigh Peter don gcuireadh, ach is dóigh lena cháirde idirlín gur iontach an deis é, agus tá súil acu go n-athróidh sé a intinn. Is féidir Peter a fháil ar YouTube faoin ainm cleite Geriatric1927.

Tá lucht Davos le fáil ann chomh maith, (ainm: WorldEconomicForum) agus Tom Guariello, fear as Nua Eabhrac a fhoilsíonn físeáin go rialta in a mbíonn comhrá aige le Peter, ag féachaint sa tsúl ar a chéile trasna an aigéin mhóir.

Caithfidh mé tréaslú le Antóin Ó Lachtnáin, an blagadóir ar leis an seoladh idirlín iomráiteach eire.com! Ní amháin go bhfuil leabhar nua foilsithe aige a insíonn conas ar féidir le gnolachtaí beaga tairbhe a bhaint as an idirlíon, ach tá fiontar nua á sheoladh aige chomh maith: an Swords Express a thabarfaidh paisinéirí as Sord go croí-lár Bhaile Átha Cliath agus ar ais arís.

Rud eile a chabhróidh le taistealaíthe na príomh-chathrach ná an suíomh JustRoutes.com. Níor thóg sé ach 6 seachtainí ar Dave Rooney agus ar Vincent Glennon an suíomh seo a thógaint ach is iontach an áis é. Léirigh an spota ina bhfuil tú ar mhapa Google ar an suíomh. Ansin taispéain an áit a theastaíonn uait a bhaint amach. Sonróidh JustRoutes.com na roghanna is fearr busanna, tramanna nó traenacha a thabharfaidh ann tú, chomh maith le treoracha ón áit in a bhfuil tú go dtí an stad bus is gaire duit.

Agus nuair a chuireas agallamh ar an mbeirt le déanaí, bhí sé in a chúis mhórtais ar leith acu go raibh leagan Gaeilge déanta acu den suíomh. Tá an t-agallamh sin foilsithe ar Intruders.TV.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, fís

Gabh mo leithscéal

2007-11-08T07:11:00.000Z

Táim ag scríobh agus ag foilsiú altanna do Lá Nua, ach ní bhfuaireas an deis le roinnt seachtainí anuas aon phodchraoladh a dhéanamh. Tá súil agam go mbeidh seans agam ceann a dhéanamh i gceann cúpla lá. Idir an dá linn, geobhaidh sibh téacs alt na seachtaine seo chaite, agus ceann an lae inniu, sa chéad dá bhlagmhír eile a fhoilseoidh mé ar ball beag.

Saoirse Cainte faoi Scáth na hAnaithnideachta

2007-10-18T08:56:00.000+01:00

[Seo téacs alt an lae inniu. Foilseofar an leagan podchraolta anseo amárach.]

Chuir Rónán Mac Aodha Bhuí agallamh orm ar a chlár raidio an tseachtain seo chaite, faoi chás an chomhairleora chontae ar fógraíodh liamhaintí faoi ar YouTube. Chuala sibh an scéal is dócha – agus murar chuala, ní chuirfidh mé leis anseo.

Is fuath liom ráflaí scannalacha. Ar shlí, is é an t-idirlíon an t-inneall is fearr a ceapadh riamh chun scéalta mar seo a scaipeadh, ach ar shlí eile, is é sin an chúis nach bhfuil mórán meas ar an idirlíon céanna mar fhoinse nuachta. Mar a dúirt mé le Rónán, tá sé cosúil le doras an leithris. Is féidir le h-aon duine aon rud a scríobh ann ach, os rud é go dtuigeann daoine stuama é sin, ní thógann siad aon cheann de.

Dar ndóigh is beag an sólás sa mhéid sin don té a bhfuil dochar déanta dá chlú, ach mar a dúirt mé chomh maith, is minic a bhíonn cabhair le fáil i dtéarmaí agus conníollacha na suíomhanna ar a bhfuil na teachtaireachtaí foilsithe. Tá cosc ar fhuathchaint ar YouTube, agus ar mhí-úsáid steiréitíopaí. Agus faoi bhun gach físeán ar YouTube, tá nasc beag faoin dteideal “Flag as inappropriate”, ag tabhairt cuireadh don lucht féachana, bainistíocht an tsuímh a chur ar an eolas faoi mhí-úsáid.

I gcás an fhíseáin a mhaslaigh an comhairleoir, bhí sé bainte anuas ag YouTube faoin am go ndeachamar ar an aeir.

Ach tá rud amháin nár phléas le Rónán, ceal ama, agus ní miste é a lua anseo. Cinnte, is droch-rud é a bheith ag caitheamh maslaí suaracha faoi scáth na h-anaithnideachta. Ach uaireanta is gné tabhachtach den tsaoirse cainte é a bheith in ann do phearsa a cheilt.

Ar nós an graffiti féin, is féidir cúlchaint gan mhaith a léamh ar fhallaí – ach is féidir teachtaireachtaí polaitiúla a léamh chomh maith. Agus aithníonn gach duine go bhfuil sé tabhachtach nach gcuirfí an fhírinne faoi smacht mar gheall ar bhagairtí don sceitheoir. Cloistear caint go minic ar “whistleblowers’ charters”.

Phléamar an bhlagadóireacht gan ainm cheana sa cholún seo. Luaigh mé an sean-bhlag “Alive in Limerick” a dheineadh tuairisceoireacht agus tráchtaireacht ar nuacht na cathrach sin. Tá blag nua anois ann, cé nach eol dom an bhfuil aon bhaint ag a chuid údar leis an sean-bhlag. Go deimhin ní fios cé h-iad scríbhneóirí an tsuímh limerickblogger.org, ach tá an-éileamh ar a gcuid tuairiscíochta i measc muintir Luimní i gcéin agus i gcóngar. Agus thána ar sceithbhlag suimiúil eile le linn na seachtaine seo, ina nochtann sagart Caitliceach a smaointí macánta ar an gCríostaíocht agus ar an eagráiocht ina bhfuil sé ag saothrú. Tá sé sin ag clericalwhispers.blogspot.com.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, saoirsecainte

Imeall #182: Fíor-Chomhluadar na bhFíor-Ghael

2007-10-11T13:19:00.001+01:00

Bhí áthas orm cuireadh a fháil ó Chomhairle Chontae an Chláir, chun freastal ar sheoladh a scéim teanga Dé Luain seo chaite in Inis. Is breá liom a bheith ag bladar le Gaeilgeoirí ar an idirlíon gach aon lá – ach ní sháraíonn sé sin fíor-chomhluadar an fhíor-Ghaeil, nuair a bhíonn deis agam é a fháil!

Is é seo an 13ú scéim teanga de chuid údarás áitiúil atá foilsithe faoi choimirce an Acht Teanga 2003. Is polasaí cuimsitheach agus soiléir é faoi na cúinsí in ar féidir a bheith ag súil le seirbhísí tré Ghaeilge agus faoin bhforbairt atá beartaithe don dtréimhse trí bliana atá romhainn. Luadh go bhfuil 30 ball fóirne de chuid na comhairle a bhfuil socrú déanta go bhfaighfidh siad oiliúint sa Ghaeilge.

Is mithid sin. Dhein cathaoirleach “An Clár as Gaeilge”, Domhnall Ó Loingsigh, tagairt dos na staitisticí daonáirimh is déanaí ar úsáid na Gaeilge. Níos déanaí, nuair a bhaineas an baile amach, léas féin iad ar gaelport.com. 1.66 milliún duine a deir go bhfuil Gaeilge acu, agus Contae an Chláir sa tarna h-áit, i ndiaidh na Gaillimhe, ach chun tosaigh ar na contaetha eile ina bhfuil Gaeltachtaí.

Chuir Panu Hoglund ceist mhaith, i dtráchtaireacht ar gaelport.blogspot.com: “Is féidir glacadh leis go bhfuil cuid mhór Gaeilgeoirí teipthe amuigh ansin a mb'fhéidir dúinn, mar lucht cúise, iad a spreagadh chun an teanga a úsáid. Ceist eile is ea é, cad is cúis leis nach bhfuil éirithe linn é sin a dhéanamh?”

Chuaigh sé i bhfeidhm go mór orm ag léamh an dán caointe i nGaeilge a scríobh Áine Durkin, deirfiúir an tsaighdiúra Mheiriceánaigh Ciara Durkin a maraíodh san Afganastáin. Is cara í an file le Gaelbhlagadóir na bliana Hilary Mhic Shibhne i Nua Eabhrach agus tá an dán foilsithe ar a blag hilaryny.blogspot.com.

Tá cuid mhaith mothúchán pearsanta le léamh ar an suíomh PostSecret. Molaim go mór do aon duine cuairt a thabhairt air. Togra ealaíne is ea é, a thugann aitheantas don mbriseadh croí a bhíonn i rún nach féidir a insint.

Scríobhann daoine rún a gcroí ar chárta poist. Go minic bíonn sé maisithe go taibhseach acu, le pictiúir, le grianghrafanna, nó le collage. Seoltar na cártaí go dtí riarthóir an tsuímh, Frank Warren, agus roghnaíonn seisean cuid acu le taispeáint ar an an suíomh.

Foilsíonn sé i bhfoirm leabhair iad chomh maith. Seoladh an leabhar is déanaí sa tsraith i Meiriceá Dé Luain: A Lifetime of Secrets.

Rogha Ceoil Phodchraolta na Seachtaine: No One Is To Blame le Katrina Carlson .

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, podcampireland07
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Fuinneoga Oscailte?

2007-10-11T11:14:00.000+01:00

[Mo leithscéal, ach seo dhaoibh alt na seachtaine seo chaite as Lá Nua. Bhíos breoite agus ní rabhas in ann podchraoladh a dhéanamh. Tá alt nua agam inniu, agus cuirfidh mé anseo níos déanaí inniu é.]

Tá sé bliain ar an bhfód, ach is cosúil nach go ró-mhaith atá ag éirí le córas oibriúcháin Microsoft: Windows Vista.

Ag blagáil dó ar news.com an tseachtain seo chaite, scríobh an t-iriseoir Don Reisinger alt faoin dteideal conspóideach: “Why Microsoft must abandon Vista to save itself”. Tuairiscíonn sé go bhfuil fearg ar dhaoine a cheannaigh Vista toisc go bhfuil oiread fadhbanna leis. Bliain i ndiaidh a sheolta, creideann Reisinger go bhfuil córas oibriúcháin Microsoft ina chloch mhuilinn ar mhuineál an chomhlachta.

Tuairiscíonn arstechnica.com go raibh ar Microsoft géilleadh don mbrú ó na mór-dhéantóirí ríomhairí agus ó dhíoltóirí eile, síneadh a chur leis an dtréimhse ina mbeidh an sean-chóras Windows XP fós ar fáil.

Bhí Reisinger ina aoí speisialta ar an bpodchraoladh This Week in Tech Dé Domhnaigh. D’aontaigh rannpháirtithe eile an chláir go h-iomlán leis. Dúirt cuid acu go bhfuil oiread dul chun cinn déanta ag Apple le blianta beaga anuas, gur dóigh leo gurb é an Mac an rogha is fearr do úsáiditheoirí baile anois. Agus tá dúshlán mór á thabhairt ag cuid des na córais Linux sa mhargadh céanna, Ubuntu ach go h-áirithe.

Ní h-é Windows amháin atá i mbaol, ach an táirge is tairbhí atá ag Microsoft: Office. Sá chás sin, tá an bhagairt ag teacht ó OpenOffice.org a thagann saor in aisce leis na córais Linux, mar shampla, nó fiú ó Google Docs & Spreadsheets a mhaireann “ar-líne” agus ar féidir a úsáid saor in aisce, nó le seirbhísí speisialta ó Google ar phraghas an-íseal.

Is táirge “foinse-oscailte” é OpenOffice.org agus cuidíonn slua mór daoine ar fud an domhain lena fhorbairt. Tá sé suntasach gurb shin é an straitéis atá á mholadh ag an dteic-bhlagadóir Éireannach Tom Raftery do Microsoft chun Vista a shábháil.

Tá Microsoft ag cur leaganacha idirlín de roinnt dá gcuid táirgí oifige ar fáil chomh maith. Agus tá ag éirí go sár-mhaith le táirgí eile dá gcuid. Tá árd-mheas ar an X-box 360 do chluichí ríomhaireachta, agus maíonn siad gur thóg an cluiche Halo 3 (a sheoladar an tseachtain seo chaite) an chraobh don teacht isteach is mó riamh d’aon táirge siamsaíochta ar lá a sheolta: scannáin san áireamh!

Ach tá saol na ríomhaireachta ag athrú. An féidir le Microsoft athrú leis? Níl a n-iar-chomhleacaí Robert Scoble ró-dhóchasach faoin méid sin, má fhanann an bhainistíocht atá acu i réim. Bhí sé ag trácht ar ráitisí phríomh-fheidhmeannach Microsoft, Steve Balmer, nach raibh faic i gcóras Facebook (an líonra sóisialta a bhfuil ráflaí faoi go gceannóidh Microsoft sciar ann), nach bhféadfadh innealtóirí Microsoft a chruthú taobh istigh de chúpla bliain. ‘Sé tuairim Scoble nach gcuideoidh an “mór-is-fiú” sin le Microsoft sna laethanta atá romhainn amach.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, microsoft

Imeall #181: An Bua ag an Slua

2007-09-27T12:10:00.001+01:00

Reachtálfar PodChampa Éireann i gCill Chainnigh Dé Sathairn seo chugainn, ar mahithe le h-eolas a roinnt faoin bpodchraoltóireacht, faoi “na meáin shóisialta”, agus faoin slí ina gcuirtear i bhfeidhm iad i gcúrsaí gnó, oideachais, sóisialta srl.

Tugtar “neamhchomhdháil” ar an sort imeachta seo. ‘Sé sin le rá: tá sé préamhaithe sa phrionsabal nach iad na “cainteoirí” na daoine is tabhachtaí ag an gcomhdháil. Go deimhin, b’shin cuid den spreagadh a bhí ag an dream a chuir tús leis. Bhí siad tinn tuirseach de bheith ag éisteacht leis na daoine ceannan céanna ag rá na rudaí ceannan céanna ag comhdháileanna éagsúla, bliain i ndiaidh bliana. Bíodh is gur fiú éisteacht le taithí agus le tuairimí an bhoic mhóir – ní féidir gurb é sin bun agus barr gach scéil, nó sin é a mheas siad.

Ag breathnú ar a gcomhleacaithe ag freastal ar na comhdháileanna sin, chonacthas dóibh go raibh cuid mhaith acu ar aon intinn leo. Go deimhin, bhí sciar maith daoine nach raibh ag bacaint le h-éisteacht leis na cainteanna in aon chor. In ionad suí go ciúin sa lucht éisteachta, bhíodar amuigh sna pasáistí ag bladar le daoine eile ar aon intinn leo – ag “líonrú” mar a deirtear agus ag foghlaim óna chéile.

Tá bun-airteagal ar leith de chuid na gluaiseachta nua idirlín i gceist anseo nach miste a shonrú: finiméan ar a dtugtar “Gaois an tSlua”. Ní h-ionann sin le rá go bhfuil an slua níos clistí ná an saineolaí i gcónaí. Dá mb’amhlaidh a bhí ní bheadh aon ghá againn le saineolaithe. Ach mar a mhíníonn James Surowiecki ina leabhar, “The Wisdom of Crowds”, tá an bua ag an slua, sá chás go sásaítear coinníollacha áirithe.

‘Sé atá sa neamhchomhdháil, mar sin, ná iarracht na coinníollacha sin a chomhlíonadh, agus súáilcí na gcomhráití imeallacha sa phasáiste a thabhairt isteach go croí-lár na comhdhála.

An neamhchomhdháil is mó trácht air ná BarCamp. Cuireadh tús leis na campaí teicneolaíochta seo mar aighneacht i gcoinne chomdháil eile, FooCamp, nach féidir freastal air ach go bhfaigheann tú cuireadh ó lucht a stiúrtha. Bhí an BarCamp is déanaí in Éirinn i nGaillimh Dé Sathairn seo chaite. Agus tá na podchampaí ag teacht sna sála anois orthu! Beidh tionól Chill Chainnigh ar an gchéad cheann in Éirinn.

Mar sin, más suim leat níos mó a fhoghlaim faoin bpodchraoltóireacht, beidh fáilte romhat. Tá PodChampa saor in aisce, ach iarrtar ort clárú roimh-ré ag podcampireland.com le gur féidir tú a chothú! Ach ná bí ag ceapadh go ligfear duit suí i do thost ag sú na gaoise! Ní h-é sin nós na neamh-chomdhála. Mura bhfuil agat ach ceisteanna, beidh tú ag cur leis an iarracht, chomh maith le h-aon saoineolaí.

Rogha Ceoil Phodchraolta na Seachtaine: Old Shoes le Natives Of The New Dawn.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, podcampireland07
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Lá Breithe Sona, a Raidió Fáilte

2007-09-15T15:50:00.000+01:00

Tá Raidió Fáilte, stáisiún Gaeilge Bhéal Feirste, ag ceiliúradh bliain ar an bhfód inniu. Tá an-áthas orm go bhfuair An tImeall cuireadh go dtí an chóisir, agus táim ag tnúth go mór leis an ócáid um thráthnóna sa Chultúrlann.

Go raibh fada buan sibh!

Imeall #180: Meitheal Meebo

2007-08-28T08:50:00.001+01:00

Tá meithil an idirlín pléite go minic cheana againn: an tslí in a ghlacann an pobal páirt i bhforbairt bhogearra éigin, ar mhaithe leis an bpobal. Ní neart go cur le chéile, agus tá roinnt mhaith ríomhchlár agus seirbhísí gréasán nach bhfeicfí go deo, murach go raibh slua daoine ábalta an obair a roinnt.

Ní gá gur obair theicniúil a bheadh i gceist ach oiread. Go deimhin, agus an dul chun cinn atá déanta ar theangacha agus ar úirlisí ríomhchlárúcháin, is minic gurb é an bun-leagan, sa chéad-teanga, an chuid is fusa den obair. Caithtear na mílte uair a chloig ina dhiaidh sin ag aistriú an bhogearra agus a chuid cáipéisíochta agus á logánú ar mhaithe le teangacha agus le cultúir éagsúla ar fud an domhain mhóir.

Is cinnte gur obair throm í an logánú, mar sin ní h-aon ionadh é go ndeineann comhlachtaí bogearraí meá agus machnamh cúramach agus iad ag roghnú na dteangacha ar a fhreastalóidh siad.

Tá ard-mholadh faighte ag Microsoft as ucht an leagan Gaeilge de Windows a chur ar fáil agus tá sé tuillte acu. Ach ní le barr cineáltais agus dea-mhéine amháin a deineadh é. Chuidigh Foras na Gaeilge agus eagraíochtaí eile leis an iarracht agus caitheadh airgead poiblí chun é a thabhairt chun críche.

Ach ainneoinn gur togra eagraithe lárnaithe a bhí i gceist ansin, bhí tuiscint mhaith ag lucht a stiúrtha ar an gcomhairle a luaitear go minc le tograí den gcinéal “foinse-oscailte”, sé sin: dá mhéid súl ag féachaint ar bhogearra, ‘sea is fearr an caighdeán.

Mar sin tugadh cuireadh don bpobal a dtuairimí a chur in iúil i dtaobh na téarmáiochta ríomhaireachta a bhainfí úsáid as. Cuireadh an liosta téarmaíochta ar fad ar fáil ar an idirlíon agus chuidigh an pobal leis an iarracht.

Mar a deirim, is sean-sheift é sin i dtograí foinse oscailte. ‘Sé Firefox an ceann is mó trácht air – ach ní h-é an t-aon cheann. ‘Sé Meebo an táirge is déanaí atá ag tabhairt an deis do lucht a úsáidte é a aistriú go dtína dteanga féin más suim leo é. Córas is ea Meebo a chuireann do rogha úirlis teachtaireachtaí meadaireachta ar nós Skype, MSN, nó AIM ar fáil duit ar leathanach gréasán. Agus tá an gaelú tosnaithe cheana féin air ag an suíomh wiki.meebo.com. Cén Ghaeilge a chuirfeása ar “Oops! Meebo detected a network interruption.”?

Rogha Ceoil Phodchraolta na Seachtaine: Warwick le Ethan Stone.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, meebo
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Imeall #179: Trá Gan Ghaeilge

2007-08-21T11:02:00.000+01:00

Ní chaithimse mórán ama ag machnamh ar stáid ná ar shláinte na Gaeilge. Ní fhéadfainn a rá an fíor nó nach fíor go bhfuil na Ghaeilge ag fáil bháis mar, chun an fhírinne a rá, ní maith liom smaoineamh air.

Sílim go bhfuilim ar nós mórán Gaeilgeóirí sa mhéid seo. Ar shlí amháin, ní fhaighim locht ar mar sheasamh: is fearr liom mo chuid fuinnimh a chaitheamh ar ghníomh ná ar smaoineamh agus ainilís.

Ach an rud nach feidir a thomhas, ní féidir é a stiúradh - agus is amhlaidh atá le h-iarrachtaí ar mhaithe leis an nGaeilge. Mar sin, cé nach maith liom an droch-scéal a chlos, is maith liom go bhfuil daoine ann a dheineann an scagadh agus an tuar seo.

In alt i mBéarla ar a bhlag dátheangach Fiche Focal, cíorann an scríobhnóir Tomaltach an fhianaise agus níl sé dóchasach. Samhlaíonn sé cainteoirí dúchais na Gaeilge mar chlocha i ndroichead a nascann pobal na hÉireann, ar bhruach amháin, lenár dteanga dhúchais ar an dtaobh thall. De réir mar a chailltear na clocha tá an droichead ag meath, agus tiocfaidh an lá go mbeimíd fágtha ar thrá gan Ghaeilge.

Ar mhaith leat a bheith i d'úinéar ar chlub sacair sa Bhreatain? Bhuel d'fhéadfá scaranna a cheannach i gclub atá liostaithe ar an stocmhargadh, b'fhéidir, ach cad a thabharfadh sé sin duit seachas píosa páipéir? Cén seans go mbeadh aon tionchar agat ar stiúradh an chlub?

Geallann an suíomh myfootballclub.co.uk go mbeidh seans ag gach ball a chláraíonn leo páirt a ghlacadh i mbainistíocht fóirne. Ta breis agus 50,000 ball a bhfuil táille ₤35 stg an duine íoctha acu, agus tá siad i mbun cainteanna anois le 4 chlub éagsúla, féachaint an féidir leo margadh a dhéanamh a chuirfidh i gceannas iad ar bhord stiúrtha cheann des na clubanna sin. Nuair a bheidh sin déanta, beidh deis ag na baill vóta a chaitheamh ar na cinnithe móra, piocadh na fóirne san áireamh!

Tá feachtas ar siúl i Meiriceá faoi láthair chun an dlí a athrú maidir le táillí nua cóipchirt atá beartaithe do suíomhanna a sholáthraíonn beo-shruthanna fuaime: craoltoirí idirlín. Táthar ag maíomh go gcuirfidh na táillí seo deireadh le h-earnáil an raidió idirlín. Tuilleadh eolais ag savenetradio.org.

Rogha Ceoil Phodchraolta na Seachtaine: Where To Now, St. Peter? le Ann Wilson agus Elton John.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Imeall #178: Eolaithe Óga agus Caifé Oscailte

2007-08-16T15:35:00.000+01:00

In 2005 b’é Patrick Collison ó Chontae Thiobrad Árann a thug leis an chraobh ag Comórtas na nEolaithe Óga i mBaile Átha Cliath. Cé nach raibh sé ach san idirbhliain i gColáiste Chaladh an Treoigh i Luimneach ag an am, dhein sé A-Levels an bhliain dár gcionn agus mar thoradh ar sin ghnóthaigh sé áit ollscoile ag MIT i Massachusetts. Ach nuair a tháinig sé abhaile le h-aghaidh saoire na Nollag anuraidh bheartaigh sé ar chomhlacht a bhunú lena dheartháir John agus chuir sé a chúrsa ollscoile ar fionraí.

Thóg Patrick agus John oifig ar chíos i gcathair Luimní agus chuadar i mbun oibre ar bhogearra nua a fhorbairt: úirlisí gnó do dhaoine a thuilleann a mbeatha ag díol earraí ar an shuíomh idirlíon eBay.

Ag an am céanna go raibh siad ag obair ar an dtáirge, bhí siad ag lorg infheistíochta chun go bfhéadfaí an gnó a fhorbairt. Ach cé go raibh dea-thoradh ar na h-iarrachtaí sin, ní as Éirinn a tháinig an caipiteal.

Ghlac an císte fiontraíochta Meiriceánach, Y-Combinator, le h-iarratas na ndeartháireacha Collison agus chuir siad in aithne iad le beirt Shasanach a raibh táirge cosúil á fhorbairt acu. Cuireadh an dá chomhlacht le chéile faoin ainm Auctomatic.com agus bhogadar go léir go San Francisco.

Lean siad orthu ag forbairt na dtáirgí atá anois faoi thástáil ag grúpa beag úsáiditheoirí, agus tá luach $300,000 d’infheistíocht bhreise faighte acu ó shin.

Bhí scairteanna gáirí i seomra cruinnithe san Absolute Hotel i Luimneach Déardaoin seo chaite nuair a fiafraíodh de Patrick cad é an meas a bhí aige ar thábhairní Silicon Valley. Ag 18 mbliana tá sé ró-óg chun deochanna mheisciúla a bhlaiseadh i Meiriceá – agus níl ach 16 bliana ag John!

Bhí grúpa fiontraithe bailithe ar an láthair mar a bhíonn gach ré Déardaoin – ‘sé sin Club Caifé Oscailte Luimní.

Is i Londain a tionóladh an chéad “Club Caifé Oscailte”, mí Mhárta seo chaite agus tá 66 cinn ar fud an domhain anois: Baile Átha Cliath, Corcaigh, Luimneach, Gaillimh agus Béal Feirste ina measc. Is cruinnithe neamhfhoirmeálta iad do fiontraithe agus do infheisteoirí. Tá gach eolas ag opencoffee.org.

Táim ag baint an-sult as podchraoltaí físe le déanaí. Tá GeekBrief go maith chun nuacht na teicneolaíochta a sholáthar gach lá, agus taitníonn an tsraith sean-bhunaithe Rocketboom liom chomh maith, Agus tá ceann nua ar an saol le seachtain nó dhó anois: webbalert.com.

Rogha Ceoil Phodchraolta na Seachtaine: Super Wonderful le Wil Deynes.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, opencoffee, opencoffeelimerick, fiontraíocht
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Podchampa Éireann

2007-08-07T22:35:00.001+01:00

Lógó Gaeilge Phodchampa Éireann
Foilsithe ag kenmc

Nochtaíodh an lógó um thráthnóna. (Tá leagan Béarla chomh maith ann!)

Tuilleadh eolais i bpodchraoladh an lae inniu agus anseo.

Imeall #177: Sceallóga Silicon agus Polcaí

2007-08-07T09:21:00.000+01:00

Má tá suim agat sa phodchraoltóireacht beidh deis agat níos mó a fhoghlaim fúithi ag Podchampa Éireann a bheidh á reachtáil i gCill Chainnigh ar an 29ú Meán Fomhair.

“Neamhchomhdháil” atá sa Phodchampa. ‘Sé sin le rá go bhfuil sé ina bhunphrionsabal aige gur “reált” é gach duine a fhreastalóidh ar an ócáid. Cinnte, beidh saineolaithe ann ach, de réir rialacha na bpodchampaí, ní thabharfar tús áite dóibh agus iarrtar ar gach éinne páirt a ghlacadh.

Tá tuilleadh eolais ar bhlag an Phodchampa. Tá wiki ann chomh maith (leathanach idirlín ar féidir le h-éinne scríobh air) agus ní amháin gur féidir leat d’ainm a chlárú ann ach iarrtar ort do mholtaí féin a dhéanamh faoinar mhaith leat a fheiscint ag an bpodchampa. Beidh Podchampa Éireann saor in aisce.

Luaigh mé Pat Phelan an tseachtain seo chaite agus a chomhlacht Cubic Telecom. Bhí dea-scéal aige ó shin, nuair a chuala sé go bhfuil Cubic á mheas, san áireamh le 100 comhlacht eile, as a roghnófar 20 ar leith a geobhaidh an deis dul ar stáitse ós comhair mhór-infheisteoirí Silicon Valley ag an gcomhdháil TechCrunch20.

Ócáid é seo atá á reachtáil ag Michael Arrington, úinéar an bhlag TechCrunch. Is díol suime ann féin é scéal TechCrunch. Thosnaigh Michael an blag dhá bhliain ó shin chun tuairisceoireacht a dhéanamh ar na comhlachtaí úrnua a bhí ag teacht chun cinn i réimse na teicneolaíochta. Anois tá 16 eagarthóir fostaithe aige ag obair ar TechCrunch, blag a thuilleann breis agus $200,000 ón bhfógraíocht gach mí.

Níl aon amhras ach go bhfuil freastal maith ar sceálta teicneolaíochta i mblaganna, ach ní ar sceallóga silicon amháin a mhaireann na blagadóirí! Mar chruthúnas d’fhoilsigh blog.humblehousewife.com liosta de 30 blag Éireannacha a phléann cúrsaí bia agus dí! In a measc tá blag de chuid Ice Cream Ireland sa Daingean, a luadh cheana sa cholún seo. Ba dheas liom a léamh le linn na seachtaine, go mbeidh údar an bhlag sin, Kieran Murphy, ag scríobh colún seachtainiúil don Irish Times le linn mhí Lúnasa.

Agus fuaireas suíomh eile fíor-shuntasach ar an liosta céanna: ifoods.tv! Clár cócaireachta don idirlíon, meas tú? ‘Sea, ach tá níos mó ná sin i gceist. Tuigeann na cócairí seo an líonra sóisialta! Is féidir clárú leis an suíomh agus na h-oidis a phlé le h-úsáideoirí eile. Cruthaigh do leathanach féin ar an suíomh, agus beidh deis agat do chuid físeán cócaireachta féin a fhoilsiú ann! Blasta!

Rogha Ceoil Phodchraolta na Seachtaine: Throw Me a Line le Kevin Reeves.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, bia, podcampireland07
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Imeall #176: An Líonra Soghluaiste

2007-07-31T17:09:00.000+01:00

“’Sé an líonra an ríomhaire”, dúirt John Gage ó Sun Microsystems i 1984. Táimíd fós ar an mbóthar chun an aisling sin a fhíorú, ach tá dul chun cinn mór á dhéanamh i láthair na h-uaire.

Nach cumasaí go mór an ríomhaire bóird agus acmhainní fairsinge an idirlín ar a thoil aige? Anois ‘sé an chéad chéim eile ná an líonra soghluaiste a fhorbairt. Tá na comhlachtaí fón póca ar a ndícheall ag cur táirgí nua ar fáil faoi láthair. ‘Siad O2 an dream is déanaí, le córas a chuirfidh 3.6kbps ar fáil tríd an aer do 75% do dhaonra na tíre.

Má tá an líonra ar fáil, méadaíonn na féidireachtaí. Tá fóin phóca ag athrú ina ríomhaírí beaga, agus tá ríomhairí beaga dá bhforbairt atá an-chosúil le fón. Meastar gurb é an Nokia N95 rí na ngiúirléidí beaga seo le tamall anuas – nó b’é go dtí gur tháinig an iPhone ar an saol.

Tá locht faighte ag daoine ar an iPhone i Meiriceá, toisc nach bhfuil cumas 3G aige. Úsáideann sé an córas EDGE, nach bhfuil chomh tapaidh le 3G. Ach tá WiFi aige, rud a chiallaíonn gur féidir leis suas le 11Mbps a fháil ó phoinntí rochtaine WiFi in oifigí, i dtithe ósta, agus fiú ar roinnt sráideanna cathracha, mar atá curtha ar fáil ag Google in Mountain View, California. Agus tá Google ag cur geall go bhfásfaidh an t-éileamh do sheirbhísí soghluaiste. D’fhógraíodar an tseachtain seo chaite go bhfuil rún acu breis agus $4.6 billiún a íoc ar mhinicíochtaí raidió a bheidh ag dul ar cheannt iMeiriceá.

Dála an scéil, má bhíonn tú ag lorg WiFi sa Chrúiscín Lán sa Spidéal, chífidh tú go bhfuil treoirbhilleog i nGaeilge ar fáil chomh maith. Bualadh bos don gcomhlacht Bhleá Cliathach Bitbuzz a chuir ar fáil í.

Ar deireadh, táim ag baint fíor-thaitneamh as eachtraí spreagúla an fhiontraí gnó Pat Phelan, mar atá á bhlagáil aige ar blog.roam4free.ie. Tá sé ag obair de ló is d’oíche chun a chomhlacht teileachumarsáide Cubic Telecom a sheoladh, agus tá sé chomh gnóthach gur laindeáil sé san óispidéal toisc gur dhein sé dearmad paiste nicitín a bhaint dá láimh! Tá sé i gceart is i gcóir arís, ach do chuir sé Lloyd Bridges i gcuimhne dom sa scannán Airplane: “Looks like I picked the wrong week to quit smoking!”

Rogha Ceoil Phodchraolta na Seachtaine: Simple Truth le Gary Dunne (MySpace).

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Grúpa Nua Ríomhphoist do Thuismitheóirí le Gaeilge

2007-07-25T16:31:00.000+01:00

Fuaireas ríomhphost ó Bhrian Ó Broin:

Ba mhaith liom thú a chur ar an eolas faoi ghrúpa nua a bunaíodh ar "Yahoo Groups" le déanaí atá dírithe ar
thuismitheoirí le Gaeilge. Bheinn an-bhuíoch dá dtabharfá pé poiblíochta agus is féidir leat dó.

Is ró-mhinic, faraor, an tuismitheoir le Gaeilge ag streachailt araon i mbaile nó i gcathair, nó b'fhéidir fiú thar lear. Tá go leor againn singil nó pósta le daoine nach bhfuil Gaeilge acu.

Tá sé deacair go leor cheana féin páiste a thógáil le Gaeilge, go háirithe nuair nach bhfuil áiseanna sásúla ar fáil don tuismitheoir, nó nuair nach cainteoir dúchais an tuismitheoir. Fiú gan na fadhbanna seo, is annamh a gcasann tuismitheoirí le Gaeilge ar a chéile.

Díríonn an grúpa seo ar na fadhbanna seo uilig, ag iarraidh fóram a chruthú inár féidir le tuismitheoirí na fadhbanna a phlé, agus teacht le chéile i dtimpeallacht Ghaelach.

Tá ballraíocht sa ghrúpa saor in aisce, agus is féidir teacht ar an ngrúpa ag an seoladh idirlín seo leanas.

http://groups.yahoo.com/group/tuismitheoiri

Go raibh maith agat, a Bhriain - táim cláraithe!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, clann

Imeall #175: Fís

2007-07-24T12:15:00.000+01:00

Tá an-thrácht ar chúrsaí físe ar an idirlíon le tamall. Tá YouTube.com luaite go minic againn, ach tá seirbhísí cosúil leis ag Revver.com, Dailymotion.com, Blip.tv agus ag na scórtha suíomh eile nach iad.

Tá an gné sóisialta an-thabhachtach sna suíomhanna seo, go h-áirithe sa mhéid is gur féidir físeáin a neadú isteach i mblaganna agus i leathanaigh idirlín eile. Má tá do bhlag féin agat, is deas an maisiúchán ar do leathanach féin é físeán taitneamhach dea-chumtha a bheith suite air.

Mar mhódh scaipthe faisnéise, oibríonn sé ar an bprionsabal céanna le h-eireaball na péacóige. Bronann géinte na péacóige a eireaball taibhsiúil air – agus cuidíonn sin leis na géinte céanna a dháileadh. Dá fearr an físeán, is ea is mó daoine a thaispeánfaidh dá gcáirde é. Treisíonn agus buanaíonn an gníomh sin an caidreamh atá ag an duine lena chiorcal sóisialta – agus scaipeann an físeán.

Luaigh mé Justin.tv cheana. Níl Justin agus a cháirde ag beo-chraoladh chomh minic agus a bhí ach tá roinnt mhaith daoine ag baint úsáid as seirbhísí cosúil le ustream.tv chun beo-chraoladh a dhéanamh ar imeachtaí ar leith. Mar shampla, baineann an craoltóir raidio agus idirlín Leo Laporte úsáid as ustream.tv chun pictiúrí beo a chraoladh ón stiúidío agus é i mbun oibre ar a chlár raidio “The Tech Guy” - lena chat ar a ghlúin aige!

Cuireann an teicneolaíocht seo ardán nua ar fáil do lucht déanta scannán – rud a thuigeann an comhlacht Éireannach Wildwave go rí-mhaith. Cruinníonn siad scoth na scannán ón domhan mór isteach ina gcainéil digiteacha atá ar fáil ar leithéidí córas Vodafone dos na fóin póca agus ar seirbhísí teilifíse idirlín ar nós Joost.com.

I ndáiríre – ní fís go Joost! Ní foláir suí siar i do chathaoir chun é a fheiscint i gceart. Líonann sé scáileán do ríomhaire le pictíurí de chaighdeán ard. Tá sé dian a dhóthain ar an gceangal idirlín, agus dá bhfágfá ar siúl é is dócha nach dtógfadh sé i bhfad air do theorainn mhíosúil á shárú ar do chúntas leathanbhanda. Ach tá sé go h-álainn ar fad – ní bheidh meas muice agat ar phictiúirí YouTube in a dhiaidh.

Réamh-amharc ar an dtodhchaí atá in Joost, agus tá tá an córas faoi thástáil beta príomháideach i láthair na h-uaire. Tá dhá chuireadh go dtí an beta le spáráil agam, don gchéad bheirt a dhéanfaidh teagmháil liom.

Rogha Ceoil Phodchraolta na Seachtaine: In A Long Time le 46bliss.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh, fís
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

"Caithfear an t-imeall a chosaint" - Ó Cuív

2007-07-18T10:58:00.000+01:00

Fan nóiméad - cad é seo? An amhlaidh cur cúis imní don Aire an suíomh beag seo?

Clic ...

"Caithfear an t-imeall a chosaint" sin a bhí le rá ag an Aire Éamon Ó Cuív, T.D., ar Adhmhaidin Raidió na Gaeltachta ar an 10.07.2007 agus é ag labhairt faoi thaighde pobail a rinneadh i Maigh Cuilinn Contae na Gaillimhe ina léirigh 92% den phobal gur mhaith leo go leanfadh an stádas Gaeltachta atá ag an bpobal.

Á ... ceart go leor, más ea ...
;)

Lipéid: irishblogs, gaeilge, greann

Imeall #174: Tír Álainn Trína Chéile

2007-07-17T00:01:00.000+01:00

Bhuel, bhí laethanta saoire fada againn, ach táimíd ar ais i mbun oibre arís ar imeall.com. Agus tá blagadóirí na Gaeilge ag treabhadh leo i gcónaí – agus suíomhanna suimiúla nua ag teacht chun cinn, ar nós Gael-Taca.com, suíomh de chuid na h-eagraíochta sin i gCathair Chorcaí. Tá podchraoladh ar an suíomh acu chomh maith: sleachta seachtainiúla ón gclár raidio a dheineann siad ar Raidio Campus Ollscoile Chorcaí. Tá píosa deas acu san eagrán is déanaí ar bheatha agus ar shaothar an fhile Seán Ó Ríordáin.

Tá Tír na mBlag ar chúl an ríomhaire - agus i láthair na h-uaire tá sí gach pioc chomh trína chéile le Cúl a’ Tí! ‘Sí an chúis ná go bhfuil forbairtí agus athraithe ag teacht ar mhódhanna agus ar úirlisí na blagadóireachta. Dheineas trácht beag ar an mion-bhlagadóireacht sarar ghlac mé sos. Sin iad na córais ar nós twitter.com agus jaiku.com, a chuireann srian ar fhaid na dteachtaireachtaí ar féidir a scríobh, sa tslí is go n-oiriúnaíonn siad isteach i dteachtaireachtaí teács fón póca. Is féidir coimeád i dteagmháil le pobal cuíosach mór cáirde sa tslí sin. Ní gá go bhfaighfeá gach teachtaireacht ar do fhón póca – roghnaíonn tú na daoine a theastaíonn uait a “leanúint” sa tslí sin – ach bíonn comhráití suntasacha ag mórán daoine – agus cuid acu ag tréigint a mblaganna chun páirt a ghlacadh ann.

An rud eile atá ag mealladh na mblagadóirí ná Facebook. Líonra sóisialta iata is ea Facebook, ar nós Myspace nó Bebo, ach tá úirlísí fíorchumasacha cumarsáide aige chun caidreamh le do cháirde. Go dtí le fíor-dhéanaí, bhí sé teoranta don bhfearann .edu, líonraí na gcoláistí trí leibhéal i Meiriceá, ach tá blagadóirí an tsaoil mhóir ag baint úsáid as anois.

Tá forbairt chomh maith sna h-úirlisí ar féidir a úsáid chun smacht a choimeád ar na foinsí eolais seo go léir. Tá léitheoir na bhfothaí, Google Reader, feabhsaithe go mór le déanaí agus is é mo rogha bhainisteoir nuachta anois é. Cad ‘tá á léamh agam? Tá thart ar 80 foinse sa liosta léitheoireachta anois agam agus is féidir liom súil a choimeád orthu go léir gan stró ar aon leathanach amháin ag reader.google.com. Más suim libh, is féidir an liosta a bhrabhsáil go h-éasca sa bhfuinneog Grazr ar imeall deas an leathanaigh ar imeall.com (faoin dteideal “Eolairí ar an Imeall”). Agus má bhaineann éinne agaibh triail as Twitter, ná déanaigí dearmad gur féidir Twitter i nGaeilge a dhéanamh le sruth Twitter an Imill: twitter.com/imeall.

Rogha Ceoil Phodchraolta na Seachtaine: Independence Day le Jesta.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, podchraoladh
Ceol Aitheantais: Sunshine with the Shade le The Reverse Engineers

Tá sé ag teacht ...

2007-07-16T16:37:00.000+01:00

... 2007-07-17 ...mp3

CLIF

2007-07-11T03:23:00.000+01:00

Chaitheas Gáire Ós Ard (GOA - nach bhfuil fhios agat?) nuair a chonac an nod seo in úsáid in ríomhphost a fuaireas inniu. CLIF: Chomh Luath agus Is Féidir!

Tá sé curtha leis an liosta agam, ar Wiki An Líonra.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, téacschaint, nodanna

Damhsa na Cathrach

2007-07-02T10:43:00.000+01:00

Físeán le Fearghus Ó Conchúir, ealaíontóir cónaithe le Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath. Ceol le Iarla Ó Lionáird.

"I'm investigating how our bodies react to the big changes in urban architecture that are taking places with the regeneration in cities like Dublin and Shanghai. So I'm making dance that's looking for its place inside, outside or alongside the buildings that are growing and dying with such speed."

Bodies and Buildings

Lipéid: irishblogs, gaeilge, damhsa, ealaíon, baileáthacliath

Firefox a Dó

2007-06-26T00:08:00.000+01:00

Tá sé thar am agam Firefox 2.0 a shuiteáil ar mo ríomhaire (agus thar am agam blagmhír a scríobh ar an Imeall - ach sin scéal eile - do lá eile!)

Tá Internet Explorer 7.0 in úsáid agam le stáir anois - agus tá an ghráin agam air, i ndáiríre. Tá sé chomh tuathalach, mí-chruthaithe le h-aon bhogearra dá bhfaca mé riamh.

Mar sin, seo linn le Firefox a Dó, i nGaeilge, dár ndóigh, agus focal.ie le m'ais chun na téarmaí neamhchoitianta teicniúla a mhíniú dom. Nach breá gaelach an saol ríomhaireachta ata anois againn? :)

Lipéid: irishblogs, gaeilge, firefox, ríomhaireacht

Athmhuscailt an Imill

2007-05-26T23:42:00.000+01:00

N'fheadar cá dtosnóinn ag insint scéal na dtrí mhí (nó mar sin) atá díreach caite.

Tá cuid de le léamh thall ar an mblag Béarla (ach níl sé go léir ann).

Tá athrú suntasach tagaithe ar an saol agus ar an gcur chuige atá agam i leith na suíomhanna seo.

Ní bhacfaidh mé le scéal gearr a dhéanamh fada de, ach is féidir liom an méid seo a rá. Beidh An tImeall ar ais go luath. Beidh sé difriúil, agus tá súil agam go mbeidh sé nios fearr.

Go raibh maith agaibh as an bhfoighne.

Grá Éagmaiseach Ar Leathchois

2007-04-05T11:06:00.001+01:00

[Gabh mo leithscéal as an moill. Foilsíodh an colún seo an tseachtain seo chaite in Lá Nua.]

Cuirtear easpa úire i leith na mblaganna go minic, agus tá bunús áirithe leis sin. Tá ‘fhios ag an saol gur fusa go mór trácht ar a bhfuil scríofa ag duine éigin eile seachas do chuid taighde féin a dhéanamh ar ábhar éigin as an nua. Ós rud é gur saothar amaitéarach é an bhlagadóireacht d’fhormhór iad siúd atá ina bhun, fágann sin go bhfuil deighilt reásúnta soiléir ann - don chuid is mó - idir na h-iriseoirí gairmiúla a dheineann iniúchadh ar scéalta nua agus a nochtaíonn fíricí – agus na blagadóirí amaitéaracha a thagraíonn dos na scéalta sin agus a dheineann plé agus cíoradh orthu.

Ní h-ionann sin agus a rá nach bhfuil an ainilís tabhachtach chomh maith. Go deimhin tá lear mór des na meáin ghairmiúla atá tugtha go h-uile agus go h-iomlán don ainilís.

Ná ní féidir a rá nach dtugann blagadóirí méid áirithe nuachta chun solais ach oiread. Go deimhin, más iriseoir gairmiúil tú a bhíonn ag faire ábhair ar leith, níor chás duit súil a choimeád ar rogha blaganna i measc na bhfoinsí eile a bhíonn agat don ábhar sin. Uaireanta, is ar a mblaganna féin is túisce a fhógraíonn saineolaithe áirithe na scéalta móra a bhíonn acu – go h-áirithe i dtionscal na teicneolaíochta.

Tá an t-aththuairisciú agus an tráchtaireacht go forleathan, mar sin, ar gach taobh de theorainn na gairmiúlachta. Ná, ní h-aon droch-rud é sin ach oiread - sin é mar a scaiptear an nuacht – chomh fada is admhaítear foinsí sa chóipeáil.

Nuair a chóipeáiltear saothar gan admháil, sin bradaíl – agus is tromchúiseach an líomhain i gcónaí é. Tá sé suntasach, mar sin féin, gur i leith nuachtán gairmiúil atá na líomhaintí seo dá gcur, agus gur blagadóir atá dá gcur.

Léigh Kevin Breathnach alt comórtha ar an bhfealsúnaí Jean Baudrillard, nach maireann, a foilsíodh san Irish Times roinnt seachtainí ó shin. Ach mheas Kevin go raibh an-dhealramh ag an alt sin, a scríobh Brian Boyd, le h-alt eile a bhí léite aige sa New York Times seachtain roimhe sin.

Séanann Boyd bradaíl, agus tá a litir shéanta foilsithe ar blogorrah.com.

Uaireanta bíonn sé de locht ag daoine áirithe ar an mblagadóireacht nach bhfuil ann ach mion-eachtraí neamh-shuntasach ó shaolta príomháideacha na n-údar ach, sa chás seo arís, is i leith an Irish Times atá an chúis seo á chur ag na blagadóirí. Tá JC Skinner bréan de Róisín Ingle agus anois tá Grandad ag moladh gur chóir di an focal “mé” a sheachaint.

Is trua an t-achrann seo leis an Irish Times, agus iadsan ag iarraidh grá a thabhairt dos na blagadóirí leis an gcolún nua “Blogspot” acu san iris seachtainúil. Sin é an “grá éagmaiseach ar leathchois”* i láthair na h-uaire, is cosúil.

(*Admháil: Síle Ní Chéillachair, Fiosracht Mhná, 1955)

Lipéid: irishblogs, gaeilge, bradaíl, meáinchumarsáide

Cad déarfá le Gaillimh?

2007-03-20T15:15:00.000Z

Thugas cuairt ar Ghaillimh an tseachtain seo chaite, chun léacht a thabhairt i mo shean-choláiste: Ollscoil na hÉireann Gaillimh mar a tugtar anois air. Tréis an léachta, chaitheamar lón le sean-cháirde agus chuireas aithne ar chara nua, an blagadóir Ina Ó Murchú.

Is taighdeoir í Ina in Ionad Taighde na Fontraíochta Digití (DERI) san Ollscoil, agus caitheann sí súil ar chúrsaí idirlín ar a blag. Ni amháin sin, ach tá colún aici i nuachtán nua na Gaillimhe: Galway First.

Caitheann Ina súil ghéar ar an dteicneolaíocht agus tá léargas cruinn aici ar mhór-imeachtaí na h-earnála. Ach tá casadh úr spraoíúil aici ar ghnéithe na nuachta teicneolaíochta chomh maith, mar shampla nuair a thuairiscigh sí an tseachtain seo chaite go bhfuiltear ag cur an milleán ar an ngréasán faoin easpa suime atá ag muintir na Seapáine i gcúrsaí gnéis!

Ós ag caint ar Ghaillimh atáim, is fiú i gcónaí féachaint ar na griangrafanna breátha ar an suíomh monasette.com. Bhuaileas le John, údar an tsuímh seo ag Gradam na mBlaganna le déanaí agus dúirt leis go dtaitníonn sé go mór liom an éagsúlacht ábhar a bhíonn aige. Is ball é John do ghrúpa cnocadóirí agus foilsíonn sé griangrafanna áille de dhúlra an iarthair. Ach tá cónaí air i lár chathair na Gaillimhe - agus is spéisiúil spreagúil iad na h-íomhánna cathracha a ghlacann sé chomh maith.

Is dócha gurb é saol suimiúil an chraoltóra is cúis leis, ach is iontach iad na rudaí a aimsíonn Rick O'Shea le cur ar a bhlag ricksbreakfastblog.blogspot.com. Cad déarfá leis an ndearthóir a bhfuil teach ar díol aige atá leagtha amach aige mar a bheadh árthach Star Trek? Nó an blag atá tiomnaithe do chailíní áille ag ól tae?

Más é YouTube a spreag an chaint anuraidh faoinar féidir a dhéanamh le teilifís ar an idirlíon - is cosúil nach teilifís go Joost! Tá triallacha teoranta ar siúl faoi láthair don gcóras árd-chaighdeáin físe seo. Ag trácht dó ar sheirbhís atá cosúil leis (babelgum.com) tagann Eamonn Fitzgerald ar nua-Bhéarla: "leanback". Sin é an difríocht leis an gcaighdeán seo teilifíse idirlín, dar leis an gcomhlacht: go suífeá siar chun féachaint air, in ionad cromadh chuige.

Ní raibh aon easpa cáinte sna blaganna don Sunday Independent agus don Mail on Sunday as an dtuairisceoireacht a dheineadar ar bhás tragóideach an tSairsint Tania Corcoran agus a mac. Tráchtann an t-iriseoir Adam Maguire ar an leisce atá ar eagarthóir an Sunday Independent, Aengus Fanning, aon leithscéal a ghabháil.

Tagann na blagadóirí agus imíonn siad, agus uaireanta eile fileann siad arís. Cé go raibh "that girl" ar saoire óna blag "thinkingoutloud.biz, d'fhill sí arís air. Agus anois, tá sí tréis cuireadh a thabhairt do roinnt sean-bhlagadoirí eile aoí-mhíreanna a scríobh. Ina measc, tá beirt a bhí in adharca a chéile tráth: Fiona Londras agus Richard Waghorne. N'fheadar an meallfar chun na bruíne arís iad?

Lipéid: irishblogs, gaeilge, gaillimh

Twitter: Cad ‘tá ar siúl agat?

2007-03-13T08:48:00.001Z

Faoin am go mbeidh an t-alt seo foilsithe, tá seans an-mhaith ann go mbeidh mé tar éis géilleadh don bhfiniméin is nuaí (agus b’fhéidir is amaidí) ar an idirlíon: Twitter! Go dtí seo bhí tú in ann leithéidí Bebo a úsáid chun comhrá a bheith agat le liosta cáirde a roghnaigh tú – ach tá casadh úr ar an scéal sin anois leis an gcóras nua seo.

Cosúil le Myspace nó Bebo, cuireann Twitter ar do chumas liostaí cáirde a ainmniú agus teachtaireachtaí a chur chucu. Ach níl córas Twitter ag iarraidh ort aistí fada a scríobh, nó plé casta a dhéanamh ar cheisteanna móra. Cuireann Twitter an cheist: “Cad ‘tá ar siúl agat?”, agus tugann sé an deis duit teachtaireacht ghearr le smaoineamh sealadach a roinnt láithreach le do cháirde – ar leathanach idirlín, nó i dteachtaireacht mheandarachta – nó fiú i dteachtaireachtaí teács go dtí fón póca.

“Cad chuige?”, deir tú. Bhuel, ní fheadar éinne fós cad chuige Twitter – ach níl sin ag cur stop leis an twitteráil! Rud eile: shílfeá gur déagóirí is mó a chuirfeadh dúil i Twitter – ach ní h-amhlaidh atá in aon chor! Go dtí seo, tá an nós ag scaipeadh don chuid is mó i measc daoine atá críonna a ndóthain – lucht na teicneolaíochta a bhformhór ag an bpoinnte seo.

Mar a thuarisicíonn Ross Mayfield, thart ar seachtain ó shin, thosnaigh an pléascadh i líon na dtwitteoirí. Agus tá sé tráthúil go maith, ó tá a chéad lá breithe ag Twitter inniu. Fuair sé bronntanas deas Dé Domhnaigh nuair a fógraíodh gur bhuaigh sé an Gradam don mblag-úirlis is fearr ag an bhféile South-By-South-West (SXSW) in Austin, Texas.

Dála an scéil bhí suíomh Éireannach istigh ar an gcomórtas sin chomh maith, i rannóg na mac léinn. Thaisteal 4 mac léinn iarchéime ó Choláiste an Tríonóide ó cheann ceann na tíre ag glacadh pictiúirí don dtionscnamh. Tá torthaí a saothar ar aroundireland.net.

Mar aon le h-iarrachtaí eile ar mhaithe le Seachtain na Gaeilge, is cinnte go mbeidh méadú ar an méid Gaeilge a scríobhfar i mblaganna an tseachtain seo. Inné, thug eagarthóir polaitiúil an Irish Examiner, Harry McGee, an dea-shampla nuair a d’fhoilsigh sé alt lán-Ghaeilge ar a bhlag pearsanta ag harrymcgee.blogspot.com.

Ar deireadh, agus fógra teilifíse Trócaire d’fheachtas an Charghais faoi chosc ag an gCoimisiún craolacháin ar TV3, tá cuid mhaith blagadóirí Éireannacha ag taispeáint an leagan YouTube ar a suíomhanna i dtaca leis an dteachtaireacht atá ann. Is féidir é a aimsiú gan stró ar Google, nó tá sé anseo againne chomh maith ar imeall.com.

Lipéid: irishblogs, gaeilge, twitter,

Na Blagadóirí Buacha

2007-03-05T23:23:00.000Z

Tháinig na blagadoirí go Baile Átha Cliath an deireadh seachtaine seo don dara Gradam na mBlaganna. D’fhill siad ar an seomra céanna, san óstán céann ina raibh an ócáid anuraidh. Bhí an fear tí céanna ann – agus cuid mhaith den lucht eagraithe deonach céanna i mbun a gcúramaí éagsúla.

Ach bhí difríochtaí suntasacha ann chomh maith. An difríocht ba mhó ná an líon daoine a bhí i láthair. Ní h-aon iontas é an méid sin má chuimhníonn tú ar an bhfás atá tagaithe ar an mblagadóireacht in Éirinn i gcaitheamh na bliana sin. Meastar breis agus 4000 blaganna gníomhacha anois in Éirinn, nó ag gaeil thar lear.

Agus bhí aitheantas don ngael thar lear sa bhua a bhí ag Hilary Mhic Shuibhne don nGradam Gaeilge. Rugadh agus tógadh Hilary in Éirinn ach tá sí ina cónaí i Stáit Nua Eabhrach le roinnt bhlianta. Tá sí sáite in imeachtaí phobal na Gaeilge sa réigiún sin le fada an lá, agus sin é a spreag í chun a blag féin a chruthú: Hilary NY.

Ghlac cara le Hilary, Cormac Mac Fhionnlaíoch, leis an ngradam ar a son oíche Dé Sathairn. D’inis seisean dom gur chaith sé féin tamall ina chónaí i Meiriceá agus go raibh aithne mhaith aige ar Hilary agus ar Dhaltaí na Gaeilge ón uair sin. Mheasamar beirt go mba mhaith an t-aitheantas an gradam seo dos na gaeil i gcéin – agus, dár ndóigh, do Hilary ach go h-áirithe as a cuid iarrachtaí.

Má bhí aitheantas ann do ghael i Meiriceá, bhí sé ann chomh maith do Mheiriceánach in Éirinn. Tá Bernie Goldbach ó Chaiseal na Rí an bhródúil as a shinsear Éireannach, ach is amhlaidh gur tógadh é féin i bPennsylvania agus gur thaisteal sé an domhan mór sarar tháinig sé chun cónaí in Éirinn thart ar 12 bhliain ó shin.

Bhí Bernie ainmnithe faoi dhó Dé Sathairn agus bhí sé ina bhuathóir faoi dhó! Ach ní h-é sin an t-aon chúis go bhfuil sé i mbéal na mblaganna i ndiaidh eachtraí na h-óiche sin. Bhuaigh sé an gradam don mblag teicneolaíochta ab fhearr, agus cúpla nóimeád in a dhiaidh sin, glaodh a ainm arís, do ghradam an “Best Contribution” - don té is mó a d’oibrigh chun leas phobal blagadoirí na hÉireann. Tháinig Bernie go dtí an stáitse, ach dhiúltaigh sé an trófaí a thabhairt leis. In ionad san, bhronn sé ar Damien Mulley é, fear stiúrtha na nGradam, fear mór feachtais agus duine a bhfuil diúltaithe aige i gcónaí a ainm a ligean san áireamh d’aon onóir mar sin. Ní raibh aon dul as aige an uair seo áfach, os comhair an tslua! Tá aitheantas tuillte ag Bernie é féin, is cinnte, as an obair spreagúil a dheineann sé chun an bhlagadóireacht a chothú in Éirinn, ach is mó fós an meas atá air de bharr gur thapaigh sé an deis sin chun an t-aitheantas a thabhairt do Damien.

D’éirigh go h-an-mhaith le blag na h-áilleachta Beaut.ie, a ghnóthaigh gradam don dearadh is fearr agus don nua-bhlag is fearr chomh maith. (Tá sé ar an bhfód le 5 mhí anuas.) Bhuaigh icecreamireland.com ón nDaingean dhá ghradam chomh maith: mar bhlag gnó agus mar bhlag sainiúil. Fuair an blag grúpa IrishElection.Com na gradaim don mblag nuachta agus don mblag polaitiúil agus thug Twenty Major mór-chraobh na h-oíche leis don dara bhliain as a chéile le Gradam an Bhlag is Fearr – agus bhuaigh sé an Greann is Fearr chomh maith.

‘Siad na buathóirí eile a bhí ann ná: Allyn Quigley, Tom’s Sporting Almanac, RedMum, In Fact Ah, Nialler9, Sinéad Gleeson, Headphoneland, agus Conor O’Neill. Bhí dhá ghradam ann do phodchraoltaí - dála an scéil – agus bhí an bua ag tograí Gaeilge sna rannóga sin. (Is dócha gur leor sin mar nod don eolach!)

Dála an scéil, bhí comhrá na dtrí phodhcraoltóir Gaeilge nuair a bhuail mise le Kay Uí Chinnéide agus le Pádraig Schaler. Tá taifead den agallamh sin agam agus beidh sé ina phodchraoladh amach anseo ar imeall.com!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, irishblogawards,

Comhgháirdeachas a Hilary!

2007-03-05T13:49:00.000Z

Buathóir Ghradam na Gaeilge, urraithe ag Edgecast Media, ag na Irish Blog Awards:

Hilary NY!

Lipéid: irishblogs, gaeilge, irishblogawards